21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 11:33
Мақолалар 👁 215

БИРОВ ЗОР, БИРОВ БЕЗОР...

БИРОВ ЗОР, БИРОВ БЕЗОР...

Яқиндагина товуғимиз жўжа очди. Жўжалари бир-биридан ёқимтой, бир-биридан ширин. Эркалатиб, жўжаларидан бирортасини қўлимга олмоқчи бўлсам она товуқ ёнимга қанотларини ёйганча ҳурпайиб келиб, важоҳатини кўрсатади. Она товуқ ўнта боласини ортига эргаштириб олади-да, даланинг ўртасида туриб гоҳ осмонга, гоҳ ён-атрофга аланглаб, жўжаларидан кўз узмайди. Мабодо бирорта бегона мушук ёки дайди итга кўзи тушса, “қақағ”лаганча бизга хабар беради...

Қўшнимиз сигирини соғишидан олдин бузоқчасини она сигирнинг олдига боғлаб қўяди. Қўшни янгам то сутни соғиб бўлгунга қадар она сигир бузоқчасини ялаб, эркалайди. Агарда бузоқчани ёнига боғламаса, жонивор сут бермайди. Халқ тили билан айтганда “иймай” қўяди... Мана она меҳри! Мана оналик масъулияти!                                                                                                                                      Яратган Эгам меҳр туйғусини жамики махлуқотга тенг тақсимлаган: Табиатга ҳам, жамиятга ҳам. Ҳар иккисига ҳам она меҳри сув ва ҳаводай зарур. Ҳар иккисида ҳам онага буюк зот, дунёдаги энг мукаммал зот дея қаралади.  Аммо, бир оғриқли савол қийнайди. Ҳамма оналарни ҳам буюк, деб айта оламизми? Бола туққаннинг ҳаммаси оналик мақомига лойиқми? Афсуски, йўқ!

Бугун жиноятчилик деб аталган жирканч кўчада яна бир жиноят тури пайдо бўлиб, авж олмоқдаки, айримлар учун бу одатий “бизнес”га айланаётгандай. Бу – бола олди-сотдиси, яъни фарзанд савдоси.   Ё алҳазар! Инсоният шу қадар тубанлашиб кетдими, ўзи дунёга келтирган норасидани ўзи сотса?! Бундай мудҳиш жиноятларни ОАВ орқали ҳар куни кўравериб, эшитавериб одатий ҳолга ҳам айланиб қолди. Шу ўринда, интернет материаллари асосида тайёрланган статистикага диққатингизни қаратмоқчиман.

Интернет тармоқларидаги хабарларга кўра, ана шундай болафурушлардан биттаси А.Ў исмли аёл 2020 йилнинг июль ойида ўз ҳамшаҳари X.M билан танишиб, ҳозирда шароити оғирлиги ва моддий томондан қийналаётгани сабаб пул кераклигини, бунинг эвазига ўз фарзанди – 2019 йилда туғилган Ў.ни 17 минг АҚШ долларига сотишини айтади. Ва бу ҳақида хабар топган ИИБ ходимлари томонидан қўлга олиниб, аёлга 5 йил озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланади. Аввалроқ, Сирдарёда тўрт кунлик чақалоғини 20 минг долларга сотаётган аёл, Хивада 4 ойлик қизини 120 млн. сўмга пулламоқчи бўлган ҳамда Наманганда 6 ойлик чақалоғини 1,9 млн. сўмга сотиб юборган турмушга чиқмаган аёл қўлга тушгани ҳақида хабар берилганди, – дейилади ижтимоий тармоқлардан бирида. Сўнгги уч йил мобайнида Ўзбекистонда чақалоқ савдоси бўйича 185 та ҳолат аниқланган. Ушбу жиноятларнинг асосий сабаблари оналарнинг ижтимоий-моддий жиҳатдан ҳимоясизлиги ва никоҳсиз туғилган болалар туғилишини яшириш истаги эканлиги маълум бўлган.

Сабабларга эътибор беринг, ижтимоий-моддий ҳимоясизлик ва никоҳсиз туғилган болалар... Никоҳсиз туғилган болалар бу ўз олдига, алоҳида мавзу. Бироқ, ижтимоий-иқтисодий етишмовчилик менинг назаримда, ўз туққан фарзандини сотиб юборишга асло сабаб бўла олмайди. Шу каби жиноятларни амалга оширган кўпчиликнинг топиб олган гапи шу – моддий етишмовчилик.             Сўнгги йилларда бўш иш ўринларини яратиш, аҳолини иш билан таъминлаш ва камбағалликни қисқартириш бўйича давлатимиз томонидан қанчадан-қанча ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Тадбиркорликка кенг йўл очилмоқда. Мана шундай имкониятлар яратилган бир шароитда, фарзандини сотиб юборишнинг сабаби – пул танқислиги, дейиш ўта уят. Шу ўринда ҳақли бир савол туғилади. Агар бола савдосининг сабаби ҳақиқатан моддий етишмовчилик бўлса, у ҳолда, болани сотиб, пулни чўнтакка урган она шу пул эвазига вақтинча яхши яшаши мумкиндир. Лекин ўша пул тугагач қандай кун кўради? Яна бола туғиб, яна сотадими?!

Аслида бундай қабиҳ жиноятларнинг асосий сабаби – дангасалик, боқимандалик, ориятсизликдир! Ана шу учта салбий иллат одамларни осон пул топиш ва бойлик орттириш томон етаклайди. Ва охирида совуқ панжаралар ортига итаради. Нима бўлганда ҳам кимлар учундир хулоса қилишдан йироқмиз. Ҳолбуки, инсон ҳаёти давомида “муқаддима” ва “хулоса”ларни ўзи яратади. Демоқчи бўлганим, катталарнинг хатоси учун болалар бадал тўламаслиги керак.

Азиза МАДРАҲИМОВА,

ҚДУ талабаси.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026