Совитгичли омборлар – бозорларда нарх барқарорлигини сақлашда муҳим восита

Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштиришнинг ўзи етарли эмаслиги, уларни мавсумдан ташқари даврда ҳам сифатли сақлаш ва истеъмолчига узлуксиз етказиб бериш иқтисодий самарадорликнинг ва бозорларимиздаги нарх-наво барқарорлигининг асосий шарти эканини инобатга олган ҳолда, сўнгги йилларда мамлакатимизда совитгичли сиғимлар тармоғини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу йўналишдаги ишлар ҳудудлардаги деҳқон ва фермер хўжаликлари фаолиятида ҳам аниқ натижаларини кўрсатмоқда.

Амударё тумани Тош ёп овули ҳудудида фаолият юритаётган Шерзод Бекманов деҳқон хўжалиги томонидан мева маҳсулотларини етиштириш, сақлаш ва йил давомида истеъмолчиларга етказиб бериш бўйича изчил ишлар олиб борилмоқда. Хўжалик тасарруфидаги 4 гектар боғ билан бир қаторда, қўшимча равишда 10 гектар “Голден” навли олма экилган боғ ҳам ижара асосида фойдаланишга олинган.

Мазкур боғлардан жорий мавсумда етиштирилган олма ҳосили йиғиб-териб олиниб, сифатини сақлаш мақсадида хўжалик тасарруфидаги совитгичли сиғимларга жойлаштирилмоқда. Сақланаётган маҳсулотларни қиш ва баҳор ойларида босқичма-босқич ички бозорларга ҳамда аҳолига етказиб бериш кўзда тутилган. Шу тариқа ҳосилнинг нобуд бўлишининг олди олиниб, бозорларда мева таъминотининг барқарорлигига эришилади.

Айтиш жоизки, деҳқон хўжалиги томонидан бундан икки йил аввал мева-сабзавот маҳсулотларини сифатли сақлаш ҳамда уларни йил давомида аҳолига етказиб бериш мақсадида умумий 150 тонна сиғимга эга иккита совитгичли омбор — 100 тонналик ва 50 тонналик сиғимлар ташкил этилган. Бугунги кунда ушбу омборларга хўжаликнинг ҳар икки боғидан олинган ҳосил тўпланмоқда.

Маълумот ўрнида айтиш жоизки, Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 28 апрелдаги 206-сон қарори асосида Қорақалпоғистон Республикаси Совитгичли сиғимлар уюшмасига аъзо бўлган субъектларга совитгичли сиғимларни қуриш ёки жиҳозлаш, шунингдек, уларнинг электр энергияси харажатларининг бир қисмини қоплаш учун субсидиялар ажратилмоқда.

Мазкур имкониятдан юридик шахслар, фермер ва деҳқон хўжаликлари агропортал орқали ариза бериш йўли билан фойдаланишлари мумкин. Амалдаги тартибга кўра, совитгичли сиғимни қуриш ёки жиҳозлаш харажатларининг 30 фоизи, бироқ 150 миллион сўмдан ортиқ бўлмаган миқдорда, шунингдек, қиш ва баҳор ойларида совитгичли сиғимлардан фойдаланиш учун сарфланган электр энергияси харажатларининг 50 фоизини қоплаш учун субсидия ажратилиши белгиланган.

Шу билан бирга, деҳқон хўжалигининг мулкдори ўз тасарруфидаги фермер хўжалигида пахта, ғалла ва бошқа қишлоқ хўжалиги экинларидан ҳам мўл ҳосил олмоқда. Айни кунларда хўжаликнинг пахта даласида теришга тайёр турган мўл ҳосил кўзни қувнатади. Хўжалик раҳбари жорий йилда ҳам пахтадан юқори ҳосил олиб, салмоқли даромадга эришишни режалаштирган.

Маълумки, пахтачилик мамлакатимиз қишлоқ хўжалигининг етакчи тармоқларидан бири бўлиб, у нафақат тўқимачилик саноатини хом ашё билан таъминлайди, балки қишлоқ аҳолиси учун барқарор иш ўринлари ва доимий даромад манбаи вазифасини ҳам ўтайди. Шу боис ғўза парваришидаги ҳар бир агротехник тадбирнинг ўз вақтида адо этилиши кузги ҳосилдорликка бевосита таъсир кўрсатади.

Боғдорчилик, пахтачилик ва ғаллачиликни бир вақтда йўлга қўйган кўп тармоқли хўжаликлар эса мавсумий тебранишларга кам боғлиқ бўлиб, йил давомида барқарор даромад топади ҳамда ўнлаб оилалар фаровонлигини таъминлашга хизмат қилади. Деҳқоннинг меҳнати эса пировардида дастурхон тўкинлиги ва бозор нархларининг мўътадиллигида ўз аксини топади.