Ҳитойқишлоқ ҳангомалари

МИРЗАНИНГ ЭЪЛОНИ

Янгибой ака “Президент томорқаси”дан тўғри Хитой бозорига келди. Машинасини автотураргоҳнинг энг четига қўйиб, бозорга кириб кетди. Янги замоннинг “кашфиёт”ларидан бўлган “қирғин группа” (ёлланма ишчилар) га тушлик ва кечки овқат учун харажат керак. Шу пайт Мирза ҳам келиб машинасини Янгибой аканинг “Кобальт”и ёнига қўйди. Қараса, ҳамма ёғи тупроққа беланган машина. Таниди. Ўзининг режасидан мамнун бўлиб, бир кулиб қўйди-да, Янгибой аканинг машинасининг орқасига ўтди...

Янгибой ака харажатларни машинага юклади-да, шошилинч жўнади. Шу югур-югурда ишчиларнинг кечки овқатини бериб, ҳисоб-китобини қилиб, намозгарда уйига келди. Кампири дамлаган чойни шопириб, чойнак тўппини кийдириб, энди бир ҳузур қиладигандай ёнбошлаганида телефон жиринглаб қолди.

– Алло, ассалому алайкум, фалон-фалон рақамми бу? Янгибой ака деганими?

– Ваалайкум ассалом. Ҳа, Янгибой акангизман...

– Машина сотмоқчимисиз? Бизга машина керак эди. Борсак, кўрсак бўладими?

– Йўғ-э, мен машина сотмайман, янглишдингизми дейман.

– Ундай бўлса, кечирасиз, бизга сизни машинасини сотмоқчи экан, дейишганди...

Янгибой ака чойнакнинг тўпписини олиб, новвот солингган пиёлага чойни алоҳида кайф билан қуйиб, энди икки ҳўпладими-йўқми, телефони яна жиринглади.

– Алло, лаббай, эшитаман.

– Ассалому алайку-ум, – деди овоз эгаси мулозамат билан, – Янгибой акамисиз?

– Ваалайкум ассалом, –шундай мулозамат билан жавоб қайтарди Янгибой ва “жиянларимдан биримикан?” деган фикр кечди кўнглидан. Қуюққина сўрашувдан кейин у томон мақсадга ўтди:

– “Кобальт” машинангиз бор экан, сотмоқчи экансиз, шунга...сўрашмоқчи эдик...

– Худога шукур, машина бор, лекин сотмоқчи эмасман. Ким айтди сизларга машина сотади деб, мени!? – озгина тажангланиб, телефонни ўчирди.

Ёнбошни бузиб,туриб ўтирди. Озгина ҳайронлик пайдо бўла бошлади.

Чойни ичиб бўлар-бўлмас, нотаниш рақамлардан яна икки марта келган қўнғироқларга жавоб бермай ўчириб қўйди. – Тавба, ҳозирги одамлар қандай-қандай бўлган-эй, биров сотаман, демаган нарсасини уялмай, сотасанми, деб турса, тавба?!

Бироздан сўнг телефонини очган эди қўнғироқ тайин турган экан:

– Алло, ассалому алайкум. Машинангизни сотмоқчи экансиз, кўргани бормоқчи эдик...

– Алло! Мен кимга айтибман машина сотаман деб, қачон айтибман?! – Рост-мана асабийлашиб, овози бўғилиб, бақира бошлади Янгибой ака.

– Машинангизга эълон ёзиб қўйган экансиз-ку!

– Нима? Қанақа эълон?!

– Машинангизга эълон ёзиб қўймаганингизда биз туш кўриб биламизми, ака!

Янгибой ака қизиқ ҳолатга тушиб қолди. Қанақа эълон, қачон ёзибди уни, нима деб ёзибди?..

– Кампир! – бақирди жаҳл билан, – Машинага қара, қандай эълон бор экан! Йўқ, тўхта, ўзим қарайман!

Супадан инқиллаб тушиб, машина томонга шошилди. Кампири ҳам ҳайрон бўлиб унга эргашди. Машинанинг олдига, ёнига қаради: ойналарида қуюқ чангдан бошқа ҳеч гап йўқ. Орқасига ўтди. Не кўз билан кўрсинки, орқа ойнани қоплаган қалин чангга “Сотилади. Янгибой А.” деб, телефон рақами ҳам чиройли қилиб ёзилган. Мирзанинг дастхатини таниди. Хо-холаб кулишдан ўзини тиёлмади, асабийлиги ҳам бир зумда тарқаб кетди...

– Вой наймит-эй, боплабди лекин, қулайини топганини қара! Кампир, челак бер, машинани ювиб қўяй, болаларга қараб ўтирмай, Мирзанинг эълони бу! – деб билакларини шимарди. Кампири: “Ҳазилларингиз бор бўлсин сизларнинг, бирдай шунақа қилиб юрасизлар. Одамлар машина тополмайди. Машина топганлар супуриб-артиб қўйишга латта тополмайди”, – деб бир “чақиб” олди-да, кулганича челакни обкелгани кетди.

– Ҳа-а, сенинг ҳам бир қулайинг келар, кўрасан, Мирза, кўрасан ҳали, – деб ўзига тасалли берарди Янгибой ака машинани ювишга ҳозирланаркан.

Турсунбой АБДУЛЛАЕВ.