“ЙИҒЛАЁТГАН ҒИЖЖАК” ёхуд РУҲИЯТНИНГ РАНГИН МАНЗАРАЛАРИ

“Ёш қаламкашларга тез-тез такрорлайдиган маслаҳатим шу – яхши асар ёзиш учун аввало, ижодкорга ёзувчилик нигоҳи керак. Ҳаётга, воқеликка ёзувчилик нигоҳи билан боқинг дейман, ана шунда бошқалар илғай олмаган жиҳатларни кўрасиз.

Аммо Муҳаббат Тўрабоеванинг бир туркум ҳикоялари билан танишгач, ўша маслаҳату насиҳатларимга бироз қўшимча қилгим келди: дунёга, ҳаётга аёл нигоҳи, аёл қалби билан қараш керак экан! Шундагина борлиқнинг ранг-баранг сирлари кашф этилар экан. Ҳар ҳолда, Муҳаббат Тўрабоева қаламига мансуб жажжи асарлар менда шундай фикр уйғотди. Унинг битикларидаги самимият, жўшқинлик, маҳзунлик ажиб бир тарзда уйғунлашиб кетган.”

Бу сатрлар ёзувчи, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Луқмон Бўрихон томонидан Муҳаббат Тўрабоеванинг “Йиғлаётган ғижжак” номли янги нашрдан чиққан ҳикоялар тўпламига ёзилган сўзбошисидан келтирилди.

“Йиғлаётган ғижжак”. Оддий бир қарашда бу сўз кишига бироз ғайритабиий туюлар? Айниқса, дунёда фақат реаллик тарафдори бўлган тоифа одамларга. Бироқ китобни ихлос билан мутолаа қилсангиз – ғижжакнинг йиғлашига, йиғлаганда ҳам бир маъсума, ҳаётда не муроди бўлса, барига ўз интилишлари билан эришмоғи лозим бўлган, кўнгли оқ қоғоздай тоза, пок бир қизнинг жавобсиз қолган пинҳон муҳаббатига, шўрлик қиз бунинг учун ошиғига дарду-ҳасрат қилиб ўтирмай, аёллик шаънини улуғ тутиб, уни ошиғим деб эмас, илҳом париси дея мардона иқрорга келиб, юрагини ларзага солган оташин муҳаббатини жиловлай олиб, ўша йигитнинг буюртмасини – яъни севгилисининг портретини чизиб бера олган рассом қизнинг ҳолига бўзлаб йиғлай олишига гувоҳ бўлади.

Умуман тўпламдан жой олган ҳикояларнинг қай бирини ўқисангиз ҳам Муҳаббат Тўрабоеванинг ҳаётга ҳам аёл, ҳам ижодкор сифатида теран нигоҳ ташлаб, ҳаётнинг ҳеч ким илғай олмаган жиҳатларини яққол илғаб, содда ва самимий тарзда ўқувчиларга бадиий ифодалаб бера олганини ҳис қиласиз, инсон руҳиятининг мураккаб кечинмаларини ҳам усталик билан тасвирлаб, бу кечинмаларга сизни ҳам ҳамдард, хайрихоҳ қилиб қўйганини сезмай қоласиз.

Айниқса “Соябон” ҳикоясидаги мустақил ҳаётга ўзига хос масъулият билан, ҳам ҳаётда кўнглига мос инсонни учратганидан шукроналик билан, ишонч, умид билан ҳаяжонлар оғушида илк қадам қўяётган қизнинг кечинмалари кишини некбин ва қандайдир беғубор ўйлар оғушига чорлайди, бахт ҳақида, ҳаёт ҳақида теран мушоҳада юритишга ундайди. Умуман тўпламдан жой олган, ҳажм жиҳатидан кичик-кичик бўлса-да, ҳикояларнинг ҳеч бири китобхонни эътиборсиз қолдирмайди. Кўнглимизда фахр уйғотадиган яна бир сабаб — муаллиф яъни Муҳаббат Тўрабоеванинг бизнинг туманимизнинг етук ижодкорларидан бири эканлигидир.

У 1975 йилда “Чойкўл” овулида туғилди. 26-мактабни тамомлаб Нукус давлат педагогика институтига ўқишга кирди. Олийгоҳни тугатиб, “Қорақалпоғистон тонги” ва бошқа вақтли матбуот нашрларида ишлади. Ҳозир “Ишонч” газетасининг Хоразм вилояти бўйича мухбири, оилали.

Муҳаббатнинг “Кўксимдаги гуллар” шеърий китоби ҳали болаликни тарк этиб улгурмаган қизалоқлик даврида нашрдан чиққан эди.

Кейинчалик “Дунёдаги дунёлар”, “Бурилиш”, “Ҳарорат” каби насрий, “Яхшилик йўли” деб номланган публицистик китоблари чоп этилди. Булар унинг серқирра ижодкор сифатида шаклланганини исботлади. Унинг қайси бир битигини ўқиманг, ҳаммасида аёл қалбининг нозик кечинмалари, оддийгина воқеликдан, оний лаҳзалардан ибратли, таъсирли маъно излашлари ва уни китобхонга ҳам тақдим этишга интилишлари сезилиб туради.

Муҳаббат Тўрабоева ҳозир бадиий ижод билан чекланиб қолмай, “Ишонч” газетаси махсус мухбири сифатида ҳам самарали меҳнат қилмоқда.

Унинг “Тешик тоғоранинг эгаси ким”, “Она юрт тафти” номли мақолалари ҳар бир ўқувчини ўз ҳаётини ўзи танқидий тафтиш этишга, шу азиз Ватанимизга муносиб фарзанд бўлишга ундайди.

Унинг журналист сифатидаги мақолалари жорий йилда “Олтин қалам” танловида Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси кенгаши томонидан таъсис этилган номинациянинг ғолиби деб топилди.

Туманимизнинг бир иқтидорли қизи, ажойиб қаламкаш синглимиз Муҳаббат Тўрабоевани мухлислари ҳукмига ҳавола қилган янги “Йиғлаётган ғижжак” тўплами билан қутлаб, унга ижодий парвози бундан-да баланд бўлишини тилаб қоламан.

Ойгул РАЖАБОВА.