“YIĞLAYoTGAN ĞIJJAK” yoxud RUHIYaTNING RANGIN MANZARALARI
“Yoş qalamkaşlarga tez-tez takrorlaydigan maslahatim şu – yaxşi asar yoziş uçun avvalo, ijodkorga yozuvçilik nigohi kerak. Hayotga, voqelikka yozuvçilik nigohi bilan boqing deyman, ana şunda boşqalar ilğay olmagan jihatlarni körasiz.
Ammo Muhabbat Töraboyevaning bir turkum hikoyalari bilan tanişgaç, öşa maslahatu nasihatlarimga biroz qöşimça qilgim keldi: dunyoga, hayotga ayol nigohi, ayol qalbi bilan qaraş kerak ekan! Şundagina borliqning rang-barang sirlari kaşf etilar ekan. Har holda, Muhabbat Töraboyeva qalamiga mansub jajji asarlar menda şunday fikr uyğotdi. Uning bitiklaridagi samimiyat, jöşqinlik, mahzunlik ajib bir tarzda uyğunlaşib ketgan.”
Bu satrlar yozuvçi, Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi Luqmon Börixon tomonidan Muhabbat Töraboyevaning “Yiğlayotgan ğijjak” nomli yangi naşrdan çiqqan hikoyalar töplamiga yozilgan sözboşisidan keltirildi.
“Yiğlayotgan ğijjak”. Oddiy bir qaraşda bu söz kişiga biroz ğayritabiiy tuyular? Ayniqsa, dunyoda faqat reallik tarafdori bölgan toifa odamlarga. Biroq kitobni ixlos bilan mutolaa qilsangiz – ğijjakning yiğlaşiga, yiğlaganda ham bir maʼsuma, hayotda ne murodi bölsa, bariga öz intilişlari bilan erişmoği lozim bölgan, köngli oq qoğozday toza, pok bir qizning javobsiz qolgan pinhon muhabbatiga, şörlik qiz buning uçun oşiğiga dardu-hasrat qilib ötirmay, ayollik şaʼnini uluğ tutib, uni oşiğim deb emas, ilhom parisi deya mardona iqrorga kelib, yuragini larzaga solgan otaşin muhabbatini jilovlay olib, öşa yigitning buyurtmasini – yaʼni sevgilisining portretini çizib bera olgan rassom qizning holiga bözlab yiğlay olişiga guvoh böladi.
Umuman töplamdan joy olgan hikoyalarning qay birini öqisangiz ham Muhabbat Töraboyevaning hayotga ham ayol, ham ijodkor sifatida teran nigoh taşlab, hayotning heç kim ilğay olmagan jihatlarini yaqqol ilğab, sodda va samimiy tarzda öquvçilarga badiiy ifodalab bera olganini his qilasiz, inson ruhiyatining murakkab keçinmalarini ham ustalik bilan tasvirlab, bu keçinmalarga sizni ham hamdard, xayrixoh qilib qöyganini sezmay qolasiz.
Ayniqsa “Soyabon” hikoyasidagi mustaqil hayotga öziga xos masʼuliyat bilan, ham hayotda köngliga mos insonni uçratganidan şukronalik bilan, işonç, umid bilan hayajonlar oğuşida ilk qadam qöyayotgan qizning keçinmalari kişini nekbin va qandaydir beğubor öylar oğuşiga çorlaydi, baxt haqida, hayot haqida teran muşohada yuritişga undaydi. Umuman töplamdan joy olgan, hajm jihatidan kiçik-kiçik bölsa-da, hikoyalarning heç biri kitobxonni eʼtiborsiz qoldirmaydi. Könglimizda faxr uyğotadigan yana bir sabab — muallif yaʼni Muhabbat Töraboyevaning bizning tumanimizning yetuk ijodkorlaridan biri ekanligidir.
U 1975-yilda “Çoyköl” ovulida tuğildi. 26-maktabni tamomlab Nukus davlat pedagogika institutiga öqişga kirdi. Oliygohni tugatib, “Qoraqalpoğiston tongi” va boşqa vaqtli matbuot naşrlarida işladi. Hozir “Işonç” gazetasining Xorazm viloyati böyiça muxbiri, oilali.
Muhabbatning “Köksimdagi gullar” şeʼriy kitobi hali bolalikni tark etib ulgurmagan qizaloqlik davrida naşrdan çiqqan edi.
Keyinçalik “Dunyodagi dunyolar”, “Buriliş”, “Harorat” kabi nasriy, “Yaxşilik yöli” deb nomlangan publitsistik kitoblari çop etildi. Bular uning serqirra ijodkor sifatida şakllanganini isbotladi. Uning qaysi bir bitigini öqimang, hammasida ayol qalbining nozik keçinmalari, oddiygina voqelikdan, oniy lahzalardan ibratli, taʼsirli maʼno izlaşlari va uni kitobxonga ham taqdim etişga intilişlari sezilib turadi.
Muhabbat Töraboyeva hozir badiiy ijod bilan çeklanib qolmay, “Işonç” gazetasi maxsus muxbiri sifatida ham samarali mehnat qilmoqda.
Uning “Teşik toğoraning egasi kim”, “Ona yurt tafti” nomli maqolalari har bir öquvçini öz hayotini özi tanqidiy taftiş etişga, şu aziz Vatanimizga munosib farzand bölişga undaydi.
Uning jurnalist sifatidagi maqolalari joriy yilda “Oltin qalam” tanlovida Özbekiston kasaba uyuşmalari Federatsiyasi kengaşi tomonidan taʼsis etilgan nominatsiyaning ğolibi deb topildi.
Tumanimizning bir iqtidorli qizi, ajoyib qalamkaş singlimiz Muhabbat Töraboyevani muxlislari hukmiga havola qilgan yangi “Yiğlayotgan ğijjak” töplami bilan qutlab, unga ijodiy parvozi bundan-da baland bölişini tilab qolaman.
Oygul RAJABOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶