Куйдирги касаллигининг олдини олишга қаратилган махсус-тактик ўқув машқи ўтказилди

Инсоният саломатлиги ва жамият хавфсизлигини таъминлаш, турли хавфли юқумли касалликларнинг аҳоли ва ҳайвонлар орасида кенг тарқалиб кетишига йўл қўймаслик ҳамда фавқулодда вазиятлар содир бўлганда зудлик билан тезкор чоралар кўриш бугунги куннинг энг долзарб вазифаларидан бири ҳисобланади. Хусусан, одамлар ва ҳайвонлар ўртасида учрайдиган ўта хавфли юқумли касалликлар, жумладан, куйдирги касаллигининг олдини олиш, бундай мураккаб вазиятларда барча масъул давлат хизматларининг ҳамкорликдаги ҳаракатларини мувофиқлаштириш мақсадида юртимизда тизимли ва кенг кўламли ишлар амалга ошириб келинмоқда.

Жорий йилнинг 6 август куни ҳам Амударё туманида айнан мана шу эзгу ва муҳим мақсадга қаратилган, яъни одамлар ва ҳайвонлар ўртасида куйдирги касаллиги тарқалишининг олдини олишда Фавқулодда вазиятлар давлат қуйи тизими хизматларининг ҳамкорликдаги ҳаракатларини синовдан ўтказувчи кенг кўламли кўргазмали махсус-тактик ўқув машқи ташкил этилди.

Амударё туманидаги Тошёп овулида ўтказилган ушбу профилактик тадбир Қорақалпоғистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар бошқармаси, Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бошқармаси, шунингдек, Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бошқармаси ҳамда унинг қуйи ҳудудий бўлимлари билан ҳамкорликда амалга оширилди.

Мазкур махсус-тактик ўқув машғулоти мантиқий жиҳатдан 2 та асосий босқичда олиб борилди. Машқнинг 1-босқичи, яъни назарий қисми туман тиббиёт бирлашмасининг мажлислар залида бўлиб ўтди. Унда туман фавқулодда вазиятлар бўлими, туман санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими, туман ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими ҳамда тиббиёт бирлашмасининг тажрибали мутахассислари иштирокида чуқурлаштирилган махсус семинар машғулоти ўтказилди.

Ушбу йиғилишда куйдирги касаллигининг таърифи, унинг этиологияси, эпидемиологияси, эпизоотологияси, клиникаси, қиёсий ташхис қўйиш ва даволаш усуллари батафсил муҳокама қилинди. Шу билан бирга, касаллик қайд этилган вақтда бевосита хавфли ўчоқда зудлик билан амалга оширилиши керак бўлган биринчи навбатдаги чора-тадбирлар юзасидан иштирокчиларга муҳим назарий маълумотлар берилди.

Назарий билимлар ва кўникмалар мустаҳкамлангач, иштирокчилар машқнинг 2-қисми ҳисобланган ҳақиқий амалий жараёнларга киришдилар. Амалий қисм шартига кўра, Тошёп овули ҳудудида одамлар ва ҳайвонлар ўртасида куйдирги касаллиги рўйхатга олинганлиги ҳақидаги шартли хабар асосида тезкор ҳаракатлар бошланди. Касаллик ўчоғида туман санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими ҳамда ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими мутахассислари томонидан зудлик билан қўшма эпидемиологик ва эпизоотологик суриштирув ишлари олиб борилиб, хавфли касалликнинг келиб чиқиш манбалари аниқланди. Ҳудудда санитария-эпидемиология хизматининг малакали ходимлари томонидан дезинфекция ишлари тўлиқ ва сифатли амалга оширилди. Ўз навбатида, туман ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими ходимлари куйдирги касаллиги сабабли нобуд бўлган қорамолни зарур эпизоотологик чора-тадбирларни қўллаб, зарарсизлантириш ишларини бажардилар.

Тиббиёт ва ветеринария мутахассисларининг таъкидлашича, куйдирги касаллиги спора ҳосил қилувчи бактериялар томонидан қўзғатиладиган, турли хил юқиш механизмларига эга бўлган ўта хавфли юқумли хасталикдир. Қадим замонлардан буён маълум бўлган бу оғир дард асосан ҳайвонлардан одамларга юқиши билан жамият учун ўта хавфли ҳисобланади. Одамларга ушбу касаллик кўпинча хасталанган қорамол, қўй-эчки, от ва туя каби чорва молларини сўйиш, уларнинг терисини шилиш, гўштини майдалаш, ошқозон-ичаклари ҳамда калла-почасини тозалаш жараёнларида тўғридан-тўғри юқади. Айнан мана шу сабабли, касал чорва ҳайвонларини ветеринария ходими иштирокисиз ҳамда рухсатисиз сўйиш қатъиян ман этилади. Инсонларда куйдирги касаллигининг тери, ичак ва ўпка формалари мавжуд бўлиб, ҳаётда энг кўп учрайдиган тери формасида инсон танасида қора кўмирга ўхшаш даҳшатли яралар пайдо бўлади, тана ҳарорати кескин кўтарилади, инсонда кучли бош оғриғи ва умумий ҳолсизлик аломатлари намоён бўлади.

Куйдирги касаллигининг одамларга юқишининг олдини олиш ва жамиятда эпидемиологик барқарорликни таъминлаш мақсадида бир қатор қатъий қоидаларга сўзсиз риоя қилиш талаб этилади. Энг аввало, хонадонларда боқилаётган барча турдаги чорва молларини ҳудудий ветеринария шифокорлари томонидан куйдирги касаллигига қарши ҳар йили камида 1 маротаба эмлатиш зарур. Шуни унутмаслик керакки, чорва молларини оддий уй шароитида ўзбошимчалик билан сўйиш тақиқланган бўлиб, уларни фақатгина махсус жиҳозланган кушхоналарда ва сўйиш майдончаларида, ветеринария врачининг қатъий назорати остида сўйиш талаб этилади. Мабодо мутахассис чорва молларида куйдирги касаллигини гумон қилса ёки аниқласа, бундай ҳайвонларни сўйиш мутлақо мумкин эмас, нобуд бўлган мол ёки қўй танаси тегишли тартибда албатта куйдириш йўли билан йўқ қилиниши шарт. Бундан ташқари, маҳаллаларда мажбурий сўйилган ва кўча-кўйларда очиқ савдода сотилаётган чорва моллари гўшти инсон ҳаёти учун ўта хатарли бўлиши мумкинлиги сабабли, гўшт ва гўшт маҳсулотларини фақат ихтисослашган дўконлардан ва расмий бозорлардан харид қилиш тавсия этилади, чунки у ерда маҳсулотлар ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилган ва хавфсизлиги тўлиқ кафолатланган бўлади.

Махсус-тактик ўқув машқи якунида барча амалга оширилган ҳаракатлар танқидий таҳлил қилиниб, соҳа ходимларига келгусидаги ишлар учун тегишли амалий тавсия ва аниқ кўрсатмалар берилди.