БИР БЎЛАК САРИЁҒ

Йўлак бўйлаб кетар эканман, йўл бўйидаги пахса деворнинг йўлак тарафига нок дарахтининг шохлари ғарқ пишган меваларини кўтаролмай, эгилиб турганига кўзим тушди. Рўпарамда келаётган келинчакни нашватиларнинг хушбўй ҳиди ўзига тортдими ёки келинчак вужудидаги дунёга келишига саноқли ойлар қолган жажжигина меҳмоннинг истагини сездими, беихтиёр қўлларини эгилган шохдаги нокларга узатди. Шошилганча, нокларнинг бирини ҳидлади. Бирини шохдан узиб сумкасига солди.

Ёшгина келинчакни четдан кузатиб борар эканман, хаёлга толдим. Бир хаёлим: "Ҳа майли, бу аёл бошқоронғига ўхшайди, фарзандини эсон-омон бағрига олсин-у, фарзанди инсоф-у диёнатли, яхши инсон бўлиб улғайсин", деса, бир хаёлим:

"Эҳ, келинчак шу ишини хато қилди. Ҳали туғилмаган боласига бировнинг ҳаққини егизди, энди унинг боласидан диёнатли инсон чиқармикан", – дейди.

Қизиқ, инсон ҳали дунёга келмай туриб унинг нафси яралар экан-да! Демак, нафс инсондан олдинроқ туғилиб, унинг сўнгги нафасигача ҳамроҳ бўлади. Чорак аср яшаб англаганим, инсоният қанчалар тўкис, бекам-кўст яшагани сайин нафс уни исканжага олаверади. Оқибатда исрофгарчилик, манманлик, ношукурлик каби иллатларга гирифтор қилади. “Оч кўзни тупроқ тўлдирар”, деган мақол балки шунга айтилгандир.

Алқисса, одамзот бундай иллатларга дуч келмаслик учун қаноатни, тарбияни болалигидан ўзида шакллантириши керак. Юқоридаги воқеа сабаб, болалигим ёдимга тушди. Болалигимда онажоним ҳар куни эрталаб жигарларимга ва менга бир бўлакдан сариёғ кесиб, чой билан олдимизга қўяр эдилар. Ҳар биримиз ўзимизга тегишли сариёғни тановул қилардик. Бир-биримизникига сира кўз олайтирмасдик. У пайтлар ҳали акаларим ёш, рўзғорнинг залворли юки биргина дадамнинг бўйнида бўлганлиги учун бировдан олдин, бировдан кейин, деганларидек камтарона ҳаёт кечирганмиз. Ана шундай кунларнинг бирида биз ҳар куни тановул қиладиган сариёғдан атиги бир бўлак қолибди. Пиёладаги чойни ҳўплар эканман, жигарларим сариёғни мен томонга итаради, мен эса улар томон. Охири онажоним сўнгги бўлак сариёғни бизга тенг тақсимлар экан:

-Болаларим, келажакда қандай ҳаёт кечиришингиздан қатъий назар, доимо мана шундай оғзибирчиликда бўлинг. Бир-бирингизга меҳр-оқибатли бўлинг. Қаноатли бўлинг, – деган эдилар.

Мана, орадан қанча йиллар ўтди. Қанча сувлар оқиб ўтди. Биз улғайдик. Фикримиз ҳам улғайди. Оиламиз ҳам. Энди ҳаёт ўзгарди. Содда қилиб айтганда, дастурхон тўла ноз-неъмат, музлатгич тўла егулик. Аммо, дунё неъматлари жам бўлганда ҳам болалигимдаги ўша бир бўлак сариёғга тенг келолмайди. Унинг ўрнини босолмайди. Чунки ўша бир бўлак сариёғ мен учун шунчаки нафсни қондирувчи маҳсулот эмас, ҳаётимга кириб келган бир бўлак ҚАНОАТ, бир бўлак ОҚИБАТ эди...

Азиза МАДРАҲИМОВА.