BIR BOʻLAK SARIYoGʻ

Yoʻlak boʻylab ketar ekanman, yoʻl boʻyidagi paxsa devorning yoʻlak tarafiga nok daraxtining shoxlari gʻarq pishgan mevalarini koʻtarolmay, egilib turganiga koʻzim tushdi. Roʻparamda kelayotgan kelinchakni nashvatilarning xushboʻy hidi oʻziga tortdimi yoki kelinchak vujudidagi dunyoga kelishiga sanoqli oylar qolgan jajjigina mehmonning istagini sezdimi, beixtiyor qoʻllarini egilgan shoxdagi noklarga uzatdi. Shoshilgancha, noklarning birini hidladi. Birini shoxdan uzib sumkasiga soldi.

Yoshgina kelinchakni chetdan kuzatib borar ekanman, xayolga toldim. Bir xayolim: "Ha mayli, bu ayol boshqorongʻiga oʻxshaydi, farzandini eson-omon bagʻriga olsin-u, farzandi insof-u diyonatli, yaxshi inson boʻlib ulgʻaysin", desa, bir xayolim:

"Eh, kelinchak shu ishini xato qildi. Hali tugʻilmagan bolasiga birovning haqqini yegizdi, endi uning bolasidan diyonatli inson chiqarmikan", – deydi.

Qiziq, inson hali dunyoga kelmay turib uning nafsi yaralar ekan-da! Demak, nafs insondan oldinroq tugʻilib, uning soʻnggi nafasigacha hamroh boʻladi. Chorak asr yashab anglaganim, insoniyat qanchalar toʻkis, bekam-koʻst yashagani sayin nafs uni iskanjaga olaveradi. Oqibatda isrofgarchilik, manmanlik, noshukurlik kabi illatlarga giriftor qiladi. “Och koʻzni tuproq toʻldirar”, degan maqol balki shunga aytilgandir.

Alqissa, odamzot bunday illatlarga duch kelmaslik uchun qanoatni, tarbiyani bolaligidan oʻzida shakllantirishi kerak. Yuqoridagi voqea sabab, bolaligim yodimga tushdi. Bolaligimda onajonim har kuni ertalab jigarlarimga va menga bir boʻlakdan sariyogʻ kesib, choy bilan oldimizga qoʻyar edilar. Har birimiz oʻzimizga tegishli sariyogʻni tanovul qilardik. Bir-birimiznikiga sira koʻz olaytirmasdik. U paytlar hali akalarim yosh, roʻzgʻorning zalvorli yuki birgina dadamning boʻynida boʻlganligi uchun birovdan oldin, birovdan keyin, deganlaridek kamtarona hayot kechirganmiz. Ana shunday kunlarning birida biz har kuni tanovul qiladigan sariyogʻdan atigi bir boʻlak qolibdi. Piyoladagi choyni hoʻplar ekanman, jigarlarim sariyogʻni men tomonga itaradi, men esa ular tomon. Oxiri onajonim soʻnggi boʻlak sariyogʻni bizga teng taqsimlar ekan:

-Bolalarim, kelajakda qanday hayot kechirishingizdan qatʼiy nazar, doimo mana shunday ogʻzibirchilikda boʻling. Bir-biringizga mehr-oqibatli boʻling. Qanoatli boʻling, – degan edilar.

Mana, oradan qancha yillar oʻtdi. Qancha suvlar oqib oʻtdi. Biz ulgʻaydik. Fikrimiz ham ulgʻaydi. Oilamiz ham. Endi hayot oʻzgardi. Sodda qilib aytganda, dasturxon toʻla noz-neʼmat, muzlatgich toʻla yegulik. Ammo, dunyo neʼmatlari jam boʻlganda ham bolaligimdagi oʻsha bir boʻlak sariyogʻga teng kelolmaydi. Uning oʻrnini bosolmaydi. Chunki oʻsha bir boʻlak sariyogʻ men uchun shunchaki nafsni qondiruvchi mahsulot emas, hayotimga kirib kelgan bir boʻlak QANOAT, bir boʻlak OQIBAT edi...

Aziza MADRAHIMOVA.