Тутинган “ака” ёки тилла занжир можароси

(Ҳаётий воқеа)

Ўша куни ҳар доимгидай ўқишга отландим. Иккита дарс яхши ўтди. Учинчи дарс учун фойдаланадиган матнни мен танлашим лозим эди. Эҳ, сумкамда йўқ-ку? Уйда қолдирибман. Ярим соатлик тушлик вақтида олиб келиш учун уйга жўнадим.

Қайтишда эса тилла буюмлар билан савдо қиладиган бева, бадавлат аёлнинг икки қаватли уйи олдига яқинлашганимда, уйидан 17-18 ёшлар атрофида бир қиз чиқиб, тезгина “Нексия”га ўтирди. Машина катта тезликда кўздан ғойиб бўлди. Машина тўхтаб турган жойга яқинлашганимда ерда ётган тилла занжирга кўзим тушди. Ҳойнаҳой, бу ўша қизники, кўлимга астагина олдим занжирни, оғиргина экан. Бундан кўриниб турибдики, у жуда қимматбаҳо бўлиши керак.

Ўша қизнинг занжири йўқолганини билгандаги аҳволини кўз олдимга келтирдим. Машина номерини нимагадир эслаб қолгандим. Қизни, машина эгасини топиб, занжирини қайтаришга аҳд қилдим. “22-22” рақамли “Нексия” кимники эканлигини суриштириш керак. Хаёллар билан яна иккита дарс қандай ўтганини сезмай қолдим.

Дарс тугагандан кейин курсдошим Комиладан “22-22” рақамли кумуш ранг “Нексия” кимники эканлигини сўрадим. Чунки у шаҳарнинг казо-казоларини танирди. Дадаси бир корхонада бошлиқми, билмадим, катта лавозимда ишларди. Ундан сўраб, янглишмаган эканман, машинанинг эгасини ҳам, уй манзилини, ҳатто Динора исмли ёлғиз қизини ҳам биларкан. Бир парча қоғозга ёзиб олдим.

Эртасига қўлимдаги манзил томон ошиқдим. Мен қидирган уй унча узоқ эмас экан. Катта дарвоза олдида туриб тугмани босайми, йўқми деб узоқ ўйладим. Учинчи босишда дарвозанинг кичкина эшиги очилиб, уйдан бир йигит чиқди. Уйқудан яқинда турган шекилли, эснаб, кўзларини уқалаб:

– Хўш, хизмат, – деди.

– Менга Динора керак эди.

– Сен билан гаплашолмаса керак, кайфияти унча яхшимас, мазаси ҳам йўқ, – деди узр оҳангида.

– Нимага кайфияти йўқлигидан хабарим бор, унинг занжирини мен топиб олгандим.

– Уйга кир унда, остонада турма, – деди йигит чеҳраси ёришиб. – Энди қулоғимиз тинчийдиган бўлди хархашасидан. Бугун унинг туғилган куни, ўтган куни бир ойдан бери “заказ” қилиб қўйилган занжирини олиб бергандик. Шу куниёқ йўқотиб қўйибди анқов.

Бугун туғилган кунида занжирни дўстларига кўрсатмоқчилигини, энди эса бошқа занжирга кўнмаётганини йигит йўл-йўлакай айтаркан, тинмай “раҳмат, раҳмат”, дерди нуқул. Ота-онаси, кекса бувисидан тортиб, оиланинг эркатойи Динорагача ҳаммалари мендан миннатдор бўлишди. Ҳамма ҳам бундай ишни қилолмаслигини тинмай таъкидлашарди. Кейинроқ занжирнинг нархини билганимда бу мақтовлар бекорга эмаслигини англадим. Учта машинанинг пули тураркан шу занжир.

Шу куни Маҳкам амаки, Раъно опа, Динора ва мен қишлоғимиз томон жўнадик. Таниш йўллардан машина елдек учиб бораркан, қалбим нимагадир энтикарди.  Ота-онамнинг бу воқеадан қанчалар хурсанд бўлганларини эсласам, ҳозир ҳам бир бошқача бўлиб кетаман.

Отам ақлли, ростгўй, бировнинг ҳақини емайдиган мендай қизи билан фахрланиб, кўзига ёш ҳам олди. Салга йиғлайдиган онам юзларини эса севинч ёшлари тинмай юварди.

Шу воқеа сабаб оилаларимиз орасида яқинлик пайдо бўлди.

Маҳкам амаки билан дадам ака-ука, Раъно опа билан ойим опа-сингил тутинишди. Динора билан эса ажралмас дугона бўлдик.

Ҳафтада уч кун Динораникида бўлсак, қолган кунларини бизникида қишлоқда ўтказардик. Шу аснода коллежни тугатдим. Шу йили педагогика институтига ўқишга кирдим.

Динора сал эркалигини айтмаса, отасининг бойлигига мақтанадиган кибрга бериладиган қизларга ўхшамасди. Акаси Руслан билан ака-сингил тутиндик, десам тўғри бўлмас, “тутинган ака”нинг бошидан менга бошқача кўз билан қарашини сезгандим. Ўзимни ундан олиб қочишга қанчалик уринмай бефойда эди.

“Ака” мени ҳар куни ўқишга кузатиб қўядиган, қайтишда эса “тасодифан учратиб қолиб” уйга олиб келиб қўядиган бўлди.

Бир куни ўқишдан чиқишимни кутиб турган “ака” ўзича хурсанд бўлиб:

– Бугун ойим билан гаплашдим, иккаламиз, ҳақимизда, дадам билан гаплашишга ваъда берди, – деди машинасини ўт олдираркан. – Ойимнинг “гап”и бор экан, сени ёрдамга чақиришди.

Шу куни мени уйидагилар бошқачароқ кутиб олишди. Таҳқирлашлар, камситишлар ҳақоратлар, ҳатто 80 ёшли бувиси ҳам бошқалардан қолишмади. Ҳар қандай иродаси кучли инсон ҳам бундай гап-сўзга чидаб туролмасди. Йиғлаганча уйидан чиқиб кетдим. “Тенг-тенги билан!” деган овоз эшитилди. Орқамдан “ака” чиқди, машинасига ўтиришимни сўради.

– Уйингиздагилар ҳамма гапни айтиб бўлишди? Сиз камига туз сепгани келдингизми?

– Мен бундай бўлишини билмагандим. Ўзимга ҳаддан ташқари ишониб юборибман. Буни тез орада ҳал қиламан.

Бир ҳафталар ўтиб, уйга бордим, уйдагилар ҳам бу гапдан хабар топишибди. Маҳкам амаки билан Раъно опа келиб ота-онамни роса талабди.

Отамнинг қон босими ошиб кетибди. Мени кўришни ҳам истамади. Гап нимадалигини тушунтирмоқчи эдим, гапиртирмади, қўлини кўтариб кет, дегандек ишора қилди. Менда нима гуноҳ? Онамнинг кўз ёшлари тўхтамасди. Бир отамнинг аҳволига куйинса, бир менинг аҳволимга ачинарди, бояқиш онагинам.

Институтни тугатолмадим. Маҳкам аканинг “шарофати” билан ўқишдан четлатилдим. Энди ота-онам ер билан бир бўлишди. Дадам кўча-кўйга чиқмайди, тўй-у маъракага аралашмай қўйди.

Уйимизга совчилар ҳам келмай қўйишди. Ёшим 30 га яқинлашиб қолди. “Ака” эса уйланиб, оиласи билан ажрашди.

Яқинда қўшнимиз бир гап топиб келди. Уйларига Маҳкам ака билан Раъно опа келишибди. Ҳамма қилган ишлари учун ота-онамдан узр сўрамоқчилигини айтишибди. Совчи бўлиб келишса, қизларини ўғлимизга беришармикан, дебди. Ўзлари келишга хижолат бўлишаётган экан. Отам мени ёнларига чақириб:

– Қизим, шу йигитга тегаман, десанг қаршилик қилмайман, бахтли бўлишингни истайман, ҳамма оталар каби. Отам биринчи марта менга бундай гапирганликлари учун ўзимни тутолмадим, йиғлаганча отамни қучдим. Отам эса пешонамдан ўпиб:

– Бахтли бўл, қизим – деди.

Тўй катта бўлди. Келин саломга қайнонам бўйнимга ўша тилла занжирни тақиб қўйди. Севгимизни синовларда тоблаб, шу ергача етиб келишига сабабчи бўлган тилла занжирни ҳозиргача авайлаб сақлаб қўйибмиз.

Нодира ЯНГИБОЕВА.