СЎНГГИ МАНЗИЛ

(Ҳикоя)

Бувим кузнинг гўзаллиги хазонрезгилик бошланиб, ёмғир шаррос қуйганда билинади, дерди. Нега бундай деганини шу кунгача тушунмаганман.

– Куз фаслида ёмғир шаррос қуйгандан кейин ризвон ҳиди келади-я, – дердилар доим. Мен  ҳайрон қолардим, чунки Ризвон холамдан бундай ҳид келмасди. Буни бир неча марта Ризвон холам уйга келганида холамни қаттиқ қучоқлаб, ҳидлаб кўргандим-да.

Бир куни ёмғир шунақанги  ёғдики, бунақа ёмғирни эртакларда эшитиб, киноларда кўрганман. Осмонни қоп-қора булут қоплаб олган, эрталабки вақт бўлса ҳам худди қуёш бирдан ботиб, кеч киргандек, момоқалдироқнинг қаттиқ гумбурлашидан осмон узилиб, ерга тушадигандек эди. Чақмоқ чаққанида оний лаҳзада ҳамма ер ёришарди-ю, чақмоқ тингач, яна қоронғилик ҳукмронлик қиларди. Ёмғир томчилари эса деразаларни, уй деворларини, дарахтларни ҳам, дарахтлардаги энг сўнгги баргларни ҳам, ерни, қўйингки, уй ташқарисидаги барча нарса ва буюмларни аямасдан саваларди. Бир зумда кўлмаклар пайдо бўлди, ариқлар осмоннинг кўз ёшларига тўлди. Худди кинолардагидек. Мен азбаройи қўрққанимдан бувимни қучоқлаб ўтирардим. Бувим деразадан ташқарига қараб ёмғир ёғишини томоша қиларди. Томоша қиларди-ю лекин бувим ҳеч нарсани сезмасди. Ёмғирни томоша қилаётганини ҳам унутганди, чунки бувим чуқур хаёлга берилганди. Бувимнинг мени қучоқлаб турган қўллари қалтирарди. Кўзларида эса қандайдир туйғулар билан курашарди, юзида чуқур қайғу, алам, изтироб акс этганди.

Ёмғир узоқ вақт ёғди, бувим билан сукут сақлаганча ёмғирни томоша қилардик. Бувимнинг қучоғида қанча ўтирдим, билмайман, уйқудан уйғонганимда ёмғир  тинган, ташқарида сокинлик ҳукмронлик қиларди. Бу сокинлик менга ёқмади. Уйқудан уйғонсам ҳам ўрнимдан туриш ёқмай дангасалигим тутиб ётганимда бувим:

– Болам, турақол, – деди бошимни силаб

Нонушта пайтида бувим қандайдир маҳзун, узрхонлик оҳангида гап бошлади:

– Болам, янаги гал ёмғир ёғганида бугунгидек ухлаб қолсанг-у сени эркалаб уйғотмасам, уйқудан турганингда мени тополмасанг, мендан ҳафа бўлмагин ва мени уйдан қидирма, – деб бошимдан силаб бағрига босди.

– Нега бувижон, бирон ерга кетасизми?

– Ризвон ҳидини ёмғирдан кейин сезаяпман, анчадан буён шунга... Янаги гал эрталабгидек ёмғир ёғганда Ризвон холанг томон кетаман...

– Ризвон холамнинг уйи узоқмас-ку буви, мен уйғон-гунча кутсангиз бирга борардик ёки уйга чақира- қолинг, бувижон.

Бувимнинг жавобини кутмасдан:

– Уйқудан тургунимча кутолмасангиз, ўзим орқангиздан боравераман, – дедим.

– Йўқ болам, ҳали сенга вақт бор, сен ёшсан, унақа гапларни ҳозирдан айтмагин, – деди хавотир, қўрқув билан.

Орадан бир ҳафта ўтгач, яна ёмғир ёғди. Бу ёмғир бир ҳафта олдин ёққан ёмғирдан кучлироқ эди. Бувимнинг Ризвон холамнинг уйига кетиши эсимга тушди-ю, негадир унинг холамникига боришини истамадим. Яна ўша ҳолатда ўтирардим, бу гал бувим ўйчан қиёфада эмасди. Қўллариям қалтирамасди.

– Буви, Ризвон холамнинг уйига қачон кетасиз? – дедим бувимнинг кетишини истамай.

– Сен ухлагандан кейин, дўмбоғим, – деди бошимни силаб. Бу гал бувим менга қараб ўтирарди, мен эса деразадан ёмғир ёғишини кўнгил ғашлигим билан томоша қилардим.

– Эртага борсангиз бўлмайдими, бувижон? – дедим ялинчоқлик билан.

– Бугун вақти, болам, – деди ўксик овозда.

Мен ухламаслик учун ҳаракат қилсам ҳам барибир уйқу устунлик қилди.

Қанча ухладим, билмайман, бувимнинг овозига ўхшаш овоз мени йиғи аралаш уйқудан уйғотарди. Кўзларимни базўр очдим, очдим-у ҳайрон қолдим. Тепамда Ризвон холам, кўз ёшлари юзини юварди. Мен ўрнимдан туришни ҳам, ётаверишни ҳам билмай қолдим. Холам бошимга дўппи кийдириб, ҳамон йиғи аралаш овозда: “мана буларни кийиб ол”, деб чопон ва қийиқчани менга берди. Момоқалдироқ бошланиб, чақмоқ чақиб, ёмғир ёға бошлади. Ризвон холамнинг: “бандалик”, деб базўр  айтган сўзи менга момоқалдироқ овозидан ҳам кучлироқ эшитилди.

Қаршиға АЛИМБОЕВА, Дарё бўйи маҳалласи. Қипчоқ ОФЙ.