21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 07:27
Жамият 👁 785

МИЛЛАТИМИЗ ҚИЁФАСИНИНГ ҲУҚУҚИЙ АКСИ

МИЛЛАТИМИЗ ҚИЁФАСИНИНГ ҲУҚУҚИЙ АКСИ

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигига 26 йил тўлмоқда. Шу давр мобайнида мазкур ҳужжатда акс этган ҳуқуқларимиз асосида халқимиз улкан ютуқларга эришди.

Конституциямизнинг давлатимиз ва жамиятимиз равнақи йўлида тутган ўрни ҳақида қанчалик кўп гапирсак ҳам оз.

Конституциямиз содда, равон ва халқчил тилда ёзилгани учун уни дунёнинг етакчи давлатлари Конституциялари билан ёнма-ён қўйиш мумкин.

Миллий Қомусимизнинг яна бир жиҳати борки, унинг дунё Конституциялари ичида ноёблигини белгилаб беради. Бу ноёблик миллий менталитетимиз, урф-одатларимиз, тарихимиз билан чамбарчас боғлиқ. Гап Конституциямизнинг “Оила” деб ном олган XIV боби ҳақида бормоқда.

Дарҳақиқат, ўз Конституцияларида оиладек муҳим масалага жой берган давлатлар дунёда саноқлидир. Конституциямизнинг муқаддима қисмида:

“... Ҳозирги ва келажак авлодлар олдидаги юксак масъулиятини англаган ҳолда...” – ибораси бежизга келтирилмаган. Зеро асосий Қонунимизда белгиланганидек, оила жамиятнинг асосий бўғинидир ҳамда жамият ва давлат муҳофазасида бўлиш ҳуқуқига эга.

Айтиш жоизки, бу масалага давлат даражасида катта эътибор қаратиш шу жамиятнинг эртанги куни қандай бўлишига бевосита боғлиқ.

Конституциянинг 64-моддасида белгиланганидек, давлат ва жамият етим болаларни ва ота-оналарининг васийлигидан маҳрум бўлган болаларни боқиш, тарбиялаш ва ўқитишни таъминлайди, болаларга бағишланган хайрия тадбирлари ва фаолиятларни рағбатлантиради.

Мустақиллигимизнинг илк йилларидан давлатимиз томонидан оналик ва болаликни ҳимоя қилиш, уларни ижтимоий, иқтисодий ва маънавий жиҳатдан авайлаб-асраш йўлида кўплаб ишлар амалга оширилмоқ-да. Биргина давлат бюджетидан таълим ва соғликни сақлаш соҳасига ажратилаётган маблағларнинг миқдори бунга яққол мисол бўла олади. Бу каби юзлаб мисолларни келтириш мумкин. Аммо шу ўринда мавзуга оид танқидий нуқтаи назарни ҳам билдириб ўтиш ўринли деб ҳисоблайман.

Давлатимиз “Оила” институтини асраб-авайлаш борасида ҳар қанча уринмасин, афсуски, мазкур муқаддас даргоҳнинг қадрига кўп путур етказилмоқда, назаримда. Замонавий ахборот технологияларнинг ривожланиши оқибатида таълим-тарбия ўчоғи бўлмиш оилага оммавий маданиятнинг турли кўринишларда кириб келаётгани, тўйларимиздаги миллий қадриятларимизга зид бўлган урфларнинг йилдан-йилга кўпаяётгани ва энг ачинарлиси, шундай тўйлар сабабли оилаларда ажрашишлар сонининг ошиб бораётгани жамиятимизнинг ҳар бир аъзосини ўйга солади ...

Конституциямизда “никоҳ томонларнинг ихтиёрий розилиги ва тенг ҳуқуқлилигига асосланади”, – деб кўрсатилган. Лекин “тенг ҳуқуқлилик” тушунчаси ёшларимиз, кўп ҳолларда уларнинг ота-оналари томонидан нотўғри талқин қилиниши, афсуски, оилалардаги муносабатларнинг дарз кетишига сабаб бўлмоқда.

Статистик маълумотларга қараганда туманимизда кўрилган ажрашиш билан боғлиқ фуқаролик ишлари 2017 йилда 115 тани ташкил қилиб, шундан 70 таси қаноатлантирилган. 2018 йил 9 ойида бу кўрсаткич 119 та бўлиб, қаноатлантирилган аризалар сони 73 тани ташкил этган. Англаганингиздек, бу борадаги кўрсаткичлар йил сайин ошиб бормоқда.

Ажрашишлар сонининг йилдан-йилга кўпайиб бораётгани сабаби нимада? Бунда гап фақат рақамлар ҳақида кетмаяпти ахир! Бу рақамлар орқасида неча-неча тирик етимлар, ёш болаларнинг ўксиган қалблари, судма-суд овора бўлган эр ёки хотин, давлат идораларининг мазкур муаммо ечими юзасидан қилаётган чора-тадбирлари бор.

Шу ўринда ажрашишлар сабаби хусусида қисқача тўхталиб ўтсак.

Бунга сабаб қилиб оиладаги эр-хотин ўртасидаги ўзаро ҳурматсизлик, оиладаги мулкий муносабатларнинг шахсий муносабатлардан устун қўйилиши, ота ёки онанинг оилага, ўз фарзандларига бўлган масъулиятсизлиги каби асосий омилларни келтириш мумкин. Шу билан бир қаторда интернет тармоғидаги маълумотлар, уяли алоқа телефонларининг салбий маънодаги имкониятлари, кундалик ҳаётимиздаги турк ва бошқа миллатга хос сериалларда қайнона ва келинларга берилаётган “сабоқлар” нинг кўпаяётгани каби иккиламчи омилларни ҳам келтириш мумкин.

Бироқ ҳаётимизда санаб ўтилган салбий омилларнинг барчасига акс таъсир этувчи воситалар ҳам бор. Аммо бу воситалар охирги йилларда, афсуски кўпчиликни қизиқтирмай қўйди. Гап севиб ўқиладиган бадиий китоблар ва оиладаги тарбия ҳақида бормоқда. Айнан шу икки восита ҳар қандай инсонни ҳаётнинг турли қийинчиликларидан олиб чиқиб кета олади. Инсонни сабрли ва бардошли қилади. Бежизга Президентимиз деярли ҳар бир учрашув, мажлис ва интервьюсида ёшларни кўпроқ китоб ўқишга даъват этмаяпти. Сабаби эртамизнинг эгалари улар. Бахтли оилаларимизнинг кўп бўлиши ёки акси бўлиши айнан ёшларнинг бугунги кунда танлаётган йўлига боғлиқ...

Хулоса ўрнида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси давлат тузуми, суверенитетини, унинг халқаро майдондаги манфаатларини мустаҳкам ҳимоя қилиш билан бирга жамиятнинг асосий бўғини бўлмиш оилани ҳам шундай ҳимоясига олган ва давлатимизда оилаларнинг равнақ топиши учун ҳуқуқий жиҳатдан барча имкониятларни яратиб берилганини алоҳида таъкидламоқчиман. Фақат оила аталмиш муқаддас даргоҳни давлат идоралари эмас, биз ўзимиз, ҳар бир аёл ва эркак ҳимоя қилишимиз кераклигини унутмаслигимиз даркор. Зотан, бу даргоҳнинг дарз кетиши эртага жамиятнинг парчаланишига, бу эса ўз навбатида давлат манфаатларига путур етишига олиб келиши тайин.

Шундай экан, келинг, азизлар, ҳар биримиз ўз оилаларимизнинг тинчлигини асрайлик! Зеро, шу – бир қарашдан оддий, лекин ўта мураккаб бўлган вазифамизни адо этишимиз давлатимиз келажагига қўшган катта ҳиссамиз бўлади.

Жамшид БЕКИМБЕТОВ,

туман Адлия бўлими бош маслаҳатчиси.

 

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026