Меҳр қаҳат бўлмасин!

Яқиндагина гувоҳ бўлганим бир воқеа ушбу мақолани ёзишга туртки бўлди. Бир даврада ўн чоғли 40-45 ёш атрофидаги аёллар ўтиришарди. Барчасининг нигоҳи хона тўрида ўтирган, ёшига нисбатан ортиқча пардоз-андоз қилган, сочлари елкасига тушиб турган тўладан келган аёлда эди. Гап-сўзларидан аёл хорижда ишлаб қайтганди.

– Келганимдан бери ҳали уйда тура олмаяпман ҳам. Ҳар куни бир борадиган жой чиқади. Ҳали буёққа отланаётсам, кичкина қизим йиғлагудай бўлди, икки йилда энди келдингиз-ку уйда турмайсиз, деб. Бўй етай деб қолди-ку, бироқ ҳали қилиғи гўдакдай. Эмиб қол, дедим.

Аёл шу каби гаплар билан ҳаммани ўзига қаратиб тинмай гапирарди. Менинг кўз ўнгимда эса икки йил эшик “тиқ” этса, “онам эмасмикан?” деган умид билан кўзлари нигорон бўлиб интиқ кутган, уйига келгач ҳам ўзи айтганидай, ҳар куни борадиган жойи чиқаётган онаси меҳрига ташналигини арази билан ифодалаётган қизалоқ жонланди. Хаёлан у билан суҳбатлашаман: Эҳ... норасида! Сенинг гуноҳинг нима эдики, онанг даврадошларига сени айтиб, устингдан кулса?! Айбинг онангни соғинганингми? Бағрида бўлишингни истаганингми?..

Икки йиллаб фарзандларини меҳридан, тарбиясидан мосуво қилиб бемалол хорижда юрган аёл буларни идрок этолмаса, уйда ўтиринг, дея зорланишини боласининг инжиқлигига йўйса, сенда не айб, қизалоқ? Аслида сен излаган, ташна бўлган оналик меҳри онангда бўлмаса (агар шундай бўлмаганида шунча вақт оиласидан узоқда юра олармиди, фарзанд дийдори қийнамасмиди?), ҳатто келгач ҳам сен билан бамайлихотир ўтиришга борди-келдилардан орттириб вақт тополмаса, начора, қизалоқ!..

Афсуски, фарзандларини гўдаклигиданоқ қайнона-қайнотасига, бирор яқинига, ҳатто етти ёт бегона-энагаларга ташлаб, хорижда пул топгани кетган аёллар анчагина. Бағридан унган боласининг наҳот пулчалик қадри бўлмаса уларга?

Шу мавзуда гап кетса, кўпчилик рўзғори эҳтиёжлари учун юрганини айтиб, ўзини оқлайди. Тўғри, рўзғор – ғор, деганларидай, тирикчиликнинг ўзи бўлмайди. Бироқ бунинг учун наҳот аёл – аввало фарзанд тарбиясига, рўзғор ишларига масъул, хонадонини меҳр нури ила обод этиб, оила аъзоларининг ўзаро аҳиллигини, ҳамжиҳатлигини таъминлаши лозим бўлган нозик хилқат, мукаррам зот хорижга бориши лозим бўлса? Ташвишланарлиси, уларнинг меҳрига зор бўлиб ўсган, вақтида тарбия бериб, назорат қилинмаган фарзандларнинг келажаги нима бўлади?

Қолаверса, хорижда ишлаб юрган айрим аёллар хулқ-атворида ўзимизнинг миллий менталитетимизга хос бўлмаган кўринишлар ҳам жой олаётгани барчага аён. Шуларни ўйлаган одамнинг кўнглига бир ҳақли савол келади: оила устуни саналмиш эркаклар-чи? Нега улар аёли хориждан юборган пулларини еб, бола боқиб ўтиришдан уялмайдиган бўлиб кетишаяпти?

Халқимизда аёллар қадим-қадимдан асраб-авайланган, эъзозланган. Буни милоддан аввалги биринчи минг йилликда яратилган “Авесто” даги “Аёлларни мукаррам тутинглар”, “Баҳор ойининг бир куни аёллар ийди – байрами қилиб белгилаб қўйилсин”, деган жумлалардан ҳам англаш мумкин.

Айни кунда ҳам юртимизда аёлларнинг оилалар тинч-тотувлигини таъминлашда, фарзанд тарбиясида ўрни жуда муҳим. Шу боисдан ҳам уларни ижтимоий ҳимоя қилишга, қўллаб-қувватлашга эътибор тобора кучайтирилмоқда. Илм олиши, ишлаши, ижтимоий фаоллигини оширишга қаратилган қатор ҳужжатлар қабул қилинмоқда.

Буларнинг замирида ҳар бир ота-она ўз оиласида фарзандларини глобаллашув жараёни кечаётган бугунги тезкор даврда ёт ғояларга берилмайдиган, одобли, юксак маърифатли қилиб вояга етказишларига, ҳар бир оиланинг обод, фаровон бўлишига эришишдек эзгу мақсадлар мужассам. Чунки фарзанд тарбиясига энг аввало, ота-она жавобгардир. Ота-она меҳри фарзандга ҳеч қачон қаҳат бўлмасин.

Ойгул РАЖАБОВА.