Mehr qahat boʻlmasin!

Yaqindagina guvoh boʻlganim bir voqea ushbu maqolani yozishga turtki boʻldi. Bir davrada oʻn chogʻli 40-45 yosh atrofidagi ayollar oʻtirishardi. Barchasining nigohi xona toʻrida oʻtirgan, yoshiga nisbatan ortiqcha pardoz-andoz qilgan, sochlari yelkasiga tushib turgan toʻladan kelgan ayolda edi. Gap-soʻzlaridan ayol xorijda ishlab qaytgandi.

– Kelganimdan beri hali uyda tura olmayapman ham. Har kuni bir boradigan joy chiqadi. Hali buyoqqa otlanayotsam, kichkina qizim yigʻlaguday boʻldi, ikki yilda endi keldingiz-ku uyda turmaysiz, deb. Boʻy yetay deb qoldi-ku, biroq hali qiligʻi goʻdakday. Emib qol, dedim.

Ayol shu kabi gaplar bilan hammani oʻziga qaratib tinmay gapirardi. Mening koʻz oʻngimda esa ikki yil eshik “tiq” etsa, “onam emasmikan?” degan umid bilan koʻzlari nigoron boʻlib intiq kutgan, uyiga kelgach ham oʻzi aytganiday, har kuni boradigan joyi chiqayotgan onasi mehriga tashnaligini arazi bilan ifodalayotgan qizaloq jonlandi. Xayolan u bilan suhbatlashaman: Eh... norasida! Sening gunohing nima ediki, onang davradoshlariga seni aytib, ustingdan kulsa?! Aybing onangni sogʻinganingmi? Bagʻrida boʻlishingni istaganingmi?..

Ikki yillab farzandlarini mehridan, tarbiyasidan mosuvo qilib bemalol xorijda yurgan ayol bularni idrok etolmasa, uyda oʻtiring, deya zorlanishini bolasining injiqligiga yoʻysa, senda ne ayb, qizaloq? Aslida sen izlagan, tashna boʻlgan onalik mehri onangda boʻlmasa (agar shunday boʻlmaganida shuncha vaqt oilasidan uzoqda yura olarmidi, farzand diydori qiynamasmidi?), hatto kelgach ham sen bilan bamaylixotir oʻtirishga bordi-keldilardan orttirib vaqt topolmasa, nachora, qizaloq!..

Afsuski, farzandlarini goʻdakligidanoq qaynona-qaynotasiga, biror yaqiniga, hatto yetti yot begona-enagalarga tashlab, xorijda pul topgani ketgan ayollar anchagina. Bagʻridan ungan bolasining nahot pulchalik qadri boʻlmasa ularga?

Shu mavzuda gap ketsa, koʻpchilik roʻzgʻori ehtiyojlari uchun yurganini aytib, oʻzini oqlaydi. Toʻgʻri, roʻzgʻor – gʻor, deganlariday, tirikchilikning oʻzi boʻlmaydi. Biroq buning uchun nahot ayol – avvalo farzand tarbiyasiga, roʻzgʻor ishlariga masʼul, xonadonini mehr nuri ila obod etib, oila aʼzolarining oʻzaro ahilligini, hamjihatligini taʼminlashi lozim boʻlgan nozik xilqat, mukarram zot xorijga borishi lozim boʻlsa? Tashvishlanarlisi, ularning mehriga zor boʻlib oʻsgan, vaqtida tarbiya berib, nazorat qilinmagan farzandlarning kelajagi nima boʻladi?

Qolaversa, xorijda ishlab yurgan ayrim ayollar xulq-atvorida oʻzimizning milliy mentalitetimizga xos boʻlmagan koʻrinishlar ham joy olayotgani barchaga ayon. Shularni oʻylagan odamning koʻngliga bir haqli savol keladi: oila ustuni sanalmish erkaklar-chi? Nega ular ayoli xorijdan yuborgan pullarini yeb, bola boqib oʻtirishdan uyalmaydigan boʻlib ketishayapti?

Xalqimizda ayollar qadim-qadimdan asrab-avaylangan, eʼzozlangan. Buni miloddan avvalgi birinchi ming yillikda yaratilgan “Avesto” dagi “Ayollarni mukarram tutinglar”, “Bahor oyining bir kuni ayollar iydi – bayrami qilib belgilab qoʻyilsin”, degan jumlalardan ham anglash mumkin.

Ayni kunda ham yurtimizda ayollarning oilalar tinch-totuvligini taʼminlashda, farzand tarbiyasida oʻrni juda muhim. Shu boisdan ham ularni ijtimoiy himoya qilishga, qoʻllab-quvvatlashga eʼtibor tobora kuchaytirilmoqda. Ilm olishi, ishlashi, ijtimoiy faolligini oshirishga qaratilgan qator hujjatlar qabul qilinmoqda.

Bularning zamirida har bir ota-ona oʻz oilasida farzandlarini globallashuv jarayoni kechayotgan bugungi tezkor davrda yot gʻoyalarga berilmaydigan, odobli, yuksak maʼrifatli qilib voyaga yetkazishlariga, har bir oilaning obod, farovon boʻlishiga erishishdek ezgu maqsadlar mujassam. Chunki farzand tarbiyasiga eng avvalo, ota-ona javobgardir. Ota-ona mehri farzandga hech qachon qahat boʻlmasin.

Oygul RAJABOVA.