ҲАЁТИМГА НУР БАХШ ЭТГАН УСТОЗ

Бундан  роппа-роса 55 йил муқаддам  кейинчалик бир умрлик устозим бўлиб қолган  Саъдулла ака Хўжаниёзов билан ўша пайтдаги "Амударё ҳақиқати" газетаси  таҳририятида илк бор учрашиб суҳбатлашганман. Ўшанда унинг мазкур газетада адабий ходим бўлиб ишлаётганига эндигина бир йилдан ошган бўлса-да, шу қисқа муддат ичида таҳририятда энг сермаҳсул, энг серғайрат ижодкор сифатида танилишга улгурган эди.

Муштарий сифатида мен ҳам “Амударё ҳақиқати” газетасининг ҳар бир сонини ва ғойибона устозим бўлиб қолган Саъдулла ака Хўжаниёзовнинг ижод маҳсулларини қунт билан ўқиб борардим. Айниқса, унинг шеърлари ва фардларини қайта-қайта ўқиб, завқ олардим. Ҳикояларидаги ҳаётий воқеалар ва фикрларидан баҳра олиб, ҳаётга теранроқ назар ташлашга, танқидий қарашга ўргана бошладим. Бу инсон хаёлимда давримизнинг илғор кишиси, қаҳрамони бўлиб гавдаланарди. Унинг шахсиятига бўлган қизиқишим тобора ортиб борарди.

Ниҳоят 1967 йилнинг ёзида устоз билан танишдим. Хонага кирганимда унинг иш столи жойлардаги муштарийлардан келган хатлар, ҳар хил ёзувлар битилган қоғозлар уюми ва бир неча китоблар билан тўла эди. Шунчалик банд бўлишига қарамай, у киши мен билан суҳбатлашишга вақт ажратди. Суҳбатимиз кўпроқ менинг нималарга қизиқишларим, орзуларим ҳақида бўлди. Ўқитувчи бўлишга қизиқишим, рассомчиликдан ҳам бирозгина хабарим борлигини айтиб, қоғозга жаҳондаги энг машҳур одамларнинг суратларини чизиб кўрсатдим. Ҳазилмиди, чинмиди ёки киноямиди буни англамадим, аммо "жуда қойиллатиб қўйдинг-ку", деганлари ҳамон эсимда. Илҳом келганда у-бу нарсалар ёзиб туришимни, китоб ўқиш, газета-журналларни қолдирмай мутолаа қилишга қизиқишимни ҳам айтиб ўтдим. Мароқли ўтган суҳбат, илк учрашув менинг кейинги ҳаёт йўлимни белгилаб берди.

Бу инсонга бўлган ҳавасим ва ҳурматим янада ошди, таҳририятга тез-тез бориш мен учун одатга айланди ва устоз маслаҳати билан кичик-кичик хабарлар,  мақолалар ёза бошладим.

Ҳалигача эсимда, овулимиз марказидаги ҳаммомнинг анча вақтдан буён ишламаётгани тўғрисида ёзган мақолам газетада босилгач, ҳаммом ишга туширилди. Ўша даврда танқидга, танқидий муносабатга жиддий эътибор берилар, йўл қўйилган хато ва камчиликлар, нуқсонлар, албатта, бартараф қилинарди.

Таҳририятда шу пайтларда мен каби ёшларга устозим С.Хўжаниёзов кўп нарсаларни ўргатиб, маслаҳат ва йўл-йўриқлар берар эди. Улар орасида ижодий иш борасида маълум даражада тажриба тўплаганлари ҳам, ижод йўлига энди кираётганлари ҳам бўларди. Биз ёш қаламкашлар барчамизнинг устозимизга айланган Саъдулла Хўжаниёзовнинг атрофида бирлашиб, катта жамоага айландик. Бу эса 1970 йил апрель ойида "Гулшан" ижодий тўгарагининг ташкил этилиши учун етарли замин бўлди. Устозимиз тўгаракни ташкил этишда бош-қош бўлди ва тўгарак ишларига раҳбарлик қилди.

У тўгаракка раҳбарлик қилиб, тўгарак аъзолари билан яккама-якка ишлашишни йўлга қўя олди. Ёш ижодкорларнинг ижодий қобилиятини ўстириш ва ривожлантириш устида жонбозлик кўрсатиб ишлади. Ойлар ва йиллар ўтиши билан бу жонкуярликлар ўз натижасини кўрсатди.

Ушбу тўгарак ўз даврида ёш қаламкашларнинг маънавий-маърифий ва ижодий юксалишига хизмат қилиб, ўзига хос ижодий мактаб вазифасини бажарди. Бу хайрли ишларнинг бошида барчамизнинг ардоқли устозимиз Саъдулла ака Хўжаниёзов туриб, йўлчи юлдуз каби ҳаёт йўлимизни ёритиб, нурафшон қилди. Менинг ҳам тўгаракдаги машғулотларда қаламим анча ўткирлашди ва фаол қатнашиб, ҳаётимга янги мазмун, янги йўналиш, янги нур бағишлади. Бунда ёш қаламкашларнинг жонкуяр ғамхўри ва фидойи мураббийси Саъдулла ака Хўжаниёзовнинг хизматлари беқиёс бўлди.

Меҳри дарё, қалби, бағри олам каби кенг, кўплаб шогирдлар етиштиришга ҳаракат қилган, отамиздек қадрдон, азиз устоз ва ҳақиқий дўст Саъдулла ака Хўжаниёзовдан бир умр миннатдорман. Устознинг саъй-ҳаракатлари ва холисона ёрдамлари туфайли 1978 йилдан Қорақалпоғистон телерадиокомпаниясининг Амударё туманидаги радиомухбири бўлиб ишладим.

Бу соҳада қирқ йилдан ортиқ меҳнат қилиб, устоз ишончини оқладим. Мана, бугун устозим ва дўстим Саъдулла ака Хўжаниёзов 80 ёшга тўлдилар. Ҳаётидаги донишмандлик пиллапоясида турган Устознинг давраси янги-янги шогирдлар билан янада тўлиб, устоз-шогирдлик мақоми боқий бўлсин. Ўзининг баёзларида, шеърлар ва ҳикояларида одамлар дарди, орзу ва армонларини, қувонч ва ташвишларини куйлаган хассос шоир ва журналист сифатида туман матбуоти тарихида ўзига хос нуфузга эга Устозга қутлуғ ва улуғ саксон ёшингиз муборак бўлсин, деймиз!

Қобул Шомуродов.