HAYoTIMGA NUR BAXŞ ETGAN USTOZ
Bundan roppa-rosa 55-yil muqaddam keyinçalik bir umrlik ustozim bölib qolgan Saʼdulla aka Xöjaniyozov bilan öşa paytdagi "Amudaryo haqiqati" gazetasi tahririyatida ilk bor uçraşib suhbatlaşganman. Öşanda uning mazkur gazetada adabiy xodim bölib işlayotganiga endigina bir yildan oşgan bölsa-da, şu qisqa muddat içida tahririyatda eng sermahsul, eng serğayrat ijodkor sifatida tanilişga ulgurgan edi.
Muştariy sifatida men ham “Amudaryo haqiqati” gazetasining har bir sonini va ğoyibona ustozim bölib qolgan Saʼdulla aka Xöjaniyozovning ijod mahsullarini qunt bilan öqib borardim. Ayniqsa, uning şeʼrlari va fardlarini qayta-qayta öqib, zavq olardim. Hikoyalaridagi hayotiy voqealar va fikrlaridan bahra olib, hayotga teranroq nazar taşlaşga, tanqidiy qaraşga örgana boşladim. Bu inson xayolimda davrimizning ilğor kişisi, qahramoni bölib gavdalanardi. Uning şaxsiyatiga bölgan qiziqişim tobora ortib borardi.
Nihoyat 1967-yilning yozida ustoz bilan tanişdim. Xonaga kirganimda uning iş stoli joylardagi muştariylardan kelgan xatlar, har xil yozuvlar bitilgan qoğozlar uyumi va bir neça kitoblar bilan töla edi. Şunçalik band bölişiga qaramay, u kişi men bilan suhbatlaşişga vaqt ajratdi. Suhbatimiz köproq mening nimalarga qiziqişlarim, orzularim haqida böldi. Öqituvçi bölişga qiziqişim, rassomçilikdan ham birozgina xabarim borligini aytib, qoğozga jahondagi eng maşhur odamlarning suratlarini çizib körsatdim. Hazilmidi, çinmidi yoki kinoyamidi buni anglamadim, ammo "juda qoyillatib qöyding-ku", deganlari hamon esimda. Ilhom kelganda u-bu narsalar yozib turişimni, kitob öqiş, gazeta-jurnallarni qoldirmay mutolaa qilişga qiziqişimni ham aytib ötdim. Maroqli ötgan suhbat, ilk uçraşuv mening keyingi hayot yölimni belgilab berdi.
Bu insonga bölgan havasim va hurmatim yanada oşdi, tahririyatga tez-tez boriş men uçun odatga aylandi va ustoz maslahati bilan kiçik-kiçik xabarlar, maqolalar yoza boşladim.
Haligaça esimda, ovulimiz markazidagi hammomning ança vaqtdan buyon işlamayotgani töğrisida yozgan maqolam gazetada bosilgaç, hammom işga tuşirildi. Öşa davrda tanqidga, tanqidiy munosabatga jiddiy eʼtibor berilar, yöl qöyilgan xato va kamçiliklar, nuqsonlar, albatta, bartaraf qilinardi.
Tahririyatda şu paytlarda men kabi yoşlarga ustozim S.Xöjaniyozov köp narsalarni örgatib, maslahat va yöl-yöriqlar berar edi. Ular orasida ijodiy iş borasida maʼlum darajada tajriba töplaganlari ham, ijod yöliga endi kirayotganlari ham bölardi. Biz yoş qalamkaşlar barçamizning ustozimizga aylangan Saʼdulla Xöjaniyozovning atrofida birlaşib, katta jamoaga aylandik. Bu esa 1970-yil aprel oyida "Gulşan" ijodiy tögaragining taşkil etilişi uçun yetarli zamin böldi. Ustozimiz tögarakni taşkil etişda boş-qoş böldi va tögarak işlariga rahbarlik qildi.
U tögarakka rahbarlik qilib, tögarak aʼzolari bilan yakkama-yakka işlaşişni yölga qöya oldi. Yoş ijodkorlarning ijodiy qobiliyatini östiriş va rivojlantiriş ustida jonbozlik körsatib işladi. Oylar va yillar ötişi bilan bu jonkuyarliklar öz natijasini körsatdi.
Uşbu tögarak öz davrida yoş qalamkaşlarning maʼnaviy-maʼrifiy va ijodiy yuksalişiga xizmat qilib, öziga xos ijodiy maktab vazifasini bajardi. Bu xayrli işlarning boşida barçamizning ardoqli ustozimiz Saʼdulla aka Xöjaniyozov turib, yölçi yulduz kabi hayot yölimizni yoritib, nurafşon qildi. Mening ham tögarakdagi maşğulotlarda qalamim ança ötkirlaşdi va faol qatnaşib, hayotimga yangi mazmun, yangi yönaliş, yangi nur bağişladi. Bunda yoş qalamkaşlarning jonkuyar ğamxöri va fidoyi murabbiysi Saʼdulla aka Xöjaniyozovning xizmatlari beqiyos böldi.
Mehri daryo, qalbi, bağri olam kabi keng, köplab şogirdlar yetiştirişga harakat qilgan, otamizdek qadrdon, aziz ustoz va haqiqiy döst Saʼdulla aka Xöjaniyozovdan bir umr minnatdorman. Ustozning saʼy-harakatlari va xolisona yordamlari tufayli 1978-yildan Qoraqalpoğiston teleradiokompaniyasining Amudaryo tumanidagi radiomuxbiri bölib işladim.
Bu sohada qirq yildan ortiq mehnat qilib, ustoz işonçini oqladim. Mana, bugun ustozim va döstim Saʼdulla aka Xöjaniyozov 80 yoşga töldilar. Hayotidagi donişmandlik pillapoyasida turgan Ustozning davrasi yangi-yangi şogirdlar bilan yanada tölib, ustoz-şogirdlik maqomi boqiy bölsin. Özining bayozlarida, şeʼrlar va hikoyalarida odamlar dardi, orzu va armonlarini, quvonç va taşvişlarini kuylagan xassos şoir va jurnalist sifatida tuman matbuoti tarixida öziga xos nufuzga ega Ustozga qutluğ va uluğ sakson yoşingiz muborak bölsin, deymiz!
Qobul Şomurodov.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶