ИЖОД ИЛМИНИ ЭГАЛЛАШГА ИНТИЛАЁТГАН ЁШЛАР

Умрида Адабиёт деб аталган мўъжизакор оламга бирров кирмаган, бу олам тафтини юракдан ҳис этиб, ҳеч бўлмаганда бир-икки сатр ўз шеъри, ҳикояси ёки қатрасини битиб, завқланмаган инсон бўлмаса керак. Чунки Адабиётнинг сеҳрли кучи қанчалаб асов кўнгилларни жиловлаб, маънавият сарчашмаларига ошно этган, жоҳил юракларни илитган, қаҳри қаттиқ қалбларда меҳр-муҳаббат гулларини ундирган. Шунинг учун инсон борки, бу мўъжизакор оламга интилади, интилаверади.

Туман газетаси таҳририятида илк иш фаолиятимни бошлаган куним ҳеч эсимдан чиқмайди. Газетанинг ўша пайтдаги муҳаррири (Аллоҳ раҳмат қилсин), устозимиз, Қорқалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист Гулнора опа Матёқубова ҳафтанинг бошидаги “летучка”да:

– Робия маданият ва турмуш бўлимини бошқаради, ҳамма шеър ва ҳикояларни унга беринглар, кўриб чиқсин, – дедилар.

Ишонасизми, таҳририятга келган хатларнинг 70-80 фоизи ижодкорларнинг машқлари эди. Столим лаҳзалар ичида ана шундай машқларга тўлиб кетди. Сал “йилт” этган ёруғлиги бор машқларни алоҳида тахладим, ижоддан бехабар, шунчаки қораламаларини жўнатиб: “Шеъримни газетада чиқариб беринг”, – дея илтимосномалар билан мурожаат қилинганларини алоҳида папкаларга жойладим. Тартиб-қоида шунақа, яхши шеър ва ҳикоялар навбати билан газетада ёртиларди, нисбатан саёз машқлар эгаларига эса ёзма равишда жавоб қайтариларди. Ишга шўнғиб кетдим, столим тортмасида устига “яхши”, яна бирининг устига “саёз машқлар” деб ёзилган иш жилдлари пайдо бўлди...

Энди ўйлаб қарасам, ўтган 36 йиллик ижодий фаолиятим давомида ўша икки тоифадаги иш жилдларидан газета саҳифаларига, газета саҳифалари орқали кенг халқ оммасига ҳавола этилган ижодкорлар машқлари газета таҳририяти ижодкорларининг меҳр тафти билан ёруғликка чиққан ва кўплаб ижодкорлар учун таҳририят беназир ижод ва ибрат мактаби вазифасини муваффақиятли адо этган маънавият мадрасаси вазифасини ўтаган экан.

Ҳа, азизлар, таҳририят эшигидан кириб келган ҳар бир ҳаваскор ижодкор бу маскандан ўзига маънавий куч олди, руҳланди ва пировардида ўзига ишонди. Ана шу ишонч билан ижод майдонида ўз овози, ўз сози ва услубига эга ижодкорлар плеядаси етишиб чиқди.

Бугун биз ҳар кун, дақиқалар сайин ривожланиб бораётган тараққиёт асрида яшаяпмиз. Бугунги давр ижодкорлари ҳам, уларнинг ижод маҳсуллари ҳам замон билан ҳамнафас. Ўз журналистик тажрибам ва нуқтаи назаримдан келиб чиқиб айтаманки, таҳририятда доимий анъанага айланган устоз-шогирдлик меҳридан сув ичган ёш ижодкорлар сафи аввалгилардан кўра кўпроқ, бу ижодкорларга хос хислатлар ҳам ўзгачароқ. Бугунги ёш қаламкаш ижод билан боғлиқ саволларини сизга ҳавола этишади-ю, сиздан аввал бу саволларига жавобни ҳам бемалол мустақил топиб олаверади. Интернет тезлиги уларни анчайин эпчил ва журъатли қилиб қўйгандай, назаримда. Лекин ҳамон столим устида “яхши” ва “саёз машқлар” иш жилдлари тахлам-тахлам. Мен уларни варақларканман, бугунги баъзи ижодкор ёшларнинг унчалик меҳнаткаш эмаслигига амин бўламан...

Таҳририят эшигидан дадил кириб келиб, ўз машқларини тақдим этаётган ёшлар орасида иқтидорлилари ҳам талайгина. Аллақачон ўзларининг илк шеърий тўпламларини кенг оммага ҳавола этган Қундузой Юсупова, Иродахон Ердошева, Динора Каримбоева, Азизахон Ўрозбоева, Умидахон Ердошева, Беҳзод Аллақулов, Жавоҳир Йўлдошев, Азиза Мадраҳимова, Моҳира Йўлдошева, Раҳматулла Ибодуллаев, Шаҳло Қуроловаларнинг илк ижод намуналари ҳам энг аввало туман газетаси саҳифалари орқали ёруғлик юзини кўрди.

Қалам аҳли учун ҳеч қаерда ёзилмаган олтин қоида бор. Бу – унинг ўз кўнгил кечинмаларини бадиий сўз орқали умуммулкига айлантира олиш ҳуқуқи. У умумнинг қалбини англай олгани учун ҳам бадиий сўз воситасида эзгин юракларга таскин бағишлай олади, мудроқ кўнгилларни уйғотиб, ҳаётдан завқланиш туйғусини бахш эта билади. Муз қотган кўнгилларда меҳр чашмасининг бекилиб қолган кўзларини очади. Ижодкорнинг, шоирнинг сўзида ана шундай тафт бор, азизлар.

Баъзан “Тараққиёт кўзгуси” ва “Менинг оилам” газеталари таҳририяти туманимиз ёш қаламкашлари ташрифидан гавжум бўлиб кетади. Бугунги давр ёшлари шижоатли, дадил, уларда янги-янги ғоялар, фикрлар кўп. Муҳими, уларнинг ғояларида ҳам, фикрларида ҳам хилма-хиллик бор, интилувчан. Шоҳзод Анварнинг ҳар бир машқи юракларга “жиз” этиб кириб боради. Мудроқ дилларни уйғотиб юборгудай ўзига хос жаранг бор Шоҳзоднинг ёзганларида. Жайдарироқ қилиб айтганда, қаламида тиғ бор, турмушимизга, жамиятга ёт иллатларга қаратилган тиғ! Сирож Олимов эса беозоргина, кам-суқумгина ижод қилади, ёзганлари дилларни тебратмай қўймайди. Иродахон Ердошева анчайин жиддий. Шу билан бирга ҳозир-жавоб. Умидахон Ердошева ўйловчан, теран фикрли ижодкор. Қундузой Юсупова эса ўта сермаҳмул. Ҳар бир воқеа-ҳодисадан теран хулоса чиқаришга интилади. У бўлғуси ҳуқуқшунос сифатида ижодида инсоний туйғуларга кўпроқ мурожаат этади, ижтимоий муаммолар хусусида ўз фикрини шеърий ифодалашга интилади.

Туманимизда назм ва насрда ўз услубига эга бўлиш мақсадида интилиб яшаётган ёшлар кўп. Уларнинг ҳар бирининг ижоди бир олам. Хусусан, ўз назмий битиклари билан Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан ўтказилган “Муҳаммад Юсуф издошлари” кўрик-танлови ҳакамлар ҳайъати эътиборини қозонган ва мазкур кўрик-танловнинг ғолиблари сафидан жой олган Комронбек Камол, ҚДУ талабаси, фикрлари жиддий Севара Исмоилова, жажжи эртакчи қизалоқ, ўзбек, рус ва инглиз тилларида чоп этилган “Икки тўти” (“Два попугая”, “TWO PARROTS”) китобчасининг муаллифи Турсуной Жиянбоева, бири-биридан қизиқарли ҳикоялари, эртак ва шеърлари билан ёш китобхонлар меҳрини қозонган Ёрқиной Кенжабоева, Иброҳим Юсупов номидаги иқтидорли ижодкор ёшлар мактаби ўқувчиси, умидли шоир Сардорбек Кенжабоевлар билан биз ижод аҳли ҳақли равишда фахрланамиз. Шу билан бирга бу ёш қаламкашларнинг келгусида мамлакатимиз адабий жамоатчилиги орасидан муносиб ўрин олишларига жуда-жуда ишонамиз.

Ижод – сермашаққат меҳнат жараёни. Ижод – ҳар бир қаламкаш учун маънавий-маърифий мактаб, мадраса. Ижод илмини эгаллаш – том маънода умумманфаати йўлидаги эзгу ишларга ўзни сафарбар этишдир. Ушбу қутлуғ кунларда мен туманимизда етишиб келаётган ёш қаламкашларнинг барчасига ижод деб аталмиш сермашаққат йўлда фидойилик, юксак манзиллар томон элтувчи паст-баланд сўқмоқларда дадиллик, фикрда собитлик ва ҳар лаҳзада сўзнинг қадрини, залворли юкини ҳис қилиб яшаш бахтини тилайман.

Робия ЙЎЛДОШЕВА,

Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист.