КИТОБХОНЛИК – МАЪНАВИЙ ТАРАҚҚИЁТ ВА ЮКСАК ТАФАККУР АСОСИ
Бугунги глобаллашув ва ахборот технологиялари асрида ҳар бир давлатнинг тараққиёти, аввало, унинг фуқаролари билим даражаси, дунёқараши ва маънавий салоҳиятига боғлиқ. Билимли, мустақил фикрлайдиган ва жамият ҳаётида фаол иштирок этадиган авлодни тарбиялашда китобнинг ўрни беқиёсдир. Шу боис китобхонлик маданиятини ривожлантириш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан бири ҳисобланади.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, мунтазам китоб ўқийдиган инсонларнинг сўз бойлиги кенг, фикрлаш қобилияти ривожланган бўлади. Мутолаа инсон хотирасини мустаҳкамлайди, тасаввурини бойитади ҳамда ижодий ёндашувни шакллантиради. Айниқса, бадиий адабиётлар инсон қалбида эзгулик, меҳр-оқибат, ватанпарварлик ва инсонпарварлик туйғуларини мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Китобхонлик масаласи бугунги кунда нафақат миллий, балки халқаро миқёсда ҳам муҳим аҳамият касб этмоқда. ЮНЕСКО маълумотларига кўра, дунё бўйича 15 ёшдан ошган қарийб 739 миллион киши ҳали ҳам асосий саводхонлик кўникмаларига эга эмас. Шунингдек, 251 миллион нафар бола ўқиш ва тушунишнинг энг оддий кўникмаларини етарли даражада эгалламаган. Халқаро экспертлар саводхонликни камбағалликни қисқартириш, бандликни ошириш ва барқарор тараққиётни таъминлашнинг муҳим омилларидан бири сифатида баҳоламоқда.
Мамлакатимизда ҳам китобхонлик маданиятини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Сўнгги йилларда кутубхоналар фаолияти такомиллаштирилмоқда, электрон кутубхоналар сони ортмоқда, китоб ярмаркалари ва маънавий-маърифий тадбирлар мунтазам ташкил этилмоқда. Айниқса, “Ёш китобхон”, “Ёш китобхон оила”, “Китобхонлик ҳафталиги” каби лойиҳалар ёшларнинг мутолаага бўлган қизиқишини оширишга хизмат қилмоқда. 2026 йилда “Ёш китобхон оила” танловида қатнашиш учун қарийб 96 минг ёш оиланинг рўйхатдан ўтгани ҳам китобга бўлган қизиқиш тобора ортиб бораётганидан далолат беради.
Шу билан бирга, замонавий технологиялар ривожи китобхонлик олдига янги вазифаларни қўймоқда. Интернет ва ижтимоий тармоқлар ахборот олиш имкониятларини кенгайтирган бўлса-да, айрим ҳолларда ёшларнинг мутолаага ажратадиган вақтини қисқартирмоқда. Натижада чуқур ўқиш ва таҳлил қилиш кўникмалари заифлашиши мумкин. Бундай шароитда китобнинг аҳамиятини кенг тарғиб қилиш ва ёшлар онгида мутолаа маданиятини мустаҳкамлаш муҳим аҳамият касб этади.
Хулоса қилиб айтганда, китоб – билим ва маърифат манбаи, тафаккур чироғи ҳамда тараққиёт калитидир. Ёш авлодда китобга меҳр уйғотиш, мутолаани кундалик ҳаётнинг ажралмас қисмига айлантириш ва китобхонлик маданиятини янада ривожлантириш барчамизнинг муҳим вазифамиздир. Зеро, китоб ўқийдиган халқнинг келажаги ҳамиша порлоқ бўлади.
Зуҳра Бозорбоева, Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети талабаси
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
