Ер ва сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш фермер хўжалигида юксак натижалар бермоқда

Мамлакатимизда аграр соҳани ислоҳ қилиш, ер ва сув ресурсларидан тежамкор фойдаланиш ҳамда деҳқон меҳнатини рағбатлантириш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Айниқса, шўрланиш даражаси юқори бўлган ҳудудларда мелиоратив ҳолатни яхшилаш орқали ҳосилдорликни ошириш вазифаси устувор йўналишлардан бирига айланган.

Бу борадаги саъй-ҳаракатларнинг амалий натижасини Амударё туманидаги “Дўсимбетова Қизларгул” фермер хўжалиги мисолида ҳам кўриш мумкин. Хўжаликга 2002 йилдан буён Қизларгул Дўсимбетова раҳбарлик қилиб келмоқда. Умумий меҳнат стажи 49 йилни ташкил этган фермернинг бой тажрибаси бугун соҳага янги кириб келаётган кўплаб ёшларга ўрнак бўлмоқда.

Хўжаликнинг умумий ер майдони 60,3 гектарни ташкил этади. Шундан экин майдонлари 54,3 гектар, экишга яроқсиз ерлар, ариқ ва зовурлар эса 6 гектарга тўғри келади. Экинларнинг тўғри жойлаштирилиши натижасида 35 гектарга пахта, 19,3 гектарга бошқа қишлоқ хўжалиги экинлари экилиб, юқори ҳосилдорликка эришилмоқда.

Пахтачилик йўналишидаги кўрсаткичлар ҳам изчил ўсиб бормоқда. Сўнгги 5 йил ичида ҳосилдорлик 36–40 центнерга етказилиб, умумий ҳисобда қарийб 700 тонна сифатли пахта етиштирилган ва контрактация шартномалари режалари 150–170 фоиз даражасида бажарилган. Бундай натижа далаларга ўз вақтида агротехник ишлов бериш ва экинларни маромига етказиб парваришлаш эвазига қўлга киритилган.

Ғаллачиликда ҳам барқарор кўрсаткичлар қайд этилган. Ҳудуднинг шўрланиш шароитига қарамасдан, сўнгги тўрт йилда хўжаликнинг 11 гектар ер майдонига буғдой экилиб, ҳосилдорлик 57 центнердан 60 центнергача кўтарилган, давлатга эса 60 тоннадан зиёд буғдой топширилган.

Натижада фермер хўжалиги томонидан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сотишдан 600 миллион сўм соф фойда олишга эришилган. Рентабеллик даражаси эса 20 фоиздан 24 фоизга етказилиб, бу кўрсаткич хўжаликнинг молиявий барқарорлигини таъминлаган асосий омиллардан бири бўлиб хизмат қилмоқда.

Қайд этиш жоизки, хўжаликда ерларнинг унумдорлигини оширишга алоҳида эътибор қаратилади. Ҳар йили 20–25 миллион сўм маблағ ажратилиб, ирригация ва мелиорация ишлари амалга оширилади ва 2,5 километр узунликдаги “Назархон-арна” канали ҳамда 1,7 километр узунликдаги зовур мунтазам тозаланиб, таъмирланади.

Хўжаликнинг моддий-техник базаси ҳам мустаҳкамланган. Унинг ҳисобида жами 1 та ҳайдов трактори, 3 та чопиқ тракторлари, 2 та тиркама ва бошқа техника ҳамда агрегатлар мавжуд. Техникаларни ўз вақтида кўрикдан ўтказиш, ёнилғи-мойлаш материаллари билан ўз вақтида таъминлаш орқали техниклардан самарали фойдаланилмоқда.

Хўжаликда бугунги кунда 25 нафар фуқаро доимий иш билан таъминланган. Даромад манбаларини кенгайтириш мақсадида хўжалик ҳудудида 10 сотих майдонда балиқчилик ҳавзаси барпо этилган, паррандалар бош сони эса 400 донага етказилган. Экологик ҳолатни яхшилаш ва яшил ҳудудларни кенгайтириш мақсадида биргина жорий йилда хўжаликка қарашли ва унга туташ ерларга 1000 тупдан ортиқ манзарали, 300 тупдан ортиқ мевали кўчатлар, 2000 тупдан ортиқ терак ва тут кўчатлари ўтқазилган.

Фермернинг самарали меҳнати муносиб баҳоланиб, 2020 йилда Ўзбекистон Республикасининг “Қишлоқ хўжалиги фидойиси”, 2022 йилда эса Ўзбекистон фермерлар кенгашининг “Илғор фермер” кўкрак нишонлари билан тақдирланган. Қизларгул Дўсимбетова каби қишлоқ ишбилармонлари ва у раҳбарлик қилаётган фермер хўжалиги сингари ўнлаб илғор хўжаликларининг тажрибаси туманда аграр соҳани ривожлантиришнинг ишончли пойдевори бўлиб хизмат қилмоқда ва янги авлод фермерлари учун амалий мактаб вазифасини ўтамоқда.