YoR-YoR SADOSIDA HIKMAT KOʻP

Ota-bobolarimizdan qolgan udumlarimizdan biri – yor-yor sadosi bilan boshlanadigan toʻylarimizdir. Hozirda negadir yor-yorlar kam aytiladi, yaʼni unutilib bormoqda. Zero, qiz uzatish marosimi yor-yor sadolari bilan goʻzaldir.

Avval boshda xudoni yod etaylik, yor-yor,

Paygʻambarning ruhini shod etaylik, yor-yor.

Paygʻambarning qizini Ali olgan, yor-yor,

Qiz olishib, qiz bermoq shundan qolgan, yor-yor.

Shunday ekan, hozir ham yor-yor sadosi ostida uyingizga kelin kirib kelsa, qanday yaxshi. Yor-yorning har bir satrida yoshlarimizga aytilgan oʻgit-nasihat va tarbiyaviy taʼsir bor.

Paygʻambarning qiziday baxting boʻlgay, yor-yor,

Sulaymonning taxtiday taxting boʻlgay, yor-yor.

“Haftiyak”ning oʻrtasi “Taborak”dir, yor-yor,

Erka qizim, toʻylaring muborakdir, yor-yor.

Aytilgan har bir tilakda juda ulugʻ, ezgu maʼnolar borki, koʻpning tilagi, albatta, ijobat boʻladi.

Qozondagi qatlama, qatlanadi, yor-yor,

Qizni olib yangalar otlanadi, yor-yor.

Tura-turing yangalar, oshiqmanglar, yor-yor,

Qizni tuqqan onasi rozi boʻlsin, yor-yor.

Borgan joyingda baxting qatlamadek, qat-qat boʻlib qatlanaversin, qiz-u oʻgʻil farzandlar bersin, ota-onang duosini olgin, degan maʼnoda ana shunday tilaklar yor-yorga qoʻshib aytilgan.

Qadimda mana shunday yor-yorlar aytilib, qizlarimiz yor-yor sadolari bilan uzatilgan. Hozirgi yoshlarimiz ham qadimgi udumlarimizga rioya  qilgan holda, toʻylarimizda yor-yorlar sadosi yangrab, qizlarimiz oʻzimizning milliy liboslarda chiqsa, qanday yaxshi boʻlardi. Boshlarida doʻppi, egnida zarchoponlar boʻlsa, chiroyiga-chiroy, koʻrkiga-koʻrk qoʻshilardi.

Ilohim, barcha qizlarimiz borgan joyida toshdek qotib, albatta, baxtli boʻlsin, deymiz. Yor-yorlarda, nazarimda qandaydir ilohiylik bor. Yuqoridagi kabi yor-yorlar bilan uzatilgan hozirgi momolarimiz hamon ana shu ilohiy ohanglarni unutmasliklarida ham ana shu hikmat mujassam boʻlsa, ne ajab?!.

Gulora DOʻSChANOVA.