Mustaqillik bergan imkon: oddiy mexanizatordan yirik sanoatçiga aylangan fermer Yoqubboy Aşirovning faoliyati haqida
Mustaqillik — bu faqatgina taqvimdagi bayram sanasi yoki tarixiy voqelik emas, balki har qaysi insonning öz salohiyatini namoyon etişi, erkin mehnat qilişi va buyuk maqsadlari sari dadil qadam taşlaşi uçun berilgan eng oliy neʼmatdir. Bu bebaho qadriyat, avvalo, halol mehnat qiliş, tadbirkorlik bilan şuğullaniş, qalbdagi ezgu ğoyalarni hayotga tatbiq etiş va davlat tomonidan yaratilgan çeksiz imkoniyatlardan oqilona hamda samarali foydalaniş demakdir.
Mamlakatimizning barça göşalarida, barça sohalarda bu haqiqatni tasdiqlovçi yorqin misollarni köplab uçratiş mumkin. Xususan, qişloq xöjaligi sohasida fidokorona mehnat qilayotgan yurtdoşlarimizning erişayotgan ulkan yutuqlari ham sözimizning yaqqol isbotidir. Ana şunday fidoyi va mehnatkaş insonlar faoliyati bilan yaqindan tanişar ekanmiz, mustaqillik bergan imkoniyatlarning real hayotdagi ifodasiga bevosita guvoh bölamiz.
Amudaryo tumanida faoliyat yuritayotgan “Yoqubboy Aşirov” nomli fermer xöjaligining bosib ötgan yöli va bugungi kundagi yutuqlari har qanday kişining havasini keltiradi. Bu xöjalikning tarixi va uning rahbari Yoqubboy Aşirovning hayot yöli maşaqqatli mehnat, tinimsiz izlaniş va öz kasbiga bölgan çeksiz sadoqatning yorqin namunasidir.
Öz mehnat faoliyatini oddiygina mexanizatorlikdan, yaʼni yerga işlov berişning eng quyi, ammo eng muhim böğinidan boşlagan bu inson bugungi kunda yirik va köp tarmoqli xöjalikning tajribali rahbariga aylandi. Mazkur fermer xöjaligi 2009-yilda öz faoliyatini boşlagan edi. Dastlabki qadamlar 114 gektar yer maydonida faqatgina dehqonçilik qiliş, yerga uruğ qadab, hosil olişdan iborat bölgan. Biroq, yillar davomida töplangan boy tajriba, tinimsiz izlaniş va albatta, fidokorona mehnat natijasida xöjalik faoliyati yil sayin kengayib, rivojlanib bordi. Bugungi kunga kelib esa, uşbu xöjalik oddiy dehqonçilik doirasidan çiqib, keng kölamli, köp tarmoqli yirik fermer xöjaligi maqomiga kötarildi.
Ayni paytda xöjalikda nafaqat anʼanaviy dehqonçilik, balki çorvaçilik, asalariçilik hamda polizçilik kabi köplab muhim yönalişlarda ham qizğin işlar olib borilmoqda. Fermerning dalalarida yetiştirilayotgan sarxil qovun, tarvuz va boşqa turli xil poliz ekinlari töğridan-töğri aholining dasturxoniga tortiq qilinmoqda. Bu esa, öz navbatida, mahalliy bozorlarimizning qişloq xöjaligi mahsulotlariga bölgan kundalik ehtiyojini qondirişga, oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlaşga hamda narx-navoning barqarorligini saqlaşga özining salmoqli hissasini qöşmoqda.
Mamlakatimizda qişloq xöjaligi mahsulotlaridan yuqori hosil oliş, oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlaş, ayniqsa, paxtaçilikni rivojlantiriş davlatimiz siyosatining ustuvor yönalişi hisoblanadi. Ana şu maqsadga erişişning eng maqbul yöli — ilğor innovatsion agrotexnologiyalarni amaliyotga keng joriy etiş, qolaversa, ilm-fan yutuqlaridan, tadbirkorlarning innovatsion ğoyalaridan samarali foydalanişdir. Paxtaçilik mamlakatimizda qişloq xöjaligining asosiy tarmoqlaridan hisoblanadi va bu sohada katta malaka, tajriba hamda öziga xos maktab yaratilgan.
Garçi sönggi yillarda oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlaş, qişloq joylarda aholi bandligi bilan boğliq muammolarni hal etiş maqsadida köp tarmoqli fermer xöjaliklarini köpaytirişga qaratilgan çora-tadbirlar tufayli paxta ekiladigan maydonlar 15-16 foizgaça kamaygan bölsa-da, omilkor dehqonlarning sohaga innovatsion yondaşuvlari natijasida mamlakatimizda paxta hosildorligi kamaymadi. Aksinça, ilm-fan va yangi innovatsion agrotexnologiyalarni qöllaş paxta uruğçilik tizimini takomillaştiriş, mehnat samaradorligini oşiriş hisobiga yalpi paxta hosilini yuqori körsatkiçlarga yetkazişga erişilmoqda.
Bu borada Amudaryo tumanida ham öziga xos tajriba maktabi yaratilgan. Xususan, yerning mahalliy şaroitidan kelib çiqib, turli kasalliklarga çidamli uruğlik mahsulotlarini tanlaş va ekiş orqali paxtadan har yili yuqori hosil olişga erişilmoqda. Ayniqsa, “Yoqubboy Aşirov” fermer xöjaligida paxta va ğalla uruğçiligi yönalişida yuqori natijalarga erişilmoqda.
Fermer xöjaligining muvaffaqiyat sirlaridan asosiy omili — bu zamonaviy ilm-fan yutuqlari va ilğor texnologiyalarni işlab çiqariş jarayoniga keng joriy etişdir. Xöjalik ixtiyorida bugungi kunda eng sönggi rusumdagi zamonaviy qişloq xöjaligi texnikalari jamlangan. Oğir yer qaziş işlarini bajaruvçi qudratli ekskavatorlardan tortib, hosilni nest-nobud qilmasdan yiğib oluvçi murakkab paxta teriş maşinalarigaça bölgan turli xil texnikalar mavjudligi iş unumdorligini keskin oşirmoqda.
Xususan, ötgan yili xöjalik tomonidan zamonaviy va yuqori unumdorlikka ega bölgan paxta teriş maşinasining xarid qilinişi, qöl mehnatini kamaytiriş va hosilni qisqa muddatlarda sifatli yiğib-terib oliş yölidagi navbatdagi muhim qadam böldi. Yangiliklarga intiluvçan va hamişa öz faoliyatiga innovatsion ğoya va taşabbuslarni joriy etiş orqali paxta va ğalla uruğçiligi sohasida yuqori natijalarga erişib kelayotgan fermer tumandagi uruğlik paxta va ğalla yetiştiruvçi qişloq xöjaligi korxonalari uçun yanada qulayliklar yaratiş maqsadida tinimsiz harakat qilmoqda. Şu bilan birga paxta va ğalla hosildorligini oşirişga munosib hissa qöşiş niyatida Xitoy Xalq Respublikasida bölib, xitoylik uruğşunoslar faoliyati bilan yaqindan tanişdi.
Şu bilan birga davlatimiz tomonidan tadbirkor va işbilarmonlar uçun yaratilgan imkoniyatlardan samarali foydalangan holda 3 milliard sömlik imtiyozli kredit oldi. Unga qöşimça 3 milliard söm öz mablaği hisobiga Xitoy davlatidan paxta, ğalla va boşqa donli ekinlar uruğlarini mahalliy şaroitda qayta işlaydigan zavod uskunalarini olib keldi hamda “Amu sara uruğlari” masʼuliyati çeklangan jamiyati şaklidagi korxonaga asos soldi. Bu bilan Yoqupboy Aşirov sanoatçi fermerga aylandi.
Amudaryo tumanida tengsiz bölgan mazkur uruğçilik korxonasi tumandagi fermer xöjaliklari uçun sifatli uruğlik mahsulotlarini yetkazib beriş orqali qişloq xöjaligi mahsulotlari yetiştirişda sifat va samaradorlikka erişişlariga munosib hissa qöşib kelmoqda. Bu yönaliş nafaqat tuman, balki butun Qoraqalpoğiston Respublikasi miqyosida qişloq xöjaligi sohasini yangi bosqiçga olib çiqiş uçun xizmat qiladigan istiqbolli loyihadir.
Ayni paytda korxona joriy paxta yiğim-terim mavsumi oldidan 100 foiz töliq quvvat bilan işlaşga şay qilinib, uruğlik paxta yetiştiruvçi fermer xöjaliklaridan yangi paxta hosilini qabul qiliş va qayta işlaş, sara uruğlarni ajratib olişga tayyor qilib qöyildi. Korxonaning barça tsexlari, ayniqsa, paxtadan sara uruğlarni ajratib oliş mexanizmlari benuqson işlaşi uçun zarur şart-şaroitlar yaratildi. Korxona işçilari va mutaxassislari maxsus tayyorgarlikdan ötkazilib, ularga mehnat qonunçiligi va texnika xavfsizligi qoidalari yuzasidan tuşunça va tavsiyalar berildi.
Biz ijodiy jamoamiz bilan korxonada bölganimizda uruğlik sifatini nazorat qiliş uskunalari, laboratoriya jihozlari, paxtani qabul qiliş, tola sifati böyiça toifalarga ajratişga qaratilgan barça tadbirlarni tez va samarali amalga oşiriş imkonini beruvçi texnologiyalar işlaş uçun şay holatga keltirilganining guvohi böldik. Bundan ham muhimi, mazkur korxonada faqat qişloq yoşlari mehnat qilişib, zamonaviy texnologiyalarni mahorat bilan boşqarişmoqda.
Fermer Yoqubboy Aşirov mamnuniyat bilan taʼkidlaganidek, bularning barçasi muhtaram Prezidentimizning Qoraqalpoğistonlik tadbirkorlarga qaratayotgan yuksak eʼtibor va rağbatlari tufaylidir. Ana şu eʼtibor va rağbat tufayli tumanning eng çekka hududi hisoblanmiş Yuqori qişloq mahallasiga sanoat kirib keldi, köplab mahalla yoşlarining doimiy va mavsumiy iş bilan bandligi taʼminlandi. Ayni paytda korxona mehnat jamoasi hududdagi uruğlik paxta yetiştiruvçi fermer xöjaliklaridan dastlabki hosilni qabul qilib olişga jiddiy taraddud körmoqda. Bunday tayyorgarlik va fidokorona mehnat zamirida juda katta maqsadlar, ezgu niyatlar yotibdi.
Xulosa qilib aytganda, mustaqillik fermerlarga, umuman olganda, zahmatkaş xalqimizga nima berdi? Javob esa aniq va ravşan. U avvalambor, insonga erkin va farovon hayot keçiriş, halol mehnat qiliş uçun çeksiz imkoniyat taqdim etdi. Tadbirkorlikni rivojlantiriş, taşabbuskorlikni qöllab-quvvatlaş uçun mustahkam zamin va qulay şaroit yaratdi. Aynan şu imtiyozlardan foydalanib, yangi yirik loyihalarni amalga oşiriş imkoni paydo böldi. Eng ilğor, zamonaviy texnika va innovatsion texnologiyalarni yurtimizga olib kiriş hamda amaliyotga tatbiq etiş uçun keng yöl oçildi.
Yoqubboy Aşirov misolida köradigan bölsak, bu yaratilgan beqiyos imkoniyatlar uning oddiy mexanizatorlikdan tortib, bugungi kundagi yirik va muvaffaqiyatli tadbirkorgaça bölgan şarafli yölni bosib ötişiga xizmat qildi. Bugun uning rahbarligidagi fermer xöjaligida yerga mehr bilan uruğ qadab, möl hosil yetiştirişdan boşlab, çorva mollarini boqiş, asalari parvarişlaş, xalqimiz sevib isteʼmol qiladigan poliz mahsulotlarini yetiştiriş va, eng muhimi, zamonaviy texnologiyalar asosida uruğlarni qayta işlaşgaça bölgan köplab muhim yönalişlar muvaffaqiyatli yölga qöyilgan. Bu esa, şunçaki, fermer xöjaligining şaxsiy yutuği emas, balki davlat tomonidan yaratilgan şaroitlardan oqilona foydalanib, halol va fidokorona mehnat orqali qanday ulkan natijalarga erişiş mumkinligini körsatuvçi yorqin va ibratli namunadir.
Mustaqillik — bu çeksiz imkoniyat, mehnat va izlaniş esa — bu uzluksiz taraqqiyotni taʼminlaydigan beqiyos kuçdir. Bularning barçasi tadbirkor va fermerlarni el-yurt dasturxoniga fayzu baraka olib kiriş va jonajon vatanimiz iqtisodiyotining qudratiga özining munosib hissasini qöşişdek oliy maqsad sari undayveradi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶