Sayyor sudda 11 nafar mahkum jazodan muddatidan ilgari ozod qilindi

Mamlakatimizda amalga oşirilayotgan sud-huquq islohotlarining boş maqsadi inson qadr-qimmatini uluğlaş, qonun ustuvorligini taʼminlaş va adolat tamoyillarini jamiyat hayotining har bir böğiniga çuqur singdirişdan iboratdir. Ayniqsa, sud majlislarining bevosita joylarda, fuqarolar iştirokida sayyor tarzda ötkazilişi xalq va davlat idoralari örtasidagi özaro işonçni mustahkamlaşga, aholining huquqiy madaniyatini yuksaltirişga beqiyos xizmat qilmoqda. Ana şunday huquqiy tadbirlardan biri 30-iyun kuni Amudaryo tumanidagi Navoiy mahalla fuqarolar yiğinining maʼmuriy binosida bölib ötdi.

Jinoyat işlari böyiça Amudaryo tuman sudi raisi Jasurbek Baltabayev raisligida taşkil etilgan uşbu oçiq sayyor sud majlisida tuman prokuraturasi hamda tuman Içki işlar bölimi Probatsiya guruhi masʼul xodimlari iştirok etdilar.

Mazkur sayyor sud majlisining asosiy kun tartibidan Özbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 73-moddasi, yaʼni jazoni ötaşdan muddatidan ilgari şartli ozod qiliş böyiça sud hujjatlarini körib çiqiş masalasi örin oldi. Maʼlumki, davlatimizning siyosati jinoyatçi va huquqbuzarlarni faqatgina jazolaşga emas, balki jinoyat sodir etgan şaxslarni qayta tarbiyalaşga, ularni soğlom jamiyatga tölaqonli qaytarişga va yangi hayot boşlaşlari uçun kömak berişga qaratilgan. Şu nuqtai nazardan, ilgari bilib-bilmay jinoyat sodir qilgan, biroq bugungi kunda tuzaliş yöliga qatʼiy ötgan, örnatilgan tartib-qoida talablarini sözsiz bajargan va eng asosiysi, mehnatga halol munosabatda bölib, özining ijobiy tomonlarini namoyon etgan 11 nafar mahkumning işi sayyor sud majlisida atrofliça körib çiqildi. Sudning insonparvarlik tamoyillariga asoslangan qarori natijasida uşbu 11 nafar fuqaro özlariga nisbatan tayinlangan jazolarning ötalmay qolgan qismidan muddatidan ilgari şartli ravişda ozod qilindi.

Biroq, davlat va jamiyat tomonidan berilgan bunday yuksak işonç hamda imkoniyat suiisteʼmol qilinmasligi qatʼiy uqtirildi. Şu bois, sud jarayonida ozodlikka çiqarilgan mahkumlarga qonunçilik talablari batafsil tuşuntirildi. Jumladan, jazoni ötaşdan muddatidan ilgari şartli ravişda ozod qilinib, jazoning ötalmagan qismi mobaynida qasddan yangi jinoyat sodir etgan taqdirda Jinoyat kodeksining 60-moddasida nazarda tutilgan, yaʼni bir neça hukm yuzasidan jazo tayinlaş qoidalariga muvofiq huquqiy oqibatlar kelib çiqişi haqida qatʼiy ogohlantiriş berildi.

Mazkur modda talabiga köra, agar mahkum hukm çiqarilganidan keyin jazoni töla ötamay turib, yangi jinoyat sodir etsa, sud yangi hukm böyiça tayinlangan jazo muddatiga ilgarigi hukm yuzasidan ötalmay qolgan jazo muddatini töla yoki qisman qöşadi. Bunday holatda şaxsga nisbatan jazoning oğirroq turi uzil-kesil tayinlanişi alohida taʼkidlab ötildi. Bu esa har bir fuqarodan qonunlarga sözsiz itoat etişni va jamiyat tartib-qoidalarini hurmat qilişni talab qiladi.

Sud majlisi davomida nafaqat jinoiy jazolarni ijro etiş masalalari, balki jamiyatdagi dolzarb ijtimoiy-huquqiy muammolar va ularning yeçimlari ham diqqat markazida böldi. Xususan, tadbir iştirokçilari va yiğilgan fuqarolarga Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 3-mart kuni qabul qilingan “Ayollar va bolalar huquqlarining himoyasini kuçaytiriş hamda ularga nisbatan tazyiq va zöravonlik holatlarining oldini oliş böyiça qöşimça taşkiliy-huquqiy çoralar töğrisida”gi farmonining mazmun-mohiyati haqida tuşuntiriş berildi. Mazkur farmon jamiyatimizda xotin-qizlar va yoş avlod vakillarining huquqlarini har tomonlama kafolatlaş, ularni turli xil tazyiq va zöravonliklardan muhofaza qiliş hamda oilalardagi ijtimoiy-maʼnaviy muhitni soğlomlaştiriş yölida taşlangan muhim qadam ekanligi eʼtirof etildi.

Joylarda taşkil etilayotgan bu kabi oçiq sayyor sud majlislari oddiygina jazolaş yoki afv etiş mexanizmi emas, balki aholi örtasida huquqbuzarliklarning barvaqt oldini oliş, fuqarolarning qonunlarga bölgan hurmat hissini oşiriş va jamiyatda adolat mezonini mustahkamlaşning eng samarali vositalaridan biri bölmoqda. Insonparvarlik va qonun ustuvorligi yonma-yon yurgan, har bir fuqaro öz huquq va majburiyatlarini teran anglagan joyda esa, albatta, tinçlik, qatʼiy tartib va farovonlik barqaror böladi.