Глобал иқлим ўзгариши ва экологик хавфсизлик: ҳаракатни ўзимиздан бошлайлик
Бугунги кунда халқаро сиёсий минбарлар ва нуфузли саммитларнинг асосий кун тартибини белгилаётган асосий мавзу — бу экологик хавфсизлик ва глобал иқлим ўзгаришидир. Экология муаммоси аллақачон шунчаки табиатшуносларнинг тор доирасидаги тадқиқот объекти бўлишдан чиққан. Ҳозирги даврда у глобал геосиёсатнинг ва бутун инсониятнинг ер юзида яшаб қолишини таъминлайдиган энг муҳим омилга айланди.
Глобал исиш, музликларнинг эриши ва табиий офатларнинг кўпайиши дунё харитасининг ҳар бир нуқтасида ўз аксини топмоқда. Марказий Осиё минтақаси, хусусан, Ўзбекистон ҳам бу кескин ўзгаришларнинг оғриқли зарбасини ҳис қилмоқда. Орол денгизининг қуриши сабабли юзага келган глобал фожиа, чўлланиш жараёнининг тезлашиши, баҳор ва ёз фаслларида тез-тез такрорланаётган кучли чанг-қум бўронлари ҳамда сув ресурсларининг йилдан-йилга камайиб бориши — барчамизни огоҳликка чақирувчи жиддий сигналдир. Экологик инқироз энди узоқдаги назарий хавф эмас, балки ҳар бир юртдошимизнинг остонасига етиб келган реал таҳдиддир.
Ушбу мураккаб вазиятда мамлакатимизда экологик барқарорликни таъминлаш давлатнинг энг устувор вазифасига айланган. “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида миллионлаб дарахт кўчатлари экилмоқда, Оролнинг қуриган тубида яшил ўрмонзорлар барпо этилмоқда. Шунингдек, иқтисодиёт тармоқларида қайта тикланувчи энергия манбалари, хусусан, қуёш ва шамол энергиясидан фойдаланиш кўлами тобора кенгаймоқда. Бу каби тизимли қадамлар келажак авлод олдидаги юксак масъулиятнинг амалий ифодасидир.
Бироқ, жаҳон тажрибаси шуни тасдиқлайдики, энг мукаммал қонунлар ва йирик молиявий дастурлар ҳам жамият аъзоларининг дунёқараши ўзгармас экан, кутилган натижани бермайди. Афсуски, ҳамон орамизда сувни беҳуда исроф қилаётган, чиқиндиларни дуч келган жойга ташлаётган ва дарахтларни шафқатсизларча кесаётган кимсалар учраб турибди.
Шу боис, экологик маданиятни боғча, мактаб ва оиладан бошлаб шакллантириш ҳаётий заруратдир. Сув ва энергия ресурсларини тежаш фақатгина иқтисодий масала эмас, балки табиатнинг чекланган неъматига нисбатан юксак ҳурмат белгисидир.
Атроф-муҳит тозалигига риоя қилиш, чиқиндиларни саралаш ва ҳар бир инсон дарахт экиб, уни парвариш қилиши виждон амрига айланиши шарт. Табиат сиёсий чегараларни тан олмайди, биз нафас олаётган ҳаво ва ичаётган сувимиз ҳамма учун умумийдир. Атроф-муҳитни асраш фақатгина масъул ташкилотларнинг эмас, балки ўзини шу ватан фарзанди деб билган ҳар бир фуқаронинг бурчидир. Агар биз келажак авлодларга тоза ва хавфсиз дунёни қолдиришни истасак, бугуннинг ўзида табиатга муносабатимизни тубдан ўзгартириб, ҳаракатни айнан ўзимиздан бошлашимиз керак.
Мадина Сафарбароева, Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети талабаси
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
