Global iqlim özgarişi va ekologik xavfsizlik: harakatni özimizdan boşlaylik
Bugungi kunda xalqaro siyosiy minbarlar va nufuzli sammitlarning asosiy kun tartibini belgilayotgan asosiy mavzu — bu ekologik xavfsizlik va global iqlim özgarişidir. Ekologiya muammosi allaqaçon şunçaki tabiatşunoslarning tor doirasidagi tadqiqot obʼekti bölişdan çiqqan. Hozirgi davrda u global geosiyosatning va butun insoniyatning yer yuzida yaşab qolişini taʼminlaydigan eng muhim omilga aylandi.
Global isiş, muzliklarning erişi va tabiiy ofatlarning köpayişi dunyo xaritasining har bir nuqtasida öz aksini topmoqda. Markaziy Osiyo mintaqasi, xususan, Özbekiston ham bu keskin özgarişlarning oğriqli zarbasini his qilmoqda. Orol dengizining qurişi sababli yuzaga kelgan global fojia, çöllaniş jarayonining tezlaşişi, bahor va yoz fasllarida tez-tez takrorlanayotgan kuçli çang-qum böronlari hamda suv resurslarining yildan-yilga kamayib borişi — barçamizni ogohlikka çaqiruvçi jiddiy signaldir. Ekologik inqiroz endi uzoqdagi nazariy xavf emas, balki har bir yurtdoşimizning ostonasiga yetib kelgan real tahdiddir.
Uşbu murakkab vaziyatda mamlakatimizda ekologik barqarorlikni taʼminlaş davlatning eng ustuvor vazifasiga aylangan. “Yaşil makon” umummilliy loyihasi doirasida millionlab daraxt köçatlari ekilmoqda, Orolning qurigan tubida yaşil örmonzorlar barpo etilmoqda. Şuningdek, iqtisodiyot tarmoqlarida qayta tiklanuvçi energiya manbalari, xususan, quyoş va şamol energiyasidan foydalaniş kölami tobora kengaymoqda. Bu kabi tizimli qadamlar kelajak avlod oldidagi yuksak masʼuliyatning amaliy ifodasidir.
Biroq, jahon tajribasi şuni tasdiqlaydiki, eng mukammal qonunlar va yirik moliyaviy dasturlar ham jamiyat aʼzolarining dunyoqaraşi özgarmas ekan, kutilgan natijani bermaydi. Afsuski, hamon oramizda suvni behuda isrof qilayotgan, çiqindilarni duç kelgan joyga taşlayotgan va daraxtlarni şafqatsizlarça kesayotgan kimsalar uçrab turibdi.
Şu bois, ekologik madaniyatni boğça, maktab va oiladan boşlab şakllantiriş hayotiy zaruratdir. Suv va energiya resurslarini tejaş faqatgina iqtisodiy masala emas, balki tabiatning çeklangan neʼmatiga nisbatan yuksak hurmat belgisidir.
Atrof-muhit tozaligiga rioya qiliş, çiqindilarni saralaş va har bir inson daraxt ekib, uni parvariş qilişi vijdon amriga aylanişi şart. Tabiat siyosiy çegaralarni tan olmaydi, biz nafas olayotgan havo va içayotgan suvimiz hamma uçun umumiydir. Atrof-muhitni asraş faqatgina masʼul taşkilotlarning emas, balki özini şu vatan farzandi deb bilgan har bir fuqaroning burçidir. Agar biz kelajak avlodlarga toza va xavfsiz dunyoni qoldirişni istasak, bugunning özida tabiatga munosabatimizni tubdan özgartirib, harakatni aynan özimizdan boşlaşimiz kerak.
Madina Safarbaroyeva, Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti talabasi
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
