Global iqlim oʻzgarishi va ekologik xavfsizlik: harakatni oʻzimizdan boshlaylik
Bugungi kunda xalqaro siyosiy minbarlar va nufuzli sammitlarning asosiy kun tartibini belgilayotgan asosiy mavzu — bu ekologik xavfsizlik va global iqlim oʻzgarishidir. Ekologiya muammosi allaqachon shunchaki tabiatshunoslarning tor doirasidagi tadqiqot obʼekti boʻlishdan chiqqan. Hozirgi davrda u global geosiyosatning va butun insoniyatning yer yuzida yashab qolishini taʼminlaydigan eng muhim omilga aylandi.
Global isish, muzliklarning erishi va tabiiy ofatlarning koʻpayishi dunyo xaritasining har bir nuqtasida oʻz aksini topmoqda. Markaziy Osiyo mintaqasi, xususan, Oʻzbekiston ham bu keskin oʻzgarishlarning ogʻriqli zarbasini his qilmoqda. Orol dengizining qurishi sababli yuzaga kelgan global fojia, choʻllanish jarayonining tezlashishi, bahor va yoz fasllarida tez-tez takrorlanayotgan kuchli chang-qum boʻronlari hamda suv resurslarining yildan-yilga kamayib borishi — barchamizni ogohlikka chaqiruvchi jiddiy signaldir. Ekologik inqiroz endi uzoqdagi nazariy xavf emas, balki har bir yurtdoshimizning ostonasiga yetib kelgan real tahdiddir.
Ushbu murakkab vaziyatda mamlakatimizda ekologik barqarorlikni taʼminlash davlatning eng ustuvor vazifasiga aylangan. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida millionlab daraxt koʻchatlari ekilmoqda, Orolning qurigan tubida yashil oʻrmonzorlar barpo etilmoqda. Shuningdek, iqtisodiyot tarmoqlarida qayta tiklanuvchi energiya manbalari, xususan, quyosh va shamol energiyasidan foydalanish koʻlami tobora kengaymoqda. Bu kabi tizimli qadamlar kelajak avlod oldidagi yuksak masʼuliyatning amaliy ifodasidir.
Biroq, jahon tajribasi shuni tasdiqlaydiki, eng mukammal qonunlar va yirik moliyaviy dasturlar ham jamiyat aʼzolarining dunyoqarashi oʻzgarmas ekan, kutilgan natijani bermaydi. Afsuski, hamon oramizda suvni behuda isrof qilayotgan, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlayotgan va daraxtlarni shafqatsizlarcha kesayotgan kimsalar uchrab turibdi.
Shu bois, ekologik madaniyatni bogʻcha, maktab va oiladan boshlab shakllantirish hayotiy zaruratdir. Suv va energiya resurslarini tejash faqatgina iqtisodiy masala emas, balki tabiatning cheklangan neʼmatiga nisbatan yuksak hurmat belgisidir.
Atrof-muhit tozaligiga rioya qilish, chiqindilarni saralash va har bir inson daraxt ekib, uni parvarish qilishi vijdon amriga aylanishi shart. Tabiat siyosiy chegaralarni tan olmaydi, biz nafas olayotgan havo va ichayotgan suvimiz hamma uchun umumiydir. Atrof-muhitni asrash faqatgina masʼul tashkilotlarning emas, balki oʻzini shu vatan farzandi deb bilgan har bir fuqaroning burchidir. Agar biz kelajak avlodlarga toza va xavfsiz dunyoni qoldirishni istasak, bugunning oʻzida tabiatga munosabatimizni tubdan oʻzgartirib, harakatni aynan oʻzimizdan boshlashimiz kerak.
Madina Safarbaroyeva, Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti talabasi
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
