МУТОЛАА, КИТОБХОНЛИК – БУЮК КЕЛАЖАК КАФОЛАТИ

Ҳар қандай касб эгаси ўз соҳасининг ривожланишини чин дилдан хоҳлайди. Касблар ичида кутубхоначилик соҳаси ўзгача соҳадир. Чунки бу касб эгаларининг маҳорати ва фидойилиги дунёдаги барча соҳаларнинг ривожланишига таъсир кўрсатади. Негаки, барча соҳанинг негизида илм, изланишлар туради, буларнинг бари китобларда мужассам. Китоблар эса кутубхоналарда бўлади.

Китобхонлар қизиқишини ўрганиш кутубхона марказининг асосий вазифаларидан бири ҳисобланади. Ҳозирги кунда китобхонлар мутолаасига назар соладиган бўлсак, ёш китобхонларимиз кўпроқ электрон адабиётларни мутолаа қилиш, аудио-китобни тинглаш истагини, ёши катта китобхонлар эса, кўпроқ анъанавий, босма шаклдаги китобларни ўқиш истагини билдирадилар.

Агар китобхонлар томонидан ўқилган адабиётларга назар ташлайдиган бўлсак, бугунги кунда кутубхонамиз фойдаланувчиларининг аксарият қисмини бадиий адабиётлар, тарихий ва детектив асар ва ҳикояларга қизиқишлари юқори. Шунингдек, газета ва журналларга ҳам талаб катта. Таниқли инсонларнинг ҳаёти болалик саҳифаларига назар солар эканмиз улар ҳаётида китоб ва кутубхоналар ўрни беқиёслигига гувоҳ бўламиз.

Камбағал оилада туғилган ва болалиги буюк инқироз даврига тўғри келган америкалик ёзувчи Рей Бредберининг ёрқин келажаги айнан кутубхонадан бошлангани ибратли эканлиги билан диққатга сазовордир. Ота-онаси молиявий қийинчиликлар туфайли фарзандини коллежга киритолмагани учун бўлажак адиб ҳар куни газета мутолаасидан ташқари, асосий вақтини уйи яқинидаги зиё масканида ўтказган. “19 ёшимда коллежга киролмадим, чунки оиламиз жуда қашшоқ эди. Шунинг учун кутубхонага борардим. Ҳафтасига уч кун китоб ўқир эдим. 27 ёшимда эса университет ўрнига кутубхонани мутлақо бепул тамомлаганман”, - деб ёзади у кейинчалик. “Классик фантастика жанри отаси”, дея танилган бу машҳур ёзувчи ўз муваффақиятларида айнан кутубхона асосий роль ўйнаганини эътироф этади.

Ҳар бир инсон ҳаёти учун маънавий туртки бўладиган ўз китобини топиши учун тўғри йўл танлаши лозим. Чунки шахс, ўзи китоб ўқиган, билимли бўлсагина атрофига кўплаб эзгу ният эгаларини бирлаштира олади, жамият учун фойдали ишлар қиладиган инсонларни шакллантира олади.

Агар китобхонликка қизиқтиришни ўз тажрибам мисолида айтадиган бўлсам, китобга эътиборли оилаларнинг фарзандлари бугун ўз билимлари билан олийгоҳларга кириб ўқиётганлари, Олий маълумотли бўлиб, элга сидқидилдан хизмат қилаётганлари талайгина. Китоб ўқишнинг ижобий натижалари мутолаа қилиш, унга меҳр қўйиш, маънавий юксалишнинг асосий омили эканлигини китобсеварларимиз яхши билишади.

Дарҳақиқат, Юртбошимиз таъкидлаганларидек, бугун китоб ўқиб ўтирган бола, эртага телевизор олдида ўтирган ўнта болани бошқариши мумкин. Демак, ота-она болада боғча ва мактаб ёшигача китобга бўлган меҳрни уйғота олса, фарзандининг келажагидан албатта хурсанд бўлади.

Шундай экан, фарзандларимиз қалбида ёшлигидан китобга меҳр уйғотайлик. Бугунги кунда ҳар биримиз ўз-ўзимизга “Ҳаётда ўз ўрнимизни топишимиз учун қандай асарларни ўқишимиз керак?” деган саволни беришимиз керак. Бу савол замирида бутун авлод тарбияси, унинг келгусида шахс сифатида шаклланиши, бир сўз билан айтганда янги авлод камолоти туриши керак! Бугунги мутолаа, китобхонлик – буюк келажак кафолатидир.

Роҳатой РАМАНОВА, Амударё тумани Ахборот-кутубхона марказининг Ахборот-библиография хизмати раҳбари