СОКИН ВА БАХТЛИ ҲАЁТ СОҲИБИ

Кексалар нима учун инсонларга сабр-тоқатли, қаноатли бўлишни тилашади? Бу тилакнинг замирида қандай сир-синоат борки, момо-буваларимиз ўғил-қизлари, яқинларининг айнан ана шундай фазилатлар соҳиб ва соҳибалари бўлишларини жуда-жуда хоҳлашади?

Моҳиятан идрок этадиган бўлсак, ўзгалар ҳаваси, эътирофи ва ҳурматига муносиб инсонларнинг деярли барчаси ана шундай фазилатлар соҳибларидир. Сабр-тоқатли, қаноатли инсонларгагина насиб этадиган бахтиёр ҳаёт тарзига эга бундай инсонларнинг оилалари ҳам эл-юрт назаридаги ҳурмат ва эҳтиром кошонасидирки, бундайин тўкис бахт ҳаммага ҳам насиб этавермайди.

“Боғ” маҳаллалик Қурол оға Эшчанов, исломий-маънавий ва миллий қадриятлар ҳамма нарсадан устувор оила гўшасида туғилиб, вояга етди. Отаси (Аллоҳ раҳмат қилсин!) Эшчан бобо ўта маърифатли, тартиб-интизомни қаттиқ тутадиган, оилапарвар инсон эдилар. Ҳар бир ишни ақл тарозисидан ўтказиб, сабр-тоқат билан бажарадиган, топган-тутганининг қадрини ошириб, Аллоҳ берган ризқ-насибасига қаноат қилиб яшайдиган Эшчан бобо фарзандларига ҳам ана шу одамийлик илмини ўргатди. Оиладаги ўзаро ҳурмат, бир-бировга меҳр ва эътибор ришталари йиллар ўтиб Эшчан бободан фарзандларига улкан маънавий мерос  бўлиб қолди.

Қурол оға Эшчанов 1970 йилда умумтаълим мактабини муваффақиятли тамомлади. Аввал Тўрткўл шаҳридаги техника билим юртида, кейинчалик техникумда таҳсил олди. Касб-корли, малакали мутахассис сифатида илк меҳнат фаолиятини собиқ Манғит давлат хўжалигида бульдозерчи сифатида бошлади. Собиқ иттифоқнинг олис Сибирь ўлкаларида ҳарбий хизмат бурчини ўтади, армия хизматидан сўнг экскаватор машинисти  бўлди.

Унинг ҳаётида 1985 йил жиддий бурилиш ясади. Ўша йили юзлаб амударёлик ёшлар қатори тумандаги илк енгил саноат корхоналаридан бири бўлган Манғит ип йигирув-тўқув фабрикасига ишга кирди. Ишни оддий чилангарликдан бошлаган Қурол оға Эшчанов ўзининг уддабуронлиги, қатъияти ва ташаббускорлиги билан фабрика маъмурияти масъулларининг эътиборини қозонди. Бир йил бўлмасидан смена мастери, кейинчалик фабрика касаба уюшмаси қўмитасининг раиси даражасига етди.

– Фабрика ўша йиллари собиқ иттифоқ давридаги машъал корхоналардан бири эди, – хотирлайди Қурол оға. – Фабрика цехларида жўшқин меҳнат паллалари ҳукм сурарди. Ишлаб чиқарилган маҳсулотлар эса “Манғит бязи” тамғаси билан собиқ иттифоқнинг барча шаҳарларига тарқатиларди. Ҳатто хориж давлатларига экспорт қилардик.

Қурол оға ана шундай машъал фабриканинг касаба уюшмаси қўмитасини моҳирлик билан бошқарди. У жуда қисқа фурсат ичида фабриканинг ўз ҳаваскорлик жамоалари – ашула ва рақс, драма тўгараклари фаолиятини йўлга қўйди. Ишчиларнинг кўнгилли дам олишлари учун зарур шароитлар яратди. Қандай ишга қўл урмасин, сабр-тоқат билан интилди, ҳар бир эришилган ютуқ учун қаноат қилди.

Табиатнинг метин қонуни – кексалик палласи, инсоннинг қалби қанчалик жўшқин бўлмасин, унга сокинлик бахш этади. Пенсия ёшига етганида Қурол оға яна сабр-тоқат билан оила гўшасининг ўзига хос тутумларига эл бўлди. Отасидан ўргангани – томорқа хўжалигини юритишни, умр йўлдоши Хатира момо билан бирга ўғил-қизлари, невара-чевараларининг қувонч ва ташвишларига ошно яшашни ўзи учун сабрнинг гўзал ҳадяси деб билди. Ўзаро меҳр-оқибат, одамийлик нафаси қулф уриб турган тотув ва бахтли оиласи саодатидан баҳра олди. Тўрт ўғил ва уч нафар малика қизларининг униб-ўсиб, эл корига камарбаста бўлганидан Қурол оға ва Хатира момонинг кўкси тоғдай юксалди.

Мадраса кўрган, умр бўйи исломий-маънавий қадриятларни эъзозлаб яшаган ва фарзандларига ҳам ана шу илм нури ва одамийлик фазилатларини сингдирган отаси Эшчан бобо, азиз онажонининг оила тутумларини маҳкам тутган Қурол оғанинг 7 нафар фарзанди бугун ўзларидан тиниб-тинчиб, униб-ўсиб кетишган. Барчалари йиғилиб келсалар, келинлари, куёвлари, ўғил-қизлари-ю, невара-чеваралари 40 нафардан ошиб кетадиган бу катта хонадоннинг файзи эл-юртга зийнат бахш этгулик. Катта хонадоннинг осойишталиги, тинчлиги, Қурол оға билан Хатирахон момонинг хотиржамлиги ҳавасга муносиб. Бу хонадонда ҳеч ким бир-бирига овозини кўтариб гапирмайди, энг қийин вазиятларда ҳам кўнгиллар чегаралари меҳр нури билан мустаҳкамланади.

– Сабр қилинглар, сабрингиз гўзал бўлса, йўлингиз равшан бўлади, – дея уқдиради Қурол оға фарзандларига. – Бақириқ-чақириқ, сен-мен, дея гап талашиш – оиламиз учун бегона, ахир жаҳл билан иш битмайди-ку. Сабрли, қаноатли бўлганларга Аллоҳнинг мукофоти бор. Бу – ҳалол ризқ, кенг феъллик.

Шунинг учун ҳам бу хонадонга Аллоҳнинг назари тушган бўлса, не ажаб. “Боғ” маҳалласи имомлигини ўзи айтганидай, “Аллоҳ ирода қилган имоматлик  мажбуриятларига содиқлик” мақомида адо этишга ҳар лаҳзада интилиб яшагувчи Қурол оға маҳалла ёшларига маслаҳатгўй, катталарга маслакдош, Хатира момо билан жуфтликда тартиб берган бу хонадонда ҳамма нарсани бадастр кўрдик: фарзандлар, келин-куёвлар, невара-чеваралар одобли, ақл-фаросатли. Шу боис, хонадон остонасидаёқ келгувчини ажиб нурли  муҳит қарши олади. Юз-у кўзлари ниҳоятда истарали  Қурол оға билан Хатира момога ўхшаб кетадиган ўғил-қизлар, невара-чевараларнинг муомаласи, одамий сифатлари дилларда ҳавас уйғотади.

Хонадоннинг асосий даромад манбаига айланган супурги ўсимлиги ва кунгабоқар экилган томорқа бегона ўтлардан холи, топ-тоза, обод.

Мол-ҳол, паррандалар парвариши  эса Қурол оға билан Хатира момонинг кундалик машғулоти. Эртаги сабзавот ва полиз экинларининг ривожидан уларнинг кўнгли тўқ.

– Сабр-тоқат  билан меҳнат қилганга Аллоҳ ризқ-насибасини улуғ қилиб бераверади, – яна сабрли бўлишнинг фойдаларидан сўз очади Қурол оға. – Мана, жуда башанг бўлмаса-да, меҳнатимиз ортидан уловли бўлдик, – қўшиб қўйди у мамнуният билан ҳовли дарвозаси олдида турган оппоқ рангли “Спарк” русумли автомобилга ишора қилиб.

Ҳамиша хотиржам, сўзласа, мулоҳаза билан сўзловчи, атрофидагиларга маънавий руҳ бағишловчи Қурол оғанинг тўкис, камтар, лекин ҳар қандай одамнинг ҳавасини келтирадиган турмуш тарзига, сокин ва бахтли ҳаётига чин дилдан ҳавас қилдик.

Бойлик асли недур азизлар,

Мол-у дунё этмоқми бунёд?

Шундайлар бор, ёруғдир юзлар,

Бор бойлиги – хотиржам ҳаёт.

Меҳр гуллар ўрталарида,

Оқибатнинг қадри ҳам баланд.

Яшаб юрган кулбаларида,

Мўъжиза бор қасрга монанд.

Одамийлик ҳимматидир бу

Ва сабрнинг зийнатидир бу!

Робия ЙЎЛДОШЕВА.