SOKIN VA BAXTLI HAYoT SOHIBI

Keksalar nima uchun insonlarga sabr-toqatli, qanoatli boʻlishni tilashadi? Bu tilakning zamirida qanday sir-sinoat borki, momo-buvalarimiz oʻgʻil-qizlari, yaqinlarining aynan ana shunday fazilatlar sohib va sohibalari boʻlishlarini juda-juda xohlashadi?

Mohiyatan idrok etadigan boʻlsak, oʻzgalar havasi, eʼtirofi va hurmatiga munosib insonlarning deyarli barchasi ana shunday fazilatlar sohiblaridir. Sabr-toqatli, qanoatli insonlargagina nasib etadigan baxtiyor hayot tarziga ega bunday insonlarning oilalari ham el-yurt nazaridagi hurmat va ehtirom koshonasidirki, bundayin toʻkis baxt hammaga ham nasib etavermaydi.

“Bogʻ” mahallalik Qurol ogʻa Eshchanov, islomiy-maʼnaviy va milliy qadriyatlar hamma narsadan ustuvor oila goʻshasida tugʻilib, voyaga yetdi. Otasi (Alloh rahmat qilsin!) Eshchan bobo oʻta maʼrifatli, tartib-intizomni qattiq tutadigan, oilaparvar inson edilar. Har bir ishni aql tarozisidan oʻtkazib, sabr-toqat bilan bajaradigan, topgan-tutganining qadrini oshirib, Alloh bergan rizq-nasibasiga qanoat qilib yashaydigan Eshchan bobo farzandlariga ham ana shu odamiylik ilmini oʻrgatdi. Oiladagi oʻzaro hurmat, bir-birovga mehr va eʼtibor rishtalari yillar oʻtib Eshchan bobodan farzandlariga ulkan maʼnaviy meros  boʻlib qoldi.

Qurol ogʻa Eshchanov 1970-yilda umumtaʼlim maktabini muvaffaqiyatli tamomladi. Avval Toʻrtkoʻl shahridagi texnika bilim yurtida, keyinchalik texnikumda tahsil oldi. Kasb-korli, malakali mutaxassis sifatida ilk mehnat faoliyatini sobiq Mangʻit davlat xoʻjaligida buldozerchi sifatida boshladi. Sobiq ittifoqning olis Sibir oʻlkalarida harbiy xizmat burchini oʻtadi, armiya xizmatidan soʻng ekskavator mashinisti  boʻldi.

Uning hayotida 1985-yil jiddiy burilish yasadi. Oʻsha yili yuzlab amudaryolik yoshlar qatori tumandagi ilk yengil sanoat korxonalaridan biri boʻlgan Mangʻit ip yigiruv-toʻquv fabrikasiga ishga kirdi. Ishni oddiy chilangarlikdan boshlagan Qurol ogʻa Eshchanov oʻzining uddaburonligi, qatʼiyati va tashabbuskorligi bilan fabrika maʼmuriyati masʼullarining eʼtiborini qozondi. Bir yil boʻlmasidan smena masteri, keyinchalik fabrika kasaba uyushmasi qoʻmitasining raisi darajasiga yetdi.

– Fabrika oʻsha yillari sobiq ittifoq davridagi mashʼal korxonalardan biri edi, – xotirlaydi Qurol ogʻa. – Fabrika tsexlarida joʻshqin mehnat pallalari hukm surardi. Ishlab chiqarilgan mahsulotlar esa “Mangʻit byazi” tamgʻasi bilan sobiq ittifoqning barcha shaharlariga tarqatilardi. Hatto xorij davlatlariga eksport qilardik.

Qurol ogʻa ana shunday mashʼal fabrikaning kasaba uyushmasi qoʻmitasini mohirlik bilan boshqardi. U juda qisqa fursat ichida fabrikaning oʻz havaskorlik jamoalari – ashula va raqs, drama toʻgaraklari faoliyatini yoʻlga qoʻydi. Ishchilarning koʻngilli dam olishlari uchun zarur sharoitlar yaratdi. Qanday ishga qoʻl urmasin, sabr-toqat bilan intildi, har bir erishilgan yutuq uchun qanoat qildi.

Tabiatning metin qonuni – keksalik pallasi, insonning qalbi qanchalik joʻshqin boʻlmasin, unga sokinlik baxsh etadi. Pensiya yoshiga yetganida Qurol ogʻa yana sabr-toqat bilan oila goʻshasining oʻziga xos tutumlariga el boʻldi. Otasidan oʻrgangani – tomorqa xoʻjaligini yuritishni, umr yoʻldoshi Xatira momo bilan birga oʻgʻil-qizlari, nevara-chevaralarining quvonch va tashvishlariga oshno yashashni oʻzi uchun sabrning goʻzal hadyasi deb bildi. Oʻzaro mehr-oqibat, odamiylik nafasi qulf urib turgan totuv va baxtli oilasi saodatidan bahra oldi. Toʻrt oʻgʻil va uch nafar malika qizlarining unib-oʻsib, el koriga kamarbasta boʻlganidan Qurol ogʻa va Xatira momoning koʻksi togʻday yuksaldi.

Madrasa koʻrgan, umr boʻyi islomiy-maʼnaviy qadriyatlarni eʼzozlab yashagan va farzandlariga ham ana shu ilm nuri va odamiylik fazilatlarini singdirgan otasi Eshchan bobo, aziz onajonining oila tutumlarini mahkam tutgan Qurol ogʻaning 7 nafar farzandi bugun oʻzlaridan tinib-tinchib, unib-oʻsib ketishgan. Barchalari yigʻilib kelsalar, kelinlari, kuyovlari, oʻgʻil-qizlari-yu, nevara-chevaralari 40 nafardan oshib ketadigan bu katta xonadonning fayzi el-yurtga ziynat baxsh etgulik. Katta xonadonning osoyishtaligi, tinchligi, Qurol ogʻa bilan Xatiraxon momoning xotirjamligi havasga munosib. Bu xonadonda hech kim bir-biriga ovozini koʻtarib gapirmaydi, eng qiyin vaziyatlarda ham koʻngillar chegaralari mehr nuri bilan mustahkamlanadi.

– Sabr qilinglar, sabringiz goʻzal boʻlsa, yoʻlingiz ravshan boʻladi, – deya uqdiradi Qurol ogʻa farzandlariga. – Baqiriq-chaqiriq, sen-men, deya gap talashish – oilamiz uchun begona, axir jahl bilan ish bitmaydi-ku. Sabrli, qanoatli boʻlganlarga Allohning mukofoti bor. Bu – halol rizq, keng feʼllik.

Shuning uchun ham bu xonadonga Allohning nazari tushgan boʻlsa, ne ajab. “Bogʻ” mahallasi imomligini oʻzi aytganiday, “Alloh iroda qilgan imomatlik  majburiyatlariga sodiqlik” maqomida ado etishga har lahzada intilib yashaguvchi Qurol ogʻa mahalla yoshlariga maslahatgoʻy, kattalarga maslakdosh, Xatira momo bilan juftlikda tartib bergan bu xonadonda hamma narsani badastr koʻrdik: farzandlar, kelin-kuyovlar, nevara-chevaralar odobli, aql-farosatli. Shu bois, xonadon ostonasidayoq kelguvchini ajib nurli  muhit qarshi oladi. Yuz-u koʻzlari nihoyatda istarali  Qurol ogʻa bilan Xatira momoga oʻxshab ketadigan oʻgʻil-qizlar, nevara-chevaralarning muomalasi, odamiy sifatlari dillarda havas uygʻotadi.

Xonadonning asosiy daromad manbaiga aylangan supurgi oʻsimligi va kungaboqar ekilgan tomorqa begona oʻtlardan xoli, top-toza, obod.

Mol-hol, parrandalar parvarishi  esa Qurol ogʻa bilan Xatira momoning kundalik mashgʻuloti. Ertagi sabzavot va poliz ekinlarining rivojidan ularning koʻngli toʻq.

– Sabr-toqat  bilan mehnat qilganga Alloh rizq-nasibasini ulugʻ qilib beraveradi, – yana sabrli boʻlishning foydalaridan soʻz ochadi Qurol ogʻa. – Mana, juda bashang boʻlmasa-da, mehnatimiz ortidan ulovli boʻldik, – qoʻshib qoʻydi u mamnuniyat bilan hovli darvozasi oldida turgan oppoq rangli “Spark” rusumli avtomobilga ishora qilib.

Hamisha xotirjam, soʻzlasa, mulohaza bilan soʻzlovchi, atrofidagilarga maʼnaviy ruh bagʻishlovchi Qurol ogʻaning toʻkis, kamtar, lekin har qanday odamning havasini keltiradigan turmush tarziga, sokin va baxtli hayotiga chin dildan havas qildik.

Boylik asli nedur azizlar,

Mol-u dunyo etmoqmi bunyod?

Shundaylar bor, yorugʻdir yuzlar,

Bor boyligi – xotirjam hayot.

Mehr gullar oʻrtalarida,

Oqibatning qadri ham baland.

Yashab yurgan kulbalarida,

Moʻʼjiza bor qasrga monand.

Odamiylik himmatidir bu

Va sabrning ziynatidir bu!

Robiya YOʻLDOShEVA.