Paxta qabul qiliş va buğdoy tarbiyasi jarayonlari nazorat ostiga olingan
Paxta xom aşyosi bozoriga erkin narxlar va şartnoma asosidagi munosabatlar kirib kelgani dehqon mehnatining haqiqiy bahosini belgilaşda hal qiluvçi ahamiyat kasb etmoqda, şu bois yetiştirilgan hosilni qabul qiliş jarayonida hisob-kitobning aniqligi davlat nazoratidagi ustuvor masalalardan biriga aylandi. Bu tartib tarmoqda işonçga asoslangan iş usulini şakllantirişga xizmat qiladi.
Maʼlumki, terim mavsumi dehqon uçun faqat yuqori hosil bilan emas, balki öz mehnati natijasining töğri ölçanişi va sifat körsatkiçining aniq belgilanişi bilan ham boğliq bölib, bu vazifalarning bajarilişini kuzatib boriş maxsus vakolatli idora zimmasiga yuklatilgan. Bu jarayonda yuzaga keladigan har qanday noaniqlik esa bevosita xöjalikning iqtisodiy natijasiga taʼsir körsatadi.
Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qiliş inspektsiyasining Qoraqalpoğiston Respublikasi boşqarmasi Amudaryo tumani bölimi mutaxassislari tomonidan tumanda paxta xom aşyosini qabul qiliş jarayoni nazorat ostiga olingan.
Maʼlumot örnida aytiş joizki, joriy yilda tumanda 13 ming gektar maydonga paxta ekilgan bölib, şu maydonlardan jami 64 ming 175 tonna paxta xom aşyosini terib oliş rejalaştirilgan. Ayni kunlarda tuman xöjaliklarida terim jarayoni qizğin davom etib, maydonlardan yiğilayotgan hosil belgilangan tartibda qabul maskanlariga yetkazib berilmoqda.
Xususan, Örta qala ovuli hududida faoliyat yuritayotgan «Ermanov Örazboy» fermer xöjaligi 2026-yil hosili uçun 54 gektar maydonga paxta joylaştirgan bölib, şundan 32 gektariga Xitoydan olib kelingan sara uruğlik çigit ekilgan. Qolgan 20 gektar maydonga esa mahalliy «Sulton» navli uruğlik çigit ekilgan bölib, xöjalikda xorijiy navdan har gektardan 60-65 tsentner hoisl oliş maqsad qilingan.
Kontraktatsiya şartnomasi böyiça fermer xöjaligining paxta topşiriş rejasi 267 tonna etib belgilangan, bugungi kunga qadar 110 tonna hosil paxta teriş maşinalari yordamida, nest-nobud qilinmasdan, qisqa muddatlarda terib olindi va qabul maskaniga topşirildi.
Tumanning Çoyköl ovuli hududidagi «Oybek Dilşoda» fermer xöjaligida 48 gektar maydonga mahalliy «Sulton» navli uruğlik çigit ekilgan bölib, bu maydonlarning har gektaridan 60-65 tsentner paxta oliş rejalaştirilgan. Mazkur xöjalikning kontraktatsiya şartnomasi böyiça paxta topşiriş rejasi 237 tonna etib belgilangan bölib, birinçi terimning özida 105 tonna paxta xom aşyosi topşirildi, qolgan hosil esa teriş maşinalari yordamida tezkorlik bilan yiğib olinmoqda.
Qayd etiş joizki, tumanda nizoli vaziyatlarni joyida hal etiş maqsadida mobil arbitraj guruhlari tuzilgan, paxta qabul qiliş maskanlaridagi laboratoriyalarning kunlik analizlari esa 24 soat mobaynida saqlab turiladigan böldi. Bunday yondaşuv tarozi va laboratoriya xulosasiga doir eʼtirozlarni keçiktirmasdan, dalada yoki qabul maskanining özida körib çiqişga şaroit yaratadi.
Bu işlar Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 17-yanvardagi «Paxta xom-aşyosini yetiştiriş va sotişda bozor mexanizmlarini qöllaşni izçil davom ettiriş çora-tadbirlari töğrisida»gi Farmoni talablaridan kelib çiqib amalga oşirilmoqda.
Şu bilan birga, jarayon Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 9-sentyabrdagi va 2019-yil 12-iyuldagi qarorlari bilan tasdiqlangan Nizom asosida, qonuniylik, şaffoflik va xolislikni taʼminlaş, xöjalik yurituvçi subʼektlarning huquqiy va qonuniy manfaatlarini himoya qiliş maqsadida yölga qöyilgan.
Taʼkidlaş kerakki, 2026-yil paxta hosilini qabul qilişda xom aşyoni tortiş, namuna oliş, sifat körsatkiçlarini aniqlaş va rasmiylaştirişning belgilangan tartibda amalga oşirilişi, jarayonlarning şaffofligi va xolisligi, şuningdek, nizoli holatlarni tezkor körib çiqiş ustuvor vazifalar etib belgilangan.
Inspektsiya tomonidan tumandagi fermer xöjaliklarida buğdoy ekiş va tarbiyalaş jarayonlari ham nazoratga olingan. Oq-oltin ovuli hududida faoliyat yuritayotgan «Yakubova Gavhar» fermer xöjaligida 2027-yil ğalla hosili uçun 62 gektar maydonga buğdoy ekilgan bölib, bugungi kunda bir gektarga örtaça 300 kilogramm fosforli hamda 50 kilogramm kaliyli öğit bilan işlov berilmoqda.
Xöjalikda Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 7-iyuldagi «Qişloq xöjaligi ekinlari uruğliklarining sifatini baholaş tizimini tubdan isloh qiliş çora-tadbirlari töğrisida»gi Farmoniga köra, QR kodli yorliqlangan hamda ijobiy ekinboplik xulosasi olingan uruğliklardan foydalanilayotgani öz natijasini bermoqda.
Inspektsiyaning Amudaryo tumani bölimi tomonidan bu jarayonlarning barçasi uzluksiz kuzatib borilayotgani har bir kilogramm hosilning töğri hisobga olinişiga, dehqon va qabul qiluvçi tomon örtasidagi munosabatlarning aniq tartibga solinişiga imkon bermoqda.
Bu işlarning natijasi aniqlangan kamçiliklar sonida emas, balki mehnati evaziga halol haq olgan dehqonning yerga bölgan işonçida namoyon böladi. Bu işonç esa kelgusi mavsumlar hosildorligining mustahkam kafolati hisoblanadi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶