«Yoşlar va qonun» mavzusida seminar-trening ötkazildi

Huquqiy bilim insonga faqat nizoli vaziyat yuzaga kelganda emas, balki kasb tanlaş, işga kiriş, şartnoma tuziş yoki oila quriş kabi kundalik qarorlarni qabul qiliş jarayonida ham kerak böladi, şu bois yoş avlodning huquqiy savodxonlik darajasi bugungi kunda jamiyat yetukligining amaliy ölçovlaridan biriga aylanib bormoqda.

Şu maqsadda «Madad» muassasa şaklidagi nodavlat notijorat taşkiloti tomonidan Amudaryo tumanida «Yoşlar va qonun» mavzusida trening ötkazildi. Tadbirda iştirok etgan yoşlarga huquqiy bilimlarini amalda qöllaş va öz imkoniyatlaridan samarali foydalaniş yöllari tuşuntirildi.

Trening Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligining ijtimoiy buyurtmasi asosida «Madad» nodavlat notijorat taşkiloti tomonidan amalga oşirilayotgan «Qoraqalpoğiston yoşlari uçun huquqiy madaniyatni yuksaltirişga qaratilgan maʼrifiy tadbirlar» loyihasi doirasida taşkil etildi.

Mazkur loyihaning asosiy maqsadi Qoraqalpoğiston Respublikasi yoşlarining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltiriş, ularning huquqiy axborot va huquqiy yordamdan foydalaniş imkoniyatlarini kengaytiriş, qonunlarga hurmat hissi hamda fuqarolik masʼuliyatini mustahkamlaşdan iborat.

«Madad» muassasa şaklidagi nodavlat notijorat taşkiloti ijroçi direktori Şokir Saidov tadbirni oçib, huquqiy bilimga ega yoşlarni tarbiyalaş bugungi kunning dolzarb vazifasi ekanini, bugungi trening esa keng qamrovli işlar zanjirining muhim böğini hisoblanişini alohida taʼkidlab ötdi.

Şu bilan birga, tadbirda Birlaşgan Millatlar Taşkiloti Taraqqiyot dasturi tomonidan Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan hamkorlikda, Finlyandiya Hukumatining moliyaviy kömagida amalga oşirilayotgan «Özbekistonda qonun ustuvorligi va inson huquqlarini himoya qilişni mustahkamlaş» loyihasi doirasidagi işlar ham taqdim etildi.

Uşbu loyiha inson huquqlarini amalda himoya qiliş, aholining huquqiy savodxonligini oşiriş va huquqiy yordamdan foydalaniş imkoniyatlarini kengaytirişga qaratilgan bölib, unda ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlari, xotin-qizlar, yoşlar hamda nogironligi bölgan şaxslarga bepul birlamçi yuridik yordam körsatiş nazarda tutilgan.

Loyihaning birinçi vazifasi aholi uçun tuşunarli va amaliy huquqiy resurslarni yaratişdan iborat. Şu maqsadda nogironligi bölgan şaxslar, yoşlar va xotin-qizlarning huquqlariga bağişlangan maxsus huquqiy qöllanmalar, buklet va flayerlar tayyorlanib, hududlarda tarqatiladi.

Ikkinçi vazifa huquqiy bilimni fuqaroning öziga yaqinlaştiriş, yaʼni odamlarni axborot izlab idorama-idora yurişga majbur qilmaslikdir. Uçinçi vazifa esa bepul birlamçi yuridik yordamni taʼminlaş bölib, buning uçun huquqiy maslahatlar, amaliy yordamlar va aholi bilan oçiq uçraşuvlar taşkil etiladi.

Törtinçi vazifa huquqiy madaniyatni oşiriş va huquqbuzarliklarning oldini olişga, profilaktika işlariga eʼtibor qaratişdan iborat. Tadbirda taʼkidlanganidek, fuqaro öz huquqini bilmasligi mumkin, lekin u huquqiy muammosi bilan yolğiz qolmasligi kerak.

Loyihada yoşlarga alohida eʼtibor qaratilganining sababi şundaki, yoşlik davrida inson taʼlim oladi, kasb tanlaydi, işga kiradi, mehnat şartnomasini tuzadi, tadbirkorlik bilan şuğullanişi mumkin, oila quradi hamda bank, kredit, ijara, mulk va mehnat sohasidagi huquqiy munosabatlarga kirişadi.

Rejaga köra, Qoraqalpoğiston Respublikasining Amudaryo, Beruniy, Qönğirot, Möynoq va Xöjayli tumanlarida yoşlar huquqlari, majburiyatlari va imkoniyatlariga bağişlangan seminarlar ötkazilib, ularda jami 300 nafar yoş qamrab olinadi.

Seminarlarda huquq nazariy tuşunça sifatida emas, hayotiy vaziyatlar bilan boğlangan holda tuşuntirildi. Xususan, işga kirayotganda mehnat şartnomasida nimalarga eʼtibor beriş, iş beruvçi huquqni buzgan holatda qayerga murojaat qiliş mumkinligi kabi savollarga javob berildi.

Şuningdek, oliy taʼlimga kirişda mavjud huquq va imkoniyatlar, yoşlarga berilgan imtiyozlardan foydalaniş tartibi, internetda firibgarlikka duç kelganda körilişi lozim çoralar, qarz va kredit munosabatlaridagi huquqiy xavflar hamda sudgaça bölgan huquqiy mexanizmlar haqida tuşunçalar berildi.

Loyiha doirasida «Mahalla yettiligi» tarkibidagi yoşlar yetakçilarining ham huquqiy savodxonligini oşiriş rejalaştirilgan. Bu yoşlar bilan doimiy işlaydigan yetakçilarning huquqiy bilim va amaliy könikmalarini kuçaytiriş orqali kengroq ijtimoiy taʼsirga erişişga xizmat qiladi.

Qolaversa, «Xotin-qizlarning huquqlari hamda tazyiq va zöravonlikka qarşi huquqiy himoya» mavzusida xotin-qizlar faollari va ayollar uçun seminar-trening ham taşkil qilinib, xotin-qizlarning huquqiy kafolatlari va davlat tomonidan yaratilgan imkoniyatlar haqida tuşunçalar berildi. Iştirokçilar bilan huquqiy viktorinalar va intellektual musobaqalar ham uyuştirildi.

Şu bilan birga, Qoraqalpoğiston yoşlarining huquqiy ongi, huquqiy ehtiyojlari va dolzarb muammolarini aniqlaş maqsadida maxsus ijtimoiy sörovnoma ötkaziş hamda uning natijalari asosida kelgusida yoşlar uçun yanada samarali huquqiy loyihalarni şakllantiriş közda tutilgan.

Tadbirda taşkilotning bölim boşliqlari Abror Eʼzozxonov, Raʼno Sarabekova va Oybek Ravşanov, yetakçi mutaxassislar Şamsiddin Şomurodov va Temurbek Fayzirahmonovlar iştirok etdi. Tadbir yakunida faol iştirok etgan yoşlar yetakçilari va faol yoşlarga taşakkurnomalar va seminar qatnaşçilariga maxsus sertifikatlar topşirildi.

Muammoni kuç yoki taniş-biliş orqali emas, qonun doirasida hal qiliş madaniyatining şakllangani bu kabi tarğibot işlarining boş natijasi hisoblanadi. Zero öz huquqini himoya qila oladigan yoşlar va qonunni hurmat qiladigan fuqarolar adolatli jamiyatning mustahkam poydevorini taşkil etadi.