«Yoshlar va qonun» mavzusida seminar-trening oʻtkazildi

Huquqiy bilim insonga faqat nizoli vaziyat yuzaga kelganda emas, balki kasb tanlash, ishga kirish, shartnoma tuzish yoki oila qurish kabi kundalik qarorlarni qabul qilish jarayonida ham kerak boʻladi, shu bois yosh avlodning huquqiy savodxonlik darajasi bugungi kunda jamiyat yetukligining amaliy oʻlchovlaridan biriga aylanib bormoqda.

Shu maqsadda «Madad» muassasa shaklidagi nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan Amudaryo tumanida «Yoshlar va qonun» mavzusida trening oʻtkazildi. Tadbirda ishtirok etgan yoshlarga huquqiy bilimlarini amalda qoʻllash va oʻz imkoniyatlaridan samarali foydalanish yoʻllari tushuntirildi.

Trening Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining ijtimoiy buyurtmasi asosida «Madad» nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan amalga oshirilayotgan «Qoraqalpogʻiston yoshlari uchun huquqiy madaniyatni yuksaltirishga qaratilgan maʼrifiy tadbirlar» loyihasi doirasida tashkil etildi.

Mazkur loyihaning asosiy maqsadi Qoraqalpogʻiston Respublikasi yoshlarining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, ularning huquqiy axborot va huquqiy yordamdan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, qonunlarga hurmat hissi hamda fuqarolik masʼuliyatini mustahkamlashdan iborat.

«Madad» muassasa shaklidagi nodavlat notijorat tashkiloti ijrochi direktori Shokir Saidov tadbirni ochib, huquqiy bilimga ega yoshlarni tarbiyalash bugungi kunning dolzarb vazifasi ekanini, bugungi trening esa keng qamrovli ishlar zanjirining muhim boʻgʻini hisoblanishini alohida taʼkidlab oʻtdi.

Shu bilan birga, tadbirda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan hamkorlikda, Finlyandiya Hukumatining moliyaviy koʻmagida amalga oshirilayotgan «Oʻzbekistonda qonun ustuvorligi va inson huquqlarini himoya qilishni mustahkamlash» loyihasi doirasidagi ishlar ham taqdim etildi.

Ushbu loyiha inson huquqlarini amalda himoya qilish, aholining huquqiy savodxonligini oshirish va huquqiy yordamdan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan boʻlib, unda ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlari, xotin-qizlar, yoshlar hamda nogironligi boʻlgan shaxslarga bepul birlamchi yuridik yordam koʻrsatish nazarda tutilgan.

Loyihaning birinchi vazifasi aholi uchun tushunarli va amaliy huquqiy resurslarni yaratishdan iborat. Shu maqsadda nogironligi boʻlgan shaxslar, yoshlar va xotin-qizlarning huquqlariga bagʻishlangan maxsus huquqiy qoʻllanmalar, buklet va flayerlar tayyorlanib, hududlarda tarqatiladi.

Ikkinchi vazifa huquqiy bilimni fuqaroning oʻziga yaqinlashtirish, yaʼni odamlarni axborot izlab idorama-idora yurishga majbur qilmaslikdir. Uchinchi vazifa esa bepul birlamchi yuridik yordamni taʼminlash boʻlib, buning uchun huquqiy maslahatlar, amaliy yordamlar va aholi bilan ochiq uchrashuvlar tashkil etiladi.

Toʻrtinchi vazifa huquqiy madaniyatni oshirish va huquqbuzarliklarning oldini olishga, profilaktika ishlariga eʼtibor qaratishdan iborat. Tadbirda taʼkidlanganidek, fuqaro oʻz huquqini bilmasligi mumkin, lekin u huquqiy muammosi bilan yolgʻiz qolmasligi kerak.

Loyihada yoshlarga alohida eʼtibor qaratilganining sababi shundaki, yoshlik davrida inson taʼlim oladi, kasb tanlaydi, ishga kiradi, mehnat shartnomasini tuzadi, tadbirkorlik bilan shugʻullanishi mumkin, oila quradi hamda bank, kredit, ijara, mulk va mehnat sohasidagi huquqiy munosabatlarga kirishadi.

Rejaga koʻra, Qoraqalpogʻiston Respublikasining Amudaryo, Beruniy, Qoʻngʻirot, Moʻynoq va Xoʻjayli tumanlarida yoshlar huquqlari, majburiyatlari va imkoniyatlariga bagʻishlangan seminarlar oʻtkazilib, ularda jami 300 nafar yosh qamrab olinadi.

Seminarlarda huquq nazariy tushuncha sifatida emas, hayotiy vaziyatlar bilan bogʻlangan holda tushuntirildi. Xususan, ishga kirayotganda mehnat shartnomasida nimalarga eʼtibor berish, ish beruvchi huquqni buzgan holatda qayerga murojaat qilish mumkinligi kabi savollarga javob berildi.

Shuningdek, oliy taʼlimga kirishda mavjud huquq va imkoniyatlar, yoshlarga berilgan imtiyozlardan foydalanish tartibi, internetda firibgarlikka duch kelganda koʻrilishi lozim choralar, qarz va kredit munosabatlaridagi huquqiy xavflar hamda sudgacha boʻlgan huquqiy mexanizmlar haqida tushunchalar berildi.

Loyiha doirasida «Mahalla yettiligi» tarkibidagi yoshlar yetakchilarining ham huquqiy savodxonligini oshirish rejalashtirilgan. Bu yoshlar bilan doimiy ishlaydigan yetakchilarning huquqiy bilim va amaliy koʻnikmalarini kuchaytirish orqali kengroq ijtimoiy taʼsirga erishishga xizmat qiladi.

Qolaversa, «Xotin-qizlarning huquqlari hamda tazyiq va zoʻravonlikka qarshi huquqiy himoya» mavzusida xotin-qizlar faollari va ayollar uchun seminar-trening ham tashkil qilinib, xotin-qizlarning huquqiy kafolatlari va davlat tomonidan yaratilgan imkoniyatlar haqida tushunchalar berildi. Ishtirokchilar bilan huquqiy viktorinalar va intellektual musobaqalar ham uyushtirildi.

Shu bilan birga, Qoraqalpogʻiston yoshlarining huquqiy ongi, huquqiy ehtiyojlari va dolzarb muammolarini aniqlash maqsadida maxsus ijtimoiy soʻrovnoma oʻtkazish hamda uning natijalari asosida kelgusida yoshlar uchun yanada samarali huquqiy loyihalarni shakllantirish koʻzda tutilgan.

Tadbirda tashkilotning boʻlim boshliqlari Abror Eʼzozxonov, Raʼno Sarabekova va Oybek Ravshanov, yetakchi mutaxassislar Shamsiddin Shomurodov va Temurbek Fayzirahmonovlar ishtirok etdi. Tadbir yakunida faol ishtirok etgan yoshlar yetakchilari va faol yoshlarga tashakkurnomalar va seminar qatnashchilariga maxsus sertifikatlar topshirildi.

Muammoni kuch yoki tanish-bilish orqali emas, qonun doirasida hal qilish madaniyatining shakllangani bu kabi targʻibot ishlarining bosh natijasi hisoblanadi. Zero oʻz huquqini himoya qila oladigan yoshlar va qonunni hurmat qiladigan fuqarolar adolatli jamiyatning mustahkam poydevorini tashkil etadi.