20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 22:37
Жамият 👁 2,085

САБР-ҚАНОАТЛИ МОМО

САБР-ҚАНОАТЛИ МОМО

Оила альбомидаги сурат

Шилдир-сочоқли матри рўмоли ўзига ярашган, бутун туриш-турмишидан шижоат, навқиронлик акс этиб турган қорамағиз, истараси иссиқ жувоннинг оила альбомидаги сурати диққатимни тортди. Суҳбатдошим, Амир Темур номли овулда истиқомат қилувчи 92 ёшли онахон Марям момо билан суратдаги навқирон жувон ўртасида ер-у осмонча фарқ бор эди.

– Бу – бизнинг онамиз, – дейди онахоннинг ўғилларидан бири Бахтиёр ака Оллониёзов. – Ёшлигида жуда меҳнаткаш, салобатли, уддабурон бўлганлар.

Марям Юсупова 1926 йилда ҳозирги Амир Темур номли овулда туғилди. У кўплар ҳавас қилгулик уддабурон, дала юмушлари дейсизми, рўзғор ишими, ҳатто бозор-ўчарни ҳам қойил-мақом қилиб бажарувчи, ҳамқишлоқлари таъбири билан айтганда, бир оилани обод қиладиган сиёқли қиз бўлиб ўсди. Иккинчи жаҳон уруши бошланганида у 15 ёшли ўсмир қизалоқ эди. Кўпга келган ғам-ташвиш юки Марям туғилган оилани ҳам четлаб ўтмади. Овулнинг навқирон ёшлари урушга кетиб, колхознинг чорваси-ю пахтаси, уй-рўзғор юмушлари Марям тенги  ва ундан кичик ёшдаги болалар елкасига тушди. Оғирлиги камида 5-6 килодан кам бўлмаган бел-у кетмонларни елкалаб қазувга чиққан Марям ўзи тенги ўсмир ўғил ва қизлардан кўпроқ "норма” бажарарди. Бугун кечагидан кўп қазув ишини қилишга интилар, кўпроқ ишласам, иш ҳақим кўпроқ бўлади, деган хаёлда ўзини аямай тер тўкарди қизгина. Иш ҳақи..... Иш ҳақи нари борса ойига ярим ёки бир ботмон (15-20 кило) буғдойдан ўтмасди. "Ҳамма нарса фронт учун, ғалаба учун!” деган шиорлар ҳар қадамда, ҳар бир уй пештоқига осиб қўйиларди.

– Уруш йиллари умуман иш ҳақисиз ишлайверардик, – эслайди момо. – Ҳеч ким "мен фалондай иш қилдим, менга иш ҳақи беринг”, – демасди. Қаноатли эди халқимиз.

Қаноат

Борига шукур қилиб, эртанги кунга умид, ғалабага ишонч билан бир-бирига суянч бўлиб яшаган инсонларга матонатли, дея сифат бериш нақадар ўринли. Марям Юсупова ана шундай матонат соҳибаси бўлди. Ота-онаси танлови билан ҳаётини боғлаган умр йўлдоши Нуржон Оллониёзов билан 9 нафар фарзандини камолга етказиш, уйли-жойли қилиш орзуси билан камтарингина, ширингина яшаб, машаққатли меҳнат залворини биргаликда елкалаб, тотиб юрганларида бу оилага мусибат мўралади. 1956 йилда 9 фарзандининг бирини эшикда, бирини бешикда қолдириб Нуржон оға қирққа кирмай дунёдан ўтди.

– Йўқчилик қурсин, – олис ўтмишда қолган аянчли ҳаёт саҳифаларини бир-бир варақлайди Марям момо. – Болаларимнинг отаси жуда меҳнаткаш, ҳалол ва тадбиркор инсон эди. – Урушдан кейинги оғир меҳнат, очарчилик силламизни қуритган,  икки-уч одамнинг ишини бир киши бажарарди. Ўша йиллардаги оғир меҳнатга ҳамма ҳам чидайвермасди. Болаларимнинг отасини етар-етмаслик, йўқчилик йиқитди..

Эрининг вафотидан сўнг Марям колхоз юмуши, рўзғор ташвишига қўшиб, 9 нафар мурғак етимларга ҳам ота, ҳам оналик қилди. Томорқасидаги беда ўроққа келди, дегунча фарзандларининг катта ёшдагиларини ёнига олиб, тонг ғира-ширасида беда ўрарди. Нари-бери нонушта қилиб, ярим оч ҳолатда колхоз ишига отланарди.

Кечқурун болаларининг ош-овқати, кир-чири, дегандай, рўзғор юмушларини бажарарди-ю, кун бўйи сўлиган, эрта тонгда ўрилган бедани ой ёруғида бозорбоп қилиб боғлаб чиқарди. Бир-икки соат мизғиб олган Марям ўғилларидан бирини ёнига олиб, эшак аравага бедапояни юклаб бозорга кетарди. Кун ёйилмай, бозор савдосини битириб, яна уйига қайтарди-да, колхоз ишига отланарди.

– "Темир хотин” деган кино-комедияни ҳар гал томоша қилганимда онамнинг ёшлик даври ёдимга тушаверади, – дейди онахоннинг ўғли Бахтиёр ака Оллониёзов. – Биз онамизнинг қачон уйқуга ётиб, қачон уйғонганларини билмасдик. Билганим шуки, биз эрталаб уйғонганимизда, ишонсангиз, онамиз бир арава тут дол-шохларини ўзи қирқиб, битта ўзи тахлаб қўйган ёки бир тандир нон ёпган, ҳеч бўлмаганда 2 сотих ернинг бедасини ўриб қўйган бўлардилар.

Марям Юсупованинг номи колхознинг ишлаб чиқариш билан боғлиқ мажлисларида доим тилдан тушмасди.

– Марям Юсупова мавсумда фалон тонни пахта терди!

– Марям Юсупова ўз қарамоғидаги пахта даласида ғўза яганалашни, суғориш ёки чилпиш ишларини биринчи якунлади!

Йиллар билан бўй талашиб, бирин-кетин фарзандлари улғайди. Йўқчиликка, машаққатли меҳнатга, ҳаёт синовларига қаноат билан чидаб, ҳар бир ўтган ёруғ кунига шукроналар қилиб яшашга ўрганган онахоннинг сабрини Аллоҳ сийлади, яхши кунлар умиди унинг умр йўлларини безади.

Умрнинг ойдин манзиллари

Тўққиз нафар фарзанднинг роҳат-фароғатига етказди уни Аллоҳ. Бугун ҳар  бири бир бахтли оила қўрғонини яратиб, Аму элига сингиб кетган ўғил-қизлари, невара-чеваралари йиғилиб келсалар, момонинг катта хонадони тўйхонага айланиб кетади. Фақат моможоннинг биргина ўкинадиган жойи бор. Тўнғич ўғли, елкасидан рўзғорнинг оғир юкини олиб, барча ука-сингилларини рўшноликка олиб чиққан тадбиркор фарзанди Жумабой оға Оллониёзовнинг ҳаётдан эрта кетгани момонинг қаддини букиб қўйди.

– Шукур, – дейди онахон ўғлининг яхши фазилатларини эсларкан. – Бозорга бедапоя олиб чиқиб сотганимда пулнинг ҳисобини қилаётиб, "ҳали катта бўлсам, сизни бошимга кўтариб юраман”, –дерди Аллоҳ раҳмат қилсин Жумабойим. Ўзи ҳаётлигида айтганини қилди. Бошида кўтаргандан ҳам зиёда қилиб шарт-шароитлар яратиб берди. Болалари омон бўлсин.

Бугун  Марям момо Юсупованинг фарзандлари эл аро обрў-эътибор топган, Нуржон бобо ва Марям момо хонадонларидан ранг олган обод масканлари – ўз оилаларида тиниб-тинчиб, эл-юртга меҳр қўйиб, эл-юртдан меҳр-муҳаббат кўриб яшамоқдалар. Уларнинг бировлари халқ таълими соҳаси фидойилари бўлса, бири тадбиркор, бири фермер, тиббиёт соҳаси ходимлари. Ўғиллари Олломберган, Бахтиёр, Ўрозбой, Фарҳод Оллониёзовлар, қизлари Энажон, Қурбоной ва Санамжонларнинг ҳар бири ибратли оила соҳиби ва соҳибалари. Яна бир ўғли Солий Оллониёзов эса Тошкент шаҳрида яшайди. Тиббиёт фанлари номзоди, таниқли болалар шифокори.

Келинларининг "эна-энажон!”лаб талпиниб туришлари-чи! Бу ёғини сўрасангиз, Марям моможоннинг невара-ю чевараларининг аниқ саноғига етгунимизча ҳисобда адашдик. Бири 110 нафар, деса яна бир саноғимизда 120 дан ошди. Ана шуни айтадилар-да, пир-у бадавлатлик, деб. 92 йиллик ҳаётининг 60 йилини уйим, жойим, бола-чақам, элим-юртим, деб меҳнат майдонида ўтказган Марям момо кетар чоғимизда дуога қўл очдилар:

– Тоза ҳаволари, соғлом болалари, эл ичинда меҳр-оқибат билан  юртимиз,  халқимиз тинч-тотув бўлсин, омин!

Моможонимизнинг дилидан тилига кўчган эзгу тилак бизнинг ҳам қалбимизни ёритиб юборди. Қаранг, момо эл-юртига тоза ҳаволар тилаётир. Мусаффо осмон, мусаффо ҳаво билан эл-юрт омонлиги, халқимиз тинч-тотувлиги бу – она Ватан бахт-саодатидир.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026