ИНСОНПАРВАРЛИК ВА БАҒРИКЕНГЛИК ТИМСОЛИ

Ўзбекистон Республикаси Президенти вазифасини бажарувчи Шавкат Мирзиёев тақдимномасига асосан Олий Мажлис Сенати томонидан жорий йил 12 октябрда қабул қилинган "Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг йигирма тўрт йиллиги муносабати билан амнистия тўғрисида”ги Қарор мамлакатимизда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, жиноий жазоларни янада либераллаштириш бўйича амалга оширилаётган кенг кўламли ишларнинг яна бир амалий ифодаси бўлди.

Инсон ҳаётда адашиши мумкин. Муҳими, кейинчалик тўғри йўлга тушиб олишидир. Давлатимиз томонидан жиноий жазоларни янада либераллаштириш бўйича амалга оширилаётган ислоҳотлар халқимизнинг ана шу бағрикенглик, кечиримлилик каби юксак қадриятларига асосланган. Қонунни бузган одамнинг гуноҳини кечириб, жамият қайтадан ўз бағрига олиши уни жиноят кўчасига қайта киришдан асрашнинг ишончли йўлидир.

Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Сенатининг мазкур қарорида қуйидаги маҳкумларни: аёллар, жиноят содир этган вақтда ўн саккиз ёшга тўлмаган шахслар, 60 ёшдан ошган эркаклар, чет давлатлар фуқаролари, амнистия қарори кучга киргунга қадар қонунда белгиланган тартибда 1- ва 2-гуруҳ ногиронлари, шунингдек, сил касаллигининг фаол шаклига чалинган (диспансер ҳисобида 1- ва 2-гуруҳ) деб эътироф этилган шахсларни жазодан озод қилиш белгиланган. Бундан ташқари, қарорда эҳтиётсизлик орқасида жиноят содир этган шахслар, шунингдек, қасддан ижтимоий хавфи катта бўлмаган ёки унча оғир бўлмаган жиноятларни содир этгани учун биринчи марта ҳукм қилинган шахслар жазодан озод қилиниши кўзда тутилган.

Бунда амнистия актининг қўлланилиши устидан жамоатчилик назоратини ва қарорни қўллашнинг очиқ-ошкоралигини таъминлаш муҳим аҳамиятга эгадир.

Амнистия акти - мамлакатимизда рўёбга чиқарилаётган инсонпарварлик ва бағрикенглик, миллий қадриятларга ҳурмат сиёсатининг амалдаги яна бир ифодасидир. Зотан, билиб-билмасдан жиноят йўлига кириб қолганларни кечириш, уларга нисбатан инсонпарварлик актини қўллаш бундай шахсларнинг ҳар қандай қилмиши учун жазонинг муқаррарлигини англаб етишида жуда муҳим ўрин тутади.

Хулоса қилиб айтганда, амнистия актини қабул қилишдан асосий мақсад Конституциямизнинг муқаддимасида белгиланган инсонпарварлик ғояларига содиқликни намоён этган ҳолда, билиб-билмай адашиб, жиноят содир қилган фуқароларни кечириб, уларга янгича ҳаёт бошлашга имконият бериш ҳисобланади. Амнистия тўғрисидаги ҳужжатнинг қўлланиши давлатимизда инсон ҳуқуқ ва манфаатлари олий қадрият саналишини, юртимизда олиб борилаётган ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятида инсонпарварлик тамойили устувор эканини яна бир бор намоён этиши билан аҳамиятлидир.

Ёқубжон СОДИҚОВ,

Шимоли-Ғарбий ҳарбий округ ҳарбий прокурори, адлия полковниги.

(Фото - http://xushnudbek.uz)