Аҳолига қонунчиликдаги янги ўзгаришлар ҳақида маълумотлар берилди

Жамиятда қонун устуворлигини таъминлаш, аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш ва муаммоларни жойига чиққан ҳолда ҳал этиш мақсадида жойларда сайёр қабуллар ўтказилиши анъанага айланган. Хусусан 24 июнь куни Амударё туманининг Амир Темур овул фуқаролар йиғини маъмурий биносида ҳам ана шундай ҳуқуқий мулоқот бўлиб ўтди. Тадбирда жиноят ишлари бўйича Амударё туман суди раиси Жасурбек Балтабаев, фуқаролик ишлари бўйича Амударё туман суди судьяси Муҳаббат Қайпова, шунингдек, Президент халқ қабулхонаси бош мутахассиси Санъат Авезов, "Мадад" ташкилоти юристи Даврон Пирманов ҳамда маҳалла раиси Шоҳрух Қодировлар иштирок этиб, фуқароларни қийнаётган масалаларга ечим изладилар.

Очиқ мулоқот давомида дастлаб экология соҳасидаги жиноятларнинг олдини олишда суд қарорларининг аҳамияти ҳақида сўз юритилди. Жиноят ишлари бўйича Амударё туман суди раиси Жасурбек Балтабаев таъкидлаганидек, табиий муҳитни асраш ва ресурслардан оқилона фойдаланиш умуммиллий вазифа бўлиб, сув ва ҳаво ифлосланиши, ўрмонларни ноқонуний кесиш каби ҳолатларга қарши курашда суд тизими қатъий позицияни намоён қилмоқда.

Суд раиси шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан 2026 йил 11 июнь куни имзоланган қонун билан гиёҳвандлик воситалари ва кучли таъсир қилувчи моддалар айланмасига қарши курашиш бўйича қонунчиликка киритилган ўзгаришларга ҳам тўхталиб ўтди. Мазкур ўзгаришлардан кейин Жиноят кодексига "Аҳоли саломатлиги ва генофондига қарши жиноятлар" деб номланган янги боб киритилди. Эндиликда наркотиклар билан боғлиқ жиноятлар шунчаки жамоат хавфсизлигига эмас, балки миллат соғлиғи ва келажак авлод тақдирига қилинган таҳдид сифатида баҳоланади. Янги киритилган яна бир моддага асосан ғайриқонуний нарколаборатория ташкил этганлик учун 5 йилдан 20 йилгача, бу каби жиноятларга ҳомийлик ва раҳнамолик қилган мансабдорлар учун эса 5 йилдан 20 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси белгиланди. Шунингдек, гиёҳванд моддаларни тарқатиш учун бангихона сақлаганлар 3 йилдан 12 йилгача, вояга етмаганларни бу иллатга жалб қилганлар эса 5 йилдан 10 йилгача қамалиши қатъий белгилаб қўйилган.

Эндиликда 1 грамм ёки 50 килограмм бўлишидан қатъи назар, наркотик моддани ҳар қандай шаклда тарқатиш 10 йилдан 20 йилгача бўлган қамоқ жазосига сабаб бўлади. Шу билан бирга, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга киритилган ўзгартишларга кўра, жамоат жойларида гиёҳванд моддаларни истеъмол қилганлик учун 15 суткагача маъмурий қамоқ белгиланди. Маълумотларга қараганда, сўнгги 4 йил ичида гиёҳвандлик жиноятларини такроран содир этганлар сони 125 фоизга ошгани сабабли, Жиноят кодексининг 73-моддасига биноан айрим ўта оғир наркожиноятлар учун муддатидан илгари шартли озод қилиш тартиби бекор қилинди.

Сайёр қабул давомида фуқаролик ишлари бўйича туман суди судьяси Муҳаббат Қайпова томонидан ер ва сув ресурсларидан фойдаланиш билан боғлиқ низолар таҳлил қилинди. Қишлоқ хўжалигида экин майдонларининг чегараси, суғориш тармоқларини тўсиб қўйиш ёки сув лимитларига риоя этмаслик энг кўп учрайдиган низолар сирасига киради. Қонунчиликка кўра, бундай ҳолатлар дастлаб муқобил тартибда сув хўжалиги органлари ва маҳаллий ҳокимликлар ёрдамида, келишувга эришилмаган тақдирда эса суд орқали ҳал этилади. Фуқаролик кодексининг 985-моддасига асосан ғайриқонуний ҳаракатлар оқибатида зарар етказилган тақдирда, масалан, сув сизиб чиқиши оқибатида ернинг ботқоқланиши ёки экинларнинг қуриб қолиши ҳолатларида, аниқ зарар миқдори айбдордан ундириб берилиши тушунтирилди. Келгусида бундай муаммоларнинг олдини олиш учун рақамлаштиришни жорий этиш ва сув ҳисоблагичларни ўрнатиш энг мақбул ечим эканлиги қайд этилди.

Тадбир якунида фуқаролар ўзларини қизиқтирган барча ҳуқуқий масалалар юзасидан мутахассисларга мурожаат қилиб, тўлақонли ва асосли жавоблар олдилар. Президент халқ қабулхонаси бош мутахассиси ҳамда "Мадад" нодавлат нотижорат ташкилоти юристи томонидан ҳам ўз ваколатлари доирасида иштирокчиларга зарурий ҳуқуқий маслаҳатлар берилди. Қизғин баҳс ва мунозараларга бой бўлган ушбу очиқ мулоқот аҳолининг қонунларга бўлган ишончини мустаҳкамлаш ва жойлардаги ҳуқуқий муаммоларга вақтида ечим топиш борасида ўзининг юксак самарасини кўрсатди.