Миллий қадриятлардан узоқлашган авлоднинг маънавий қиёфаси
Бугунги глобаллашган даврда миллий қадрият ва анъаналардан узоқлашиш жараёни авлодлар ўртасидаги маънавий боғлиқликни сусайтириб, миллатнинг баркамоллигига путур етказмоқда. Уч авлод ўртасидаги тафовутлар, рақамли технологияларнинг тезкор ривожи, чет эл маданияти таъсирининг кучайиши ёшлар орасида миллий қадриятларга нисбатан бефарқликни пайдо қилмоқда. Бу эса миллий руҳиятнинг заифлашувига олиб келмоқда.
Миллий қадриятлар ҳар бир халқнинг тарихий, маданий ва маънавий асоси бўлиб, улар ўз халқининг номоддий бойлигини акс эттиради. Ўзбек халқининг меҳмондўстлиги, катталарга ҳурмат, болаларга меҳр кўрсатиш ва шу каби бошқа қадриятлари асрлар давомида жамиятни бирлаштирувчи восита бўлиб келган. Аммо замонавий ёшлар ҳаётида бу қадриятлар ўз ўрнини йўқотаётганини кузатиш мумкин. Интернет ва ижтимоий тармоқларда тарғиб қилинаётган оммавий маданият, индивидуализм ва истеъмолчилик мафкураси ёшлар дунёқарашини ўзгартириб юбормоқда. Оқибатда миллий ўзликка бефарқлик, оилавий бирликка нисбатан масъулиятсизлик кучаймоқда.
Халқни йўқ қилиш учун унинг маънавиятини заифлаштириш кифоя. Маънавий бойлиги йўқотилган халқнинг келажаги бўлмайди. Ёшларнинг маънавиятдан узоқлашиши уларнинг масъулиятсизликка мойил бўлишига, жамиятга бефарқ қарашига сабаб бўлмоқда. Миллий қадриятларга асосланмаган ҳаёт эса уларни ўзлигидан узоқлаштиради.
Бугунги оила ва таълим тизими бу масалада катта роль ўйнаши лозим. Ота-оналар миллий қадриятларни фарзандларнинг болаликдан онги ва қалбига сингдириш орқали уларнинг дунёқарашини шакллантиришлари керак. Шу билан бирга, мактаб ва олий таълим муассасаларида миллий қадриятлар ва тарихий шахслар ҳақида билим беришга жиддий эътибор қаратилиши зарур. Ёшлар миллий ўтмишини билмас экан, улар ўзлигини англай олмайди.
Маданий соҳалар ҳам миллий қадриятларни тарғиб қилишда катта имкониятларга эга. Кино, театр ва адабиёт орқали ёшлар қалбида ўз тарихига бўлган қизиқишни уйғотиш мумкин. Миллий қадриятларни тарғиб қилувчи асарларнинг кўпайиши, рақамли платформаларда миллий мазмундаги контентлар яратилиши бу жараёнда муҳим аҳамиятга эга. Ёшларнинг замонавий технологиялардан фойдаланган ҳолда миллий ўйинлар, фестиваллар ва мусобақалар орқали қадриятларимизни англаб етишларига ёрдам бериш мумкин.
Миллий қадриятлардан узоқлашиш ёшлар ўртасида нафақат маънавий заифлик, балки оилавий ришталар заифлашуви, ажримлар кўпайиши каби салбий оқибатларни ҳам келтириб чиқаради. Шу сабабли, жамият миллий қадриятларни сақлаб қолиш масъулиятини ўз зиммасига олиши керак. Акс ҳолда, ёшлар ўзлигини йўқотиб, бегона маданиятларнинг таъсири остида қолиши мумкин.
Миллий қадриятлар нафақат тарихий кўзгу, балки келажакни барпо этишда ҳам муҳим пойдевор вазифасини бажаради. Ёш авлод миллий қадриятлардан узоқлашса, бу бутун миллатнинг маънавий таназзулига олиб келади. Шунинг учун барчамиз миллий қадриятларни тарғиб қилиш ва келажак авлодга етказишда ўз масъулиятимизни чуқур англашимиз лозим. Маънавиятли, билимли ва ўз тарихига содиқ авлодни тарбиялаш орқали биз миллий ўзлигимизни асраймиз.
Шоҳзод Қурбонбоев.
Фото: president.uz
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
