"Nima deyapti??? Otamni uylantiraman, deydi!!!"
Mahallamizda "baqiroq çol" laqabi bilan maşhur bir otaxon bor edi. "Baqiroq çol" mahallani boşida kimgadir gapirib kelayotsa, ovozi yetti mahallaga eşitilib, bolalarning hammasi qörqqanidan tum-taraqay bölib qoçişardi. Aslida esa, otaxon samimiy, bolajon inson edilar, rahmatlik. Aybi şuki, yoşligida quloğini kuçli şamollatib qöyib, kar bölib qolgan. Otaxon bilan baland ovozda gaplaşişga odatlanib qolgan oila aʼzolari haligaça ovozlarini meʼyoriga tuşirolmay halak.
Darhaqiqat, insonning asosiy sezgi organlaridan biri bölgan- yeşitiş qobiliyati ham uluğ neʼmat! Uning qadriga yetiş, quloqlarimizning bizga uzoq yillargaça xizmat qilişiga erişiş öz qölimizda. Axir, heç bir inson kar bölib qolişni yoki "nima deyapti?", "Nima deydi?" kabi savollarni takrorlab, odamlarni bezor qilişni yoqtirmaydi. Kun davomida köpçilik insonlar bilan muloqotda bölamiz. Şunday paytlarda muloqotdoşimizning "Tuşunmadim?", "Gapingizni qaytadan takrorlab yuboring..." singari sözlari ğaşingizga tegişi aniq. Baʼzi hollarda esa, özimiz kimningdir gapini çala eşitgandek bölamiz-u, eşitiş qobiliyatimiz susayib ketmadimikin, deya xavotir olamiz.
Xöş, inson quloq kasalliklariga çalinmaslik uçun nima qilişi kerak? Quloqçinlardan foydalaniş oqibatlari? Şu va boşqa savollarga maqolamiz davomida javob olasiz. JSST maʼlumotlariga köra, eşitiş qobiliyatining keskin pasayişi dunyo aholisining 5 foizida kuzatiladi. Quloq kasalliklari juda keng qamrovli röyxatdan iborat, şuning uçun mumkin bölgan muammo taşxisini şifokorga işonib topşiriş va internetdan yoki professional qöllanmalardan foydalanib, mustaqil javob izlamaslik kerak. Quloq kasalliklaridan saqlaniş uçun quyidagilar tavsiya etiladi:
Sovuq va yomğirli ob-havoda boş kiyim kiyiş va şarf taqiş;
Quloq kanalini tozalaş uçun gugurt, qalam, skrepka, paxtali tayoqçalar va boşqa buyumlarni işlatmaslik — bu faqat quloq oltingugurti işlab çiqarilişini köpaytiradi, quloqdagi tiqin mavjud bölsa uni yanada içkariroqqa siljitib yuboradi va taşqi quloqning tabiiy özini-özi tozalaş jarayonini murakkablaştiradi. Bundan taşqari, quloq kanali va noğora pardasining şikastlanişi xavfi mavjud. Agar lozim bölsa, uşbu muammo bilan LOR şifokorga murojaat qiliş kerak;
Burun-halqum va tomoqning ötkir va surunkali kasalliklarini eʼtiborsiz qoldirmaslik — ular quloqlarga tarqalişi mumkin. Davolanayotganda, birinçi navbatda, anʼanaviy tibbiyotga emas, balki şifokorning tavsiyalariga tayaniş kerak;
Quloqçin (nauşnik)lar haqida.
Quloqçinlarning foydali jihatlarini inkor etib bölmaydi. Lekin meʼyoridan oşib ketsa, judayam köp zararli oqibatlarga olib keladi. Quloqçinlarning asosiy zarari quloqning eşitiş qobiliyati pasayişiga olib kelişidir. Quloqçinlar quloğimizda bölgan vaqtda kelayotgan tovuş tölqinlarining masofasi qisqaradi. Bu degani quloqçinsiz biz normal holatda havodagi qarşilik bilan quloğimizga yetib kelguniça, uning kuçi pasayadi. Quloqçin taqqanimizda esa masofa qisqarib, taʼsiri balandroq, kuçliroq böladi. Natijada, quloq noğora pardasining kuçli tebranişi va toliqişi hisobiga eşitiş qobiliyati susayadi. Quloqçinlarni uzoq muddat taqib yuriş mumkin emas. Köpi bilan 40 daqiqa yoki 1 soatgaça taqib, undan keyin yeçib, maʼlum muddatdan söng yana taqiş mumkin.
Dunyoda hali heç kim eşitiş aʼzosi örnini töliq bosa oladigan moslamani işlab çiqara olmagan, şuning uçun har birimizga berilgan inʼomga ehtiyotkorlik bilan munosabatda böliş zarur, -deydi mutaxassislar. Şunday ekan, yuqoridagi körsatmalarga amal qiliş avvalo özimiz uçun foydali. Inson salomatligida barça organlarning öz örni bor. Şu qatorda quloqlarning ham örni beqiyos. Befarq bölmang! Befarqlik nuqsonga aylanişi heç gap emas. Axir, keksayganda "baqiroq çol" yoki "baqiroq kampir" bölib qolişni xohlamaysiz-ku.
Aziza MADRAHIMOVA
Internet materiallari asosida tayyorladi

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶