SINOV

(Boʻlgan voqea)

Yangi yilni birga kutish maqsadida Zamiraxon shaharda yashovchi akasinikiga bordi.

– Hali bir-ikki soat vaqt bor ekan, bir aylanib kelmaymizmi? – dedi akasi Zamiraning kelganidan xursand boʻlib.

 Kelinoyisi, akasi va Zamiraxon shahar aylangani chiqishdi. Atrofni tomosha qilib borayotib Zamira yoʻlak chetida yotgan pullarga koʻzi tushdi. Beixtiyor egilib, pullarni qoʻliga oldi va onasining gaplarini esladi:

– Egasi yoʻq narsa  boʻlmaydi, nimaiki topib olsang, ommaga  uch martagacha eʼlon qil, egasi chiqsa, topshir, egasi chiqmasa, ehson qil, aslo oʻzingga olib qolma!

Zamira qoʻlidagi bir siqim pulni sanadi, pul anchagina edi. U uch martagacha onasi oʻrgatganiday, ommaga  murojaat qildi:

– Odamlar, kim pul yoʻqotdi? Kim pul yoʻqotdi!..

Hech kim: “pul meniki”, deya daʼvo  qilmadi. Aksincha, birov ajablanib, yana birov kulib yonidan  oʻtib ketishdi. Zamira pullarni sumkasiga joylarkan, negadir koʻngli xijil boʻldi. “Qaysi omadsiz xaridorniki ekan-a, – oʻyladi u. – Balki menga oʻxshagan talabadir, balki...”

Xuddi sumkasidagi pullar uni taʼqib qilayoganday, bezovtalik bilan yangi yil oqshomi quvonchlari ham  unga tatimadi. Ertasiga kundalik xarajatlar uchun bozorga boradigan boʻldi. Yotoqxona  atrofini oʻrab turgan panjara ortidan bozor tomonga oshiqib borayotgan odamlar yaqqol koʻrinib turardi. Zamira  yotoqxona derazasidan odamlarni kuzatarkan, kechagi topib olgan pullarni esladi: “Nima qilsam ekan-a, – oʻyladi u koʻngli yanada xijil tortib, – biron bir muhtoj odamga berib yuborsammikan?”

Shu xayollar bilan bozor tomon borarkan, yoʻlak chetida yigʻlab turgan bolaga koʻzi tushdi:

– Nima  boʻldi, bolakay, adashib qoldingmi? – deya 7-8 yashar bolaning qoʻllaridan tutdi u.

– Yoʻq, ajaopa, adashmadim, uyimiz huv anavi “dom”da, – dedi u yoʻlning narigi betidagi bozor roʻparasida joylashgan koʻp qavatli uyga ishora qilib. – Ukam kasal boʻlib qoldi, “kola” soʻragandi, onam menga pul berib, olib kel, deb edi, pulimni yoʻqotib qoʻydim, menga “kola” olib bering, ajaopajon!

Zamira negadir quvonib ketdi:

– Yur, men senga aytganingni olib beraman!

Bolaning koʻzlari quvonchdan porladi va Zamiraning qoʻllaridan mahkam tutgancha unga ergashdi. Zamira bolaga onasi yozib bergan qogʻozda koʻrsatilgan “aspirin” tabletkalari, spirt, coca coladan tashqari shirinliklar, hatto bir pachka shar ham olib berdi va barchasini yelim xaltaga joylab, bolaning qoʻliga tutqazarkan, vujudida yengillik his etdi. U sumkasida zil bosib turgan, yangi yil kechasida topib olgan pullarning barchasini bolaning xaridi uchun sarflab boʻlgan va bundan mamnun edi.

Bolakay uni mahkam quchoqlab oldi. Aftidan u pulini yoʻqotib qoʻyib, uyiga qanday borishni bilmay qiynalib, hatto  sovqotib ketgandi.

– Endi uyga borsam  boʻladi, onam urishmaydigan boʻldi, – deya bolakay quvonchdan irgʻishlagancha yerosti yoʻlagi tomon chopqillab ketdi.

– Toʻxta, toʻxtab tursang-chi! – bolaning ortidan chopdi Zamira. – Mana bularniyam olib ket, ukajon!

U oʻz puliga sovgʻa sifatida bolakayga bir nechta archa oʻyinchoqlarini ham xarid qilgandi. Bolakay yer osti yoʻlagi devoriga suyangancha taqqa toʻxtadi:

– Ajaopa, men buncha narsani uyga olib borsam, onam urishadi-da, qanday aytaman? – dedi u bir Zamiraga, bir archa oʻyinchoqlariga tikilgancha.

– Urishmaydi, olaver, bir ajaopa sovgʻa qildi, de. Kel, ikkimiz doʻst boʻlamiz, doʻstlar bir-birini aldamaydi, men-chi, huv ana, panjarali darvozani koʻryapsanmi, oʻsha yerda oʻqiyman, agar onang senga ishonmasa, mana bu mening telefon raqamim.

Bolakay Zamiraning qoʻllaridagi archa oʻyinchoqlarini va telefon raqami yozilgan qogʻozni quvonib oldi-da irgʻishlagancha koʻzdan gʻoyib boʻldi.

Zamiraning yelkasidan xuddi togʻ qulaganday yengil tortdi.

U bu haqda onasiga gapirib berdi.

– Allohning sinovidan oʻtibsan-da, bolam, – deya quvondi onasi. – Nafs balosi har qadamda odamga tahdid solib turadi, shukur, bolam, oʻzganing omonatini Allohning  dargohiga qaytaribsan...

Robiya YOʻLDOShEVA.