Ixtiroçi Safarboy Bozorboyev el xizmatida
Tumanimizda özining işbilarmonligi, topqirligi va iqtidori bilan elga tanilgan insonlar juda köp. Bunday kişilar olğa intiliş, yaratuvçanlik kabi xislatlarni özlarida jamlagan bölişadi. Ana şunday insonlardan biri – hozirgi kunda Çordara mahallasida yaşovçi yurtdoşimiz Safarboy Bozorboyevdir.
Safarboy Bozorboyev 1944-yilning mart oyida Örta qalʼa ovulida tuğildi. Uning otasi tumanimizda birinçi traktorçilardan biri, onasi esa çinakam mehnatda pişgan, uruş yillarida front ortida fidkorona xizmat qilib, el hurmatini qozongan inson edi. Ularning oilasida uç qiz, 2 öğil farzand tuğilib-ösib voyaga yetdi.
Safarboy aka maktabda aʼlo baholar bilan öqidi. Keyinçalik quriliş idorasida işlab, mehnatsevarligi bilan elga tanildi. U özi mehnat qilayotgan korxona yöllanmasi bilan öqişga otlanib, 1965-1970-yillarda Toşkent politexnika institutida tahsil oldi. Mutaxassislik diplomini qölga olgaç, tumanimizdagi 65-sonli quriliş boşqarmasida avval prorab, keyinçalik rahbarlik lavozimlarida faoliyat olib bordi. 1980-yildan boşlab, tuman Xalq taʼlimi bölimiga qaraşli öquv işlab çiqariş kombinatida işlay boşladi. Bir muddat yana quriliş sohasiga işga qaytib, keyinçalik öquv işlab çiqariş kombinatida faoliyatini davom ettirdi va to 2004-yilda mehnat nafaqasiga çiqqunga qadar maktab öquvçilariga kasb-hunar sirlarini örgatiş bilan band böldi.
Safarboy aka iş faoliyati davomida hamişa şogirdlariga mehribon ustoz, şaxsiy hayotida farzandlariga mehribon ota sifatida örnak bölib keldi va hozirgi kunda ham ularga boş-qoş. Umr yöldoşi Guljon opa bilan 2 qiz, 5 öğil farzandni tarbiyalab voyaga yetkazdi. Ular ham ota-onasiga munosib bölib yetişdilar.
Ayni paytda Safarboy aka tuman hunarmandlar uyuşmasiga aʼzosi sifatida köplab yoşlarga hunar örgatmoqda. Bu mehnatkaş inson hozirgi kunda ham tinib-tinçimaydi. Şogirdlari, farzandlari bilan birgalikda taʼmirlaş, quriş, yasaş, bunyodkorlik, ixtiro qiliş işlari bilan band.
Temirçilikka ixlos ota meros bölganidan tokarlik stanogida işlab, payvand qiliş, kesib-ulaş kabi yumuşlar barça-barçasi uning qölidan keladi.
Kundalik turmuşda uy-rözğor buyumlariga, ularni taʼmirlaş işlariga juda katta ehtiyoj seziladi. Bu ehtiyojlarni qondirişda Safarboy akadek qöli gul ustalarning örni beqiyos, albatta. Uning ustaxonasiga velosiped, bolalar aravaçasini taʼmirlaş, qöl arava yasaş va boşqa köplab uy-rözğor buyumlari uçun tinimsiz ravişda buyurtmalar kelib turadi.
Safarboy aka daraxt şoxlarini mayda uşoqlab, somon bilan qöşib, ötin tayyorlaydigan uskuna, toş maydalaydigan mini tegirmon, çorva mollariga ozuqa tayyorlaş uçun xaşak maydalaydigan stanok yaratdi. Bu yangidan ixtiro qilingan uskunalar qisqa muddat içida öz xaridorlari tomonidan sotib olindi.
Safarboy aka bilan yaqindan suhbat qursangiz, uning fikrlarini tinglab, yangi bir olamni kaşf etganday bölasiz.
Ixtiroçi qahramonimiz kamxarj, kiçik hajmli uskunalar va agregatlar işlab çiqariş tarafdori. Tomorqa yerlarida, fermer xöjaliklariga qaraşli maydonlarda yerga işlov beriş uçun mini texnikalar zarur deb hisoblaydi u. Safarboy aka şu maqsadlarda yerga turli ekin uruğlarini ekuvçi seyalka, ixçam hajmdagi, oddiy şaroitda işlovçi paxta teriş maşinasi, dalalardagi begona ötlarni unumli tarzda öruvçi qölda işlatiladigan moslama, şamol, elektr kuçi, oqib ötuvçi suv yordamida işlab, ekin maydonlariga suv çiqaruvçi çiğir maketlarini yaratdi. Agar bu maketlar haqiqiy uskunalarga aylantirilsa, foydadan xoli bölmas edi, deb orzu qiladi Safarboy aka.
Haqiqatan ham bunday kiçik hajmdagi agregatlar arzon va ixçam. Xohlagan paytda, xohlagan joyga köçirib işlataveriş mumkinligi bilan ham kişida qiziqiş uyğotişi tabiiy.
Kundalik hayotimizda plastmassadan yasalgan mahsulotlar bir marta işlatiladi, ularni qayta taʼmirlaş mumkin emas degan fikrlar miyamizga örnaşib qolgan. Safarboy akaning ustaxonasiga kelsangiz – fikringiz özgaradi. Plastmassadan yasalgan öyinçoqlar, bolalar velosipedlarining ğildiraklari va idişlar Safarboy aka taʼmirlaganidan keyin özining ikkinçi umrini yaşaydi. Uzoq yaşaydi! Boşqaça usulda taʼmirlangan arava, velosiped, mototsikl ğildiraklari ham ana şu tarzda yangilanadi.
Tumanimizda Safarboy ismli insonlar juda köp. Biroq bizning qahramonimizni bir taʼrif bilan “Safarboy master” deb ataşadi. Bu esa maʼlumki, öz işining ustasi degani. Naqadar töğri nomlaniş.
Odatda temirçi haqida gap ketganida muskullari öynab turgan, pahlavon kelbatli odamni köz oldingizga keltirasiz. Safarboy aka esa fikr doirasining kengligi bilan kişini hayratga soladi. Uning nafaqat temirçilik, ixtiroçilik işiga, balki adabiyotga, sanʼatga, dehqonçilik va boğdorçilik işlariga bölgan mehri, bu sohalarda ham bilimdonligini körib havas qilasiz.
Men şaxsan özim xurofotçi inson emasman, lekin başoratçilar baʼzan bizni hayron qoldiradi. Demoqçi bölganim, suhbat çoğida Safarboy akaning ustaxonasida bir daftarga közim tuşib qoldi. Ustaxona egasining ruxsati bilan uni varaqlab körib, Safarboy akaning kelajak haqidagi fikrlari bilan tanişdim. U yerda Safarboy akaning kelajagida nimalar özgarib, qanday hodisalar yuz berişi, ularni bartaraf etiş yöllari bayon etilgan. Ilm-fan, tabiat, insonlar hayoti haqidagi fikrlari jamlangan. Bundan 20-yillar ilgari aytilgan bu gaplari 120 dan ziyod bölsa ham Safarboy aka hazillaşib “101 fikr” deb atabdi.
Safarboy aka telekanallar orqali berilib boriladigan “Öyla, izla top” kabi intellektual öyin iştirokçilariga qiziqarli, jumboqli savollar yöllab turişni ham kanda qilmaydi. Bularning barçasiga qanday vaqt toparkan deb hayron bölasan kişi.
Safarboy aka Bozorboyev ana şunday köp qirrali, hur fikrli inson. U bilan bir bor hamsuhbat bölsangiz mening gaplarimga yana bir karra işonç hosil qilasiz.
Örozali REYIMOV.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶