Muhayyoning koʻngil izhori

Shoirlik – Allohga yaqinlik, deydilar. Balki shundandir, Alloh bergan isteʼdodiga koʻngil chashmasidan obi hayot baxsh etib, yurak tugʻyonlarini ajib musiqiy ohanglarga solib, xalqiga tortiq etishga oshiqib turadilar shoir-u shoiralar. Doʻrmanlik ijodkor Muhayyoxon Oʻrinboyevaning xudo bergan isteʼdodi ilk gʻuncha ochganida u hali jamalaksoch oʻquvchi qizaloq edi. U yozganlarini avaylab-asrab, koʻngil joʻshqinligi, yurak tugʻyonlari ila ziynatladi, toki oʻz koʻnglidan oʻtib, oʻzgalar qalbiga manzur musiqiy ohanglarni, nafis sheʼriy tashbehlarni topgunicha izlandi, oʻqidi, oʻrgandi va yozaverdi.

Ilk sheʼri tuman gazetasida chop etilganida, sheʼrlari ustozlari eʼtiborini tortganida quvonchlarini aziz xalqi bilan birga baham koʻrdi. Atrofida roʻy berayotgan oʻzgarishlar, yangilanishlardan ilhomlanib, yangi-yangi sheʼrlar yozdi. U bahorni, ona tabiatni, ona Vatanni, ayolni madh etuvchi sheʼrlari bilan turli mavzulardagi adabiyot va sheʼriyat davralariga kirib bordi. Neki ezgulik va yaxshilik boʻlsa, xalqdan, Vatan ichra kichik Vatan – mahallasidan topdi.

Tuprogʻi oltinday hur makonim bor,

Har kuni koʻrsam ham toʻymaydi diydor.

deb izhor etdi u tugʻilgan yerga sogʻinchlarini. Bu sogʻinchlar Muhayyoni har doim duogoʻy bobolar, chehralaridan nur yogʻilgan momolar, biri-biriga sadoqatli Tohir-u Zuhro timsolli muhabbati buyuk insonlar tomon yetakladi. Ana shu sogʻinchlar uning qalb tuygʻularini gupirtirib, sheʼriy guldastalar tuzishga imkon yaratdi. “Mahalla”, “Tongda”, “Ayol”, “Kelinlarga”, “Ustoz”, “Vatan”, “Xudo biladi...”, “Oʻzbekistonim”, “Xayollar” kabi sheʼrlarida hamisha xalqqa, ona Vataniga, ezguliklarga talpinib turguvchi noziktaʼb shoira qalbining ajib kechinmalari jo boʻldi.

Muhayyo Oʻrinboyevaning lirik qahramonlari inson hayotida baʼzan roʻy berishi mumkin boʻlgan qiyinchiliklar qoshida egilishni, dardini dasturxon qilishni aslo xohlamaydigan beorom qalb sohibi va sohibalari. U va uning lirik qahramonlari butun dardi, gʻam-u tashvishini sheʼr olami aro oshnolik bilan yengishga oʻrgangan. Zero, Muhayyoning oʻzi yozishdan, ijod qilishdan kuch, bardosh topadi va ... yana qaddini tik tutib, charaqlab, hayotga intiladi.

Kunlarim almashib qorongʻi tunga,

Zulmat orasiga kirib ketaman.

Shukrona aytaman har bir kunimga,

Bundan battar boʻlsa, ayting, netaman?

Sheʼrdagi Muhayyo yaratgan lirik qahramon hayotidagi zulmatli onlar uchun kimdandir madad soʻrayotgani yoki noliyotgani yoʻq. Uning uchun nolish – begona. U oʻz koʻngliga oʻzi taskin berib, bardosh topayotir, hatto shukrona qilayotir. Balki, bundan battari ham boʻlishi mumkin edi-ku!

Muhayyoning sheʼrlarida inson koʻngliga taskin, dalda boʻlguvchi ajib joʻshqinlik bor. Qoʻlingizdagi “Mehmon boʻling Doʻrmanga” deb nomlangan – ilk sheʼrlar toʻplami garchi kamchiliklardan xoli boʻlmasa-da, havaskor shoira singlimizning intilishlari eʼtiborga munosib. “Muharrir” nashriyotida chop etilgan moʻʼjazgina kitobchada jam boʻlgan sheʼrlar, albatta, siz azizlarga ham manzur boʻladi, degan umiddamiz. Muhayyoxon Oʻrinboyevaga esa ijodiy yutuqlar tilaymiz.

Robiya YOʻLDOShEVA, Qoraqalpogʻiston Respublikasida

xizmat koʻrsatgan jurnalist.