20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 19:56
Jamiyat 👁 3,640

JISMONIY VA YuRIDIK ŞAXSLARNING MUROJAATLARI EʼTIBORSIZ QOLMAYDI

JISMONIY VA YuRIDIK ŞAXSLARNING MUROJAATLARI EʼTIBORSIZ QOLMAYDI

Istiqlol yillarida mamlakatimizda inson huquqlari, erkinliklari va uning qonuniy manfaatlarini himoya qiliş davlat siyosatining ustuvor yönalişlaridan biriga aylandi. Bu borada samarali huquqiy baza yaratildi. Avvalo, Konstitutsiyamizda belgilab berilgan normalar asosida mamlakatimizda inson, uning huquq va erkinliklari, şaʼni hamda qadr-qimmati eng oliy qadriyat darajasiga kötarildi.

Öz navbatida fuqarolarimiz ong-tafakkurida yuz berayotgan uşbu özgarişlar va bugun kundalik hayotimizda röy berayotgan yangilanişlar milliy qonunçiligimizni zamon talablaridan kelib çiqib takomillaştirib borişni taqozo etayapti.

Xöş, şu paytgaça amalda bölgan «Fuqarolarning murojaatlari töğrisida»gi qonun örniga qabul qilingan yangi qonunning yangiligi nimada?

Taʼkidlaş lozimki, bugungi kungaça fuqarolar murojaati 2002-yil 13 dekabrda qabul qilingan «Fuqarolarning murojaatlari töğrisida»gi qonunning yangi tahriri asosida tartibga solinar edi. Ammo uşbu qonunda yuridik şaxslarning murojaati borasida qoidalar belgilanmagan, şuningdek, elektron murojaatlar ham nazarda tutilmagan edi.

Yangi qonunning maqsadi - fuqarolarning davlat organlariga murojaat etişi tartibini yanada takomillaştiriş, şuningdek, yuridik şaxslarning murojaatlarini körib çiqiş bilan boğliq ijtimoiy munosabatlarni tartibga solişdagi huquqiy böşliqni töldirişdan iborat.

5 bob, 31 moddadan iborat «Jismoniy va yuridik şaxslarning murojaatlari töğrisida»gi qonunda avvalgi qonunga nisbatan bir qator yangiliklar bölib, ular quyidagilarda aks etadi.

Birinçidan, tobora rivojlanib borayotgan fuqarolik jamiyati institutlarining huquqlarini taʼminlaş, jumladan, yuridik şaxslarning murojaatlarini körib çiqiş bilan boğliq bölgan ijtimoiy munosabatlarni tartibga solişdagi huquqiy böşliq töldirildi.

Ikkinçidan, mamlakatimizda axborot texnologiyalari rivojlanişi bilan boğliq ravişda keng tarqalayotgan «elektron murojaat» turining huquqiy mustahkamlanişi taʼminlandi.

Uçinçidan, davlat organlarining, mansabdor şaxslarning murojaatlarni körib çiqiş va hal etişdagi masʼuliyati oşirildi.

Törtinçidan, qonunda amaliyotda duç kelinayotgan takroriy murojaat, murojaatning dublikati, qöşimça murojaatlar masalalariga aniqlik kiritilib, taʼrif berildi va ularni körib çiqişning tartibi belgilandi.       Bu davlat organlari va boşqa taşkilotlar tomonidan murojaatlarni körib çiqişda huquqni qöllaşning yagona amaliyotini joriy qiliş imkonini beradi.

Qonunning nomi avvalgi qonunga nisbatan birmunça özgartirildi va kengaytirildi. Bunda xorijiy tajribalar ham örganilib, uning milliy qonunçiligimiz bilan uyğun, ilğor jihatlariga eʼtibor berildi. Qonunda yangi subʼekt - yuridik şaxslar kiritilişini hisobga olgan holda uni amaldagi qonunçilik terminologiyasi bilan muvofiqlaştirib, bir-biriga mutanosib nomlanişi maqbul deb topildi.

«Jismoniy va yuridik şaxslarning murojaatlari töğrisida»gi qonunda faqat fuqarolar emas, balki yuridik şaxslarning ham murojaatlari töğrisidagi qonunçilikni buzganlik uçun maʼmuriy va jinoiy javobgarlik belgilandi. Zero, qonun hujjatlarida faqat fuqarolarning murojaatlari töğrisidagi qonunçilikni buzganlik uçun maʼmuriy va jinoiy javobgarlik belgilangan edi. Şularni hisobga olgan holda, qonunda yuridik şaxslarning murojaatlarini körib çiqişdagi qonunbuzarlik uçun tegişli maʼmuriy va jinoiy javobgarlikni belgilaş maqsadida Özbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 144-moddasiga va Özbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi kodeksining 43-moddasiga tegişli özgartirişlar kiritildi.

Şu bilan birga, davlat organlari va muassasalari masʼul xodimlarining ham jismoniy, ham yuridik şaxslardan kelib tuşgan murojaatlarga bölgan eʼtiborini, bu boradagi masʼuliyatini oşirişni nazarda tutuvçi Jinoyat kodeksi va Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi kodeksning tegişli moddalariga kiritilayotgan özgartiş va qöşimçalar qonun ustuvorligini taʼminlaşning samarali huquqiy mexanizmlari takomillaşuviga, şuningdek, davlat organlari mansabdor şaxslarining fuqarolar va yuridik şaxslarning murojaatlari bilan işlaş borasidagi masʼuliyatini yanada kuçaytirişning taʼsirçan çorasi yaratilişiga oid ğoyalari bilan mos ekanligi ham alohida ahamiyatga ega.

Bir söz bilan aytganda, «Jismoniy va yuridik şaxslarning murojaatlari töğrisida»gi qonun jismoniy va yuridik şaxslarning murojaatlari bilan işlaş samaradorligini oşirişga, ularning huquq va qonuniy manfaatlari himoya qilinişini butun çoralar bilan taʼminlaşga, şuningdek, davlat organlari va taşkilotlarining murojaatlar öz vaqtida hamda har tomonlama körib çiqilişi uçun javobgarligini kuçaytirişga xizmat qiladi.

E.Tursunov,

Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuristlar malakasini oşiriş markazi tinglovçisi.

(Foto - http://www.parliament.gov.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026