ТАРБИЯНИ ЎЗИМИЗДАН БОШЛАШИМИЗ КЕРАК

Дунёдаги энг болажон халқнинг биримиз. Янги оила қураётган ёшларга кексаларимизнинг "қўша қаринглар”, "ували –жували бўлинг”, "серфарзанд, сердавлат бўлинг”, дея дуо қилишларидан ҳам фарзанд оилани мустаҳкамловчи, эркак ва аёлни бир-бирига боғловчи ришта эканлиги аён бўлиб турибди.

Ҳа, фарзанд ҳаётимиз мазмуни. Дунёда неки топган-тутганимизни фарзандимизга илинамиз, яхши кунларига интилиб яшаймиз. Бироқ уларнинг орзу қилганимиздай комил инсон бўлиб вояга етмоғи ўзимизнинг тарбиямизга кўп жиҳатдан боғлиқ эканлигини унутиб қўямиз. Бола оилада чор-атрофни, яқинларини, ҳаётни англайди. Бевосита ўзи ҳам шу муҳитга мос улғая бошлайди.

Баъзан аёлларнинг боласининг инжиқлигидан ё дарс тайёрлашга иштиёқи йўқлигидан нолиб, бунга ўқитувчисини айблаётганини эшитиб қоламиз, ўқитишга фақат мактаб масъул, дея ҳисоблашади. Яна бир тоифа ота-оналар эса боласининг қандай ўқиётгани ё дарсларни ўзлаштириши қай даражада, нималарга қизиқишиниумуман назорат қилишмайди, эътибор беришмайди. Ўйлаб қоламан: бугунги кундаги бизни ташвишга солаётган ўсмир йигит-қизлар орасидаги қўл телефонига боғлиқлик, телевизор олдида соатлаб ётиб олиши, кийиниш одобига риоя қилмаслик, умуман, хулқ-атворидаги номуносиб кўринишлар ана шундай муносабатларнинг меваси эмасмикан?

Ҳар бир инсон шу нарсани англаб олиши керак: у ота-она бўлдими, бунга яраша масъулиятли ҳам бўлмоғи лозим. Хусусан, улар фарзандини одоб-икромли, билимли, шиддаткор замонамизда ўз ўрнини топа оладиган, дунёқараши кенг, маънавиятли қилиб тарбиялашга мажбурдир.

Бунга эришиш учун ўзи ҳам ўқиб-ўрганиб бормоғи жоиз. Чунки ўзи билмаган нарсасини одам бировга ўргата олмайди. Ўрганиш учун эса китоб беқиёс манбадир.

Айни кунда аҳоли ўртасида телевизор кўриш даражаси 94 фоиз, китоб ўқиш даражаси эса 4,5 фоизни ташкил этаркан. Бу бизнинг бугунги кунда ўқиб, илм олишга интилишимиз нечоғлиқ эканлигини кўрсатиб турибди. Мен юқорида фарзанд тарбиясида масъул шахслар ота-оналарнинг билими саёзлиги, мукаммал тарбия бериш учун ўқиб-ўрганишдан тўхтамаслик лозимлиги хусусида гапирдим.

Шуниси афсусланарлики, хизматчилик юзасидан таълим-тарбия муассасалари ходимлари билан ишлашиш жараёнида баъзан ўқитувчиларнинг ҳам ўз она тилимизда ғиж-ғиж хато ёзгани, жумлаларни нотўғри тузганига гувоҳ бўламиз. Шундай вақтда алломанинг "тарбиячининг ўзи тарбияланган бўлмоғи керак” деган пурмаъно сўзлари ёдимизга тушади.

Соғлом, юксак маънавиятли, ватанпарвар ва меҳрли фарзандлар оиламиз қувончи, юртимиз келажаги! Уларни шу йўсинда тарбиялаш, камолга етказишга оила, таълим муассасаси, маҳалла - барча бирдек масъул эканлиги ойдек равшан.

Унутмайлик, болалар бизнинг айтганларимиздан эмас, қилган ишларимиздан андоза олиб улғаяди. Болаларимиз тарбияли бўлиши учун тарбияни биз ота-оналар, устозлар ўзимиздан бошлашимиз керак!

Ойгул РАЖАБОВА, журналист.

(Фото - http://uza.uz)