TARBIYaNI OʻZIMIZDAN BOShLAShIMIZ KERAK

Dunyodagi eng bolajon xalqning birimiz. Yangi oila qurayotgan yoshlarga keksalarimizning "qoʻsha qaringlar”, "uvali –juvali boʻling”, "serfarzand, serdavlat boʻling”, deya duo qilishlaridan ham farzand oilani mustahkamlovchi, erkak va ayolni bir-biriga bogʻlovchi rishta ekanligi ayon boʻlib turibdi.

Ha, farzand hayotimiz mazmuni. Dunyoda neki topgan-tutganimizni farzandimizga ilinamiz, yaxshi kunlariga intilib yashaymiz. Biroq ularning orzu qilganimizday komil inson boʻlib voyaga yetmogʻi oʻzimizning tarbiyamizga koʻp jihatdan bogʻliq ekanligini unutib qoʻyamiz. Bola oilada chor-atrofni, yaqinlarini, hayotni anglaydi. Bevosita oʻzi ham shu muhitga mos ulgʻaya boshlaydi.

Baʼzan ayollarning bolasining injiqligidan yo dars tayyorlashga ishtiyoqi yoʻqligidan nolib, bunga oʻqituvchisini ayblayotganini eshitib qolamiz, oʻqitishga faqat maktab masʼul, deya hisoblashadi. Yana bir toifa ota-onalar esa bolasining qanday oʻqiyotgani yo darslarni oʻzlashtirishi qay darajada, nimalarga qiziqishiniumuman nazorat qilishmaydi, eʼtibor berishmaydi. Oʻylab qolaman: bugungi kundagi bizni tashvishga solayotgan oʻsmir yigit-qizlar orasidagi qoʻl telefoniga bogʻliqlik, televizor oldida soatlab yotib olishi, kiyinish odobiga rioya qilmaslik, umuman, xulq-atvoridagi nomunosib koʻrinishlar ana shunday munosabatlarning mevasi emasmikan?

Har bir inson shu narsani anglab olishi kerak: u ota-ona boʻldimi, bunga yarasha masʼuliyatli ham boʻlmogʻi lozim. Xususan, ular farzandini odob-ikromli, bilimli, shiddatkor zamonamizda oʻz oʻrnini topa oladigan, dunyoqarashi keng, maʼnaviyatli qilib tarbiyalashga majburdir.

Bunga erishish uchun oʻzi ham oʻqib-oʻrganib bormogʻi joiz. Chunki oʻzi bilmagan narsasini odam birovga oʻrgata olmaydi. Oʻrganish uchun esa kitob beqiyos manbadir.

Ayni kunda aholi oʻrtasida televizor koʻrish darajasi 94 foiz, kitob oʻqish darajasi esa 4,5 foizni tashkil etarkan. Bu bizning bugungi kunda oʻqib, ilm olishga intilishimiz nechogʻliq ekanligini koʻrsatib turibdi. Men yuqorida farzand tarbiyasida masʼul shaxslar ota-onalarning bilimi sayozligi, mukammal tarbiya berish uchun oʻqib-oʻrganishdan toʻxtamaslik lozimligi xususida gapirdim.

Shunisi afsuslanarliki, xizmatchilik yuzasidan taʼlim-tarbiya muassasalari xodimlari bilan ishlashish jarayonida baʼzan oʻqituvchilarning ham oʻz ona tilimizda gʻij-gʻij xato yozgani, jumlalarni notoʻgʻri tuzganiga guvoh boʻlamiz. Shunday vaqtda allomaning "tarbiyachining oʻzi tarbiyalangan boʻlmogʻi kerak” degan purmaʼno soʻzlari yodimizga tushadi.

Sogʻlom, yuksak maʼnaviyatli, vatanparvar va mehrli farzandlar oilamiz quvonchi, yurtimiz kelajagi! Ularni shu yoʻsinda tarbiyalash, kamolga yetkazishga oila, taʼlim muassasasi, mahalla - barcha birdek masʼul ekanligi oydek ravshan.

Unutmaylik, bolalar bizning aytganlarimizdan emas, qilgan ishlarimizdan andoza olib ulgʻayadi. Bolalarimiz tarbiyali boʻlishi uchun tarbiyani biz ota-onalar, ustozlar oʻzimizdan boshlashimiz kerak!

Oygul RAJABOVA, jurnalist.

(Foto - http://uza.uz)