Аҳолининг уй-жойга бўлган ҳуқуқларини эътироф этишга доир муаммолар ижобий ҳал қилиняпти

Мамлакатимизда уй-жойга эга бўлиш ва қуришнинг қонуний механизмлари мавжуд бўлишига қарамасдан минглаб фуқаролар томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларида якка тартибда уй-жойларни ноқонуний барпо этиш ишлари ҳудудларда кўплаб муамоларга сабаб бўлиб келаётган эди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 28 июль кунги фармони билан Жўқорғи Кенгеснинг Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудида фуқароларнинг ҳуқуқ белгиловчи ҳужжатларсиз қурилган уй-жойлари жойлашган ер участкасига ижара ҳуқуқини, унда жойлашган бино ва иншоотларга мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги таклифлари қўллаб-қувватланиб, мавжуд муаммоларни ҳал қилишга доир аниқ вазифалар белгиланди.

Қорақалпоғистон Республикасида аҳолининг уй-жойга бўлган ҳуқуқи амалга оширилиши учун шарт-шароитлар яратиш, жисмоний шахслар томонидан қурилган кўчмас мулк объектларига бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш орқали аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш мақсадида қабул қилинган ушбу фармонга кўра агар фуқаро уй-жойдан 2018 йил 1 майгача бўлган даврдан бошлаб ўзиники каби ҳалол, ошкора ва узлуксиз фойдаланган, ушбу ҳолат космик суратларни қайта ишлаш орқали ҳамда сўнгги беш йил учун ер солиғи ва мол-мулк солиғи тўланганлиги билан тасдиқланган бўлса, ер участкасига ижара ҳуқуқи ҳамда бино ва иншоотларга мулк ҳуқуқини эътироф этиш учун асос бўлади.

Давлат кадастрлари палатасининг Амударё туман филиалида тузилган ишчи гуруҳ туман ҳудудидаги 4795 нафар жисмоний шахслар томонидан қурилган уй-жойларнинг кадастр ҳужжатлари йўқлигини, шундан 2937та уй-жойларнинг космик суратлари ушбу фармон талабларига мос келишини аниқлаган.

Халқ депутатлари Амударё туман Кенгашининг сессияларида юқоридаги фармон талабларига жавоб берадиган ва солиқ органларидан қарздорлиги бўлмаган, белгиланган бир марталик йиғимни тўлаган фуқароларга тегишли бўлган ер участкаларига ижара ҳуқуқи ҳамда бино ва иншоотларга мулк ҳуқуқини эътироф этиш масаласи кўриб чиқилмоқда. Жумладан, Халқ депутатлари Амударё туман Кенгашининг 2024 йил 22 май кунги 73-сессияси қарори билан 501та, 30 май кунги 74-сессияси қарори билан 699та турар жойлар ва ер участкалари рўйхати тасдиқланган ва бу жараён давом этмоқда. Эндиликда мазкур ер участкаларига ижара ҳуқуқи ҳамда бино ва иншоотларга мулк ҳуқуқи Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг қарори билан расмийлаштирилади.

Давлат кадастрлари палатасининг Амударё туман филиали ходимлари жойларга чиққан ҳолда аҳоли билан учрашувлар ўтказиб, мазкур фармон билан берилган имкониятлар ҳақида батафсил маълумотлар бермоқда. Шунингдек, 1737 та уй-жойларнинг бир марталик йиғимларини тўлашлари юзасидан аҳолига тушунтириш ишлари олиб бориляпти.

Хусусан, жорий йилнинг 7 июнь куни Давлат кадастрлари палатаси Амударё туман филиали бошлиғи Шерзод Султанов ва Беруний маҳалласи раиси Йўлдош Абдаловлар маҳаллада истиқомат қилувчи аҳоли билан учрашди.

Тадбирда масьуллар тамонидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг юқоридаги фармонининг мазмун-моҳияти ҳамда жараёнга тегишли бошқа масалалар тушунтирилди ва фуқароларга огоҳлантириш хати берилди.

Айтиш жоизки, ушбу имтиёздан фойдаланиш учун ҳуқуқни эътироф этиш бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан муҳофаза қилинадиган манфаатларини бузмаслиги, ер участкаси бўш бўлмаслиги, унда қурилган уй-жой яшаш учун мўлжалланган бўлиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдирмаслиги шарт. Бундан ташқари, ер участкаси суғориладиган ерлар, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, тарихий-маданий аҳамиятга молик ерлар, транспорт, алоқа ва мудофаа мақсадларига мўлжалланган ерлар, кимёвий ёки радиоактив моддалар билан ифлосланган ерлар тоифасига кирмаслиги, сув объектларининг санитария муҳофазаси зоналарида, ер усти ва ер ости сувларининг ҳосил бўлиш зоналарида жойлашмаган бўлиши шарт.

Аҳоли билан учрашувларда ер участкасига ижара ҳуқуқи 1998 йил 30 апрелга қадар эгалланган ерлар учун 24 сотихгача, 1998 йил 1 майдан 2018 йил 1 майга қадар эгалланган ерлар учун 6 сотихгача ҳажмда эътироф этилиши тушунтирилмоқда.

Ҳурматли юртдошлар. Агар Сизнинг ҳам ер участкангизнинг ижара ҳуқуқини, бино ва иншоотларингизнинг мулк ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатлар бўлмаса, Давлат кадастрлари палатасининг туман филиалига мурожаат қилинг. Шунингдек, исм-шарифи манзилли рўйхатда кўрсатилган фуқаролар ўзи истиқомат қилаётган овул ҳамда маҳалла фуқаролар йиғини биносига шахсини тасдиқловчи ҳужжат билан боришлари лозимлигини эслатиб ўтамиз.

Шерзод Султанов, Давлат кадастрлари палатаси Амударё туман филиали бошлиғи