Aholining uy-joyga boʻlgan huquqlarini eʼtirof etishga doir muammolar ijobiy hal qilinyapti

Mamlakatimizda uy-joyga ega boʻlish va qurishning qonuniy mexanizmlari mavjud boʻlishiga qaramasdan minglab fuqarolar tomonidan oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida yakka tartibda uy-joylarni noqonuniy barpo etish ishlari hududlarda koʻplab muamolarga sabab boʻlib kelayotgan edi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-iyul kungi farmoni bilan Joʻqorgʻi Kengesning Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida fuqarolarning huquq belgilovchi hujjatlarsiz qurilgan uy-joylari joylashgan yer uchastkasiga ijara huquqini, unda joylashgan bino va inshootlarga mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi takliflari qoʻllab-quvvatlanib, mavjud muammolarni hal qilishga doir aniq vazifalar belgilandi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasida aholining uy-joyga boʻlgan huquqi amalga oshirilishi uchun shart-sharoitlar yaratish, jismoniy shaxslar tomonidan qurilgan koʻchmas mulk obʼektlariga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish orqali aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash maqsadida qabul qilingan ushbu farmonga koʻra agar fuqaro uy-joydan 2018-yil 1-maygacha boʻlgan davrdan boshlab oʻziniki kabi halol, oshkora va uzluksiz foydalangan, ushbu holat kosmik suratlarni qayta ishlash orqali hamda soʻnggi besh yil uchun yer soligʻi va mol-mulk soligʻi toʻlanganligi bilan tasdiqlangan boʻlsa, yer uchastkasiga ijara huquqi hamda bino va inshootlarga mulk huquqini eʼtirof etish uchun asos boʻladi.

Davlat kadastrlari palatasining Amudaryo tuman filialida tuzilgan ishchi guruh tuman hududidagi 4795 nafar jismoniy shaxslar tomonidan qurilgan uy-joylarning kadastr hujjatlari yoʻqligini, shundan 2937ta uy-joylarning kosmik suratlari ushbu farmon talablariga mos kelishini aniqlagan.

Xalq deputatlari Amudaryo tuman Kengashining sessiyalarida yuqoridagi farmon talablariga javob beradigan va soliq organlaridan qarzdorligi boʻlmagan, belgilangan bir martalik yigʻimni toʻlagan fuqarolarga tegishli boʻlgan yer uchastkalariga ijara huquqi hamda bino va inshootlarga mulk huquqini eʼtirof etish masalasi koʻrib chiqilmoqda. Jumladan, Xalq deputatlari Amudaryo tuman Kengashining 2024-yil 22-may kungi 73-sessiyasi qarori bilan 501ta, 30-may kungi 74-sessiyasi qarori bilan 699ta turar joylar va yer uchastkalari roʻyxati tasdiqlangan va bu jarayon davom etmoqda. Endilikda mazkur yer uchastkalariga ijara huquqi hamda bino va inshootlarga mulk huquqi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining qarori bilan rasmiylashtiriladi.

Davlat kadastrlari palatasining Amudaryo tuman filiali xodimlari joylarga chiqqan holda aholi bilan uchrashuvlar oʻtkazib, mazkur farmon bilan berilgan imkoniyatlar haqida batafsil maʼlumotlar bermoqda. Shuningdek, 1737 ta uy-joylarning bir martalik yigʻimlarini toʻlashlari yuzasidan aholiga tushuntirish ishlari olib borilyapti.

Xususan, joriy yilning 7-iyun kuni Davlat kadastrlari palatasi Amudaryo tuman filiali boshligʻi Sherzod Sultanov va Beruniy mahallasi raisi Yoʻldosh Abdalovlar mahallada istiqomat qiluvchi aholi bilan uchrashdi.

Tadbirda masullar tamonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yuqoridagi farmonining mazmun-mohiyati hamda jarayonga tegishli boshqa masalalar tushuntirildi va fuqarolarga ogohlantirish xati berildi.

Aytish joizki, ushbu imtiyozdan foydalanish uchun huquqni eʼtirof etish boshqa shaxslarning huquqlari va qonun bilan muhofaza qilinadigan manfaatlarini buzmasligi, yer uchastkasi boʻsh boʻlmasligi, unda qurilgan uy-joy yashash uchun moʻljallangan boʻlishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdirmasligi shart. Bundan tashqari, yer uchastkasi sugʻoriladigan yerlar, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar, transport, aloqa va mudofaa maqsadlariga moʻljallangan yerlar, kimyoviy yoki radioaktiv moddalar bilan ifloslangan yerlar toifasiga kirmasligi, suv obʼektlarining sanitariya muhofazasi zonalarida, yer usti va yer osti suvlarining hosil boʻlish zonalarida joylashmagan boʻlishi shart.

Aholi bilan uchrashuvlarda yer uchastkasiga ijara huquqi 1998-yil 30-aprelga qadar egallangan yerlar uchun 24 sotixgacha, 1998-yil 1-maydan 2018-yil 1-mayga qadar egallangan yerlar uchun 6 sotixgacha hajmda eʼtirof etilishi tushuntirilmoqda.

Hurmatli yurtdoshlar. Agar Sizning ham yer uchastkangizning ijara huquqini, bino va inshootlaringizning mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmasa, Davlat kadastrlari palatasining tuman filialiga murojaat qiling. Shuningdek, ism-sharifi manzilli roʻyxatda koʻrsatilgan fuqarolar oʻzi istiqomat qilayotgan ovul hamda mahalla fuqarolar yigʻini binosiga shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan borishlari lozimligini eslatib oʻtamiz.

Sherzod Sultanov, Davlat kadastrlari palatasi Amudaryo tuman filiali boshligʻi