САЛОМЛАШИШ ОДОБИ
Ассалому алайкум! Ҳар куни таниш-нотанишга дуч келганда кичикларнинг катталарга айтмоғи жоиз бўлган улуғ каломи бу! Салом берувчига алик олувчи одам ҳам сидқидилдан:
– Ваалайкум ассалом, - дея жавоб бермоғи жоиз. Бу сўзлар "Сизга яхшилик бўлсин”, "Сизга ҳам яхшилик бўлсин” деган маъноларни англатишини кўпчилик билади. Бироқ ёшлар орасида кейинги пайтларда унинг ўрнига ё фақат кўришиб, ё кўришмасдан ҳам қўл силтаб қўяқолиш одат тусига кириб кетди.
Бу саломлашиш одобига мутлақо зид эканлиги кўп айтилади. Натижаси эса деярли сезилмаяпти.
Кейинги икки-уч йилдан бери эркаклар орасида бошнинг чаккасини уриштириб саломлашиш урфга кириб, жуда тез оммалашди. Ҳозир хоҳ уйда, хоҳ кўчада ё ишхонада бўлсин, эркакларининг деярли бари (бундан кексаларимиз мустасно, албатта) бошини уриштириб саломлашишади.
Кўп ўйлайман, бунинг маъноси нима экан?
Яқинда дўстларимиз билан учрашиб қолганда шу ҳақда гап кетди.
– Бошинг омонми, дегани бўлса керак , - деди бири билағонлик қилиб.
– Мен авваллари жаҳон чемпионатлари ўтказилганида футболчиларнинг шундай саломлашишганини бир неча марта кўргандим. Ҳадемай ўзимизга ҳам кириб келди.
Учинчи дўстимизнинг гапи баридан ўтиб тушди:
– Қайсидир мамлакатда эркагу аёл бурун уриштириб саломлашишар экан. Айт, айт шу одат яқинимизга йўламасин-да.
Мен кўчада одамларнинг бир-бири билан бурнини текизиб саломлашишини тасаввур қилиб кўриб, ўзимни тутаолмай қаттиқ кулиб юбордим. Шунда дўстим мени ишонмаяпти деб ўйлаб:
– Рост, қайсидир газетада ўқиганман, – деди.
Йўқ, курраи заминимизда умргузаронлик қилаётган турфа халқларнинг турфа турмуш тарзи, одатлари борлигига, кимлардир бир-бири билан жўрам айтганидай саломлашишига шубҳа қилмайман. Лекин ўзбек халқимизга хос одоб-икром билан саломлашганга не етсин!
– Ассалому алайкум! - Қўлини кўксига қўйиб, чин кўнгилдан берилган саломда гўё бир сеҳр бордай, кўнглингизни қувончга белайди. Сизга яхшилик бўлсин, деган калом ижобат бўладигандай, салом берувчига миннатдорчилик билан боқасиз ва сизга ҳам яхшилик бўлсин, дея жавоб қайтарасиз. Эҳтимол, халқимизнинг турмуш тарзидан теран жойэгаллаган бир-бировга яхшилик тилашдек пок ниятлари ижобатидир бугунги дориломон кунларимиз? Сиз нима деб ўйлайсиз, тенгқурларим?
Шерзод МАДРИМОВ,
Амударё академик лицейи ўқитувчиси.
(Фото - http://fikr.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
