SALOMLAŞIŞ ODOBI
Assalomu alaykum! Har kuni taniş-notanişga duç kelganda kiçiklarning kattalarga aytmoği joiz bölgan uluğ kalomi bu! Salom beruvçiga alik oluvçi odam ham sidqidildan:
– Vaalaykum assalom, - deya javob bermoği joiz. Bu sözlar "Sizga yaxşilik bölsin”, "Sizga ham yaxşilik bölsin” degan maʼnolarni anglatişini köpçilik biladi. Biroq yoşlar orasida keyingi paytlarda uning örniga yo faqat körişib, yo körişmasdan ham qöl siltab qöyaqoliş odat tusiga kirib ketdi.
Bu salomlaşiş odobiga mutlaqo zid ekanligi köp aytiladi. Natijasi esa deyarli sezilmayapti.
Keyingi ikki-uç yildan beri erkaklar orasida boşning çakkasini uriştirib salomlaşiş urfga kirib, juda tez ommalaşdi. Hozir xoh uyda, xoh köçada yo işxonada bölsin, erkaklarining deyarli bari (bundan keksalarimiz mustasno, albatta) boşini uriştirib salomlaşişadi.
Köp öylayman, buning maʼnosi nima ekan?
Yaqinda döstlarimiz bilan uçraşib qolganda şu haqda gap ketdi.
– Boşing omonmi, degani bölsa kerak , - dedi biri bilağonlik qilib.
– Men avvallari jahon çempionatlari ötkazilganida futbolçilarning şunday salomlaşişganini bir neça marta körgandim. Hademay özimizga ham kirib keldi.
Uçinçi döstimizning gapi baridan ötib tuşdi:
– Qaysidir mamlakatda erkagu ayol burun uriştirib salomlaşişar ekan. Ayt, ayt şu odat yaqinimizga yölamasin-da.
Men köçada odamlarning bir-biri bilan burnini tekizib salomlaşişini tasavvur qilib körib, özimni tutaolmay qattiq kulib yubordim. Şunda döstim meni işonmayapti deb öylab:
– Rost, qaysidir gazetada öqiganman, – dedi.
Yöq, kurrai zaminimizda umrguzaronlik qilayotgan turfa xalqlarning turfa turmuş tarzi, odatlari borligiga, kimlardir bir-biri bilan jöram aytganiday salomlaşişiga şubha qilmayman. Lekin özbek xalqimizga xos odob-ikrom bilan salomlaşganga ne yetsin!
– Assalomu alaykum! - Qölini köksiga qöyib, çin köngildan berilgan salomda göyo bir sehr borday, könglingizni quvonçga belaydi. Sizga yaxşilik bölsin, degan kalom ijobat böladiganday, salom beruvçiga minnatdorçilik bilan boqasiz va sizga ham yaxşilik bölsin, deya javob qaytarasiz. Ehtimol, xalqimizning turmuş tarzidan teran joyegallagan bir-birovga yaxşilik tilaşdek pok niyatlari ijobatidir bugungi dorilomon kunlarimiz? Siz nima deb öylaysiz, tengqurlarim?
Şerzod MADRIMOV,
Amudaryo akademik litseyi öqituvçisi.
(Foto - http://fikr.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶