ЕРЛАРНИНГ ҲОСИЛДОРЛИГИНИ ОШИРИШ ЙЎЛИДА
Туманимиздаги хўжаликлараро "Алили ёп” канали кўп йиллар олдин лойиҳасиз қурилган бўлиб, шу вақтгача реконструкция қилинмаган эди. Шунингдек, каналдан фермер хўжаликларининг сув олиш нуқталарида муҳандислик типидаги гидроиншоотлар йўқ, сув олиш учун кўп миқдорда ички насослар ишлатилар, бу ўз навбатида эксплуатация харажатларининг жуда ошиб кетишига сабаб бўлаётган эди.
Қисқа қилиб айтганда, "Алили ёп” каналининг мавжуд ҳолати ўз вазифасини тўла бажараолмай, Қиличбой арна каналидан олинган меъёрдаги сув каналнинг охирида жойлашган фермер хўжаликларининг экин майдонларига етиб бормай қолганди. Бу ҳолат ҳудудда пахта, ғалла ва бошқа қишлоқ хўжалик экинларидан олинадиган ҳосилдорликнинг кескин пасайиб кетишига олиб келди, канални реконструкция қилиш эҳтиёжини юзага келтирди.
Мавжуд аҳволни ҳисобга олган ҳолда 2014 йилнинг май ойида канални икки босқичда реконструкция қилиш ишлари бошлаб юборилган эди. 22,9 км. узунликдаги канал реконструкциясида кўзда тутилганидай 4 млрд. 715 млн. сўмликдан зиёд таъмирлаш ишлари олиб борилди. 7245 гектар экин майдонига сув етказиб бериш қувватига эга бўлган каналда 1 дона бош гидроиншоот, 2 дона қувурли акведуклар, 5 дона кўтарма гидроиншоот, 1 дона қувурли ўтказгич, 20 дона сувнинг меъёрида оқишини таъминловчи иншоотлар ўрнатилди.
Қуйи сув сарфи секундига 3,3 м. кубни, ўртача сув сарфи 8,3 м. кубни, энг юқори сув сафи эса 10 метр кубни ташкил этиш даражасига етказилган каналдаги реконструкция ишлари "Амударёдавсувмахсуспудрат” давлат унитар корхонаси томонидан адо этилди ва эксплуатация қилувчи ташкилот – Манғит Назархон ирригация тизими бошқармасига шу йилнинг июнь ойида топширилди.
Реконструкция ишларининг олиб борилиши натижасида мазкур канал сувидан суғориладиган 7245 гектар экин майдонларида, шу жумладан 6313 гектар пахта майдони, 875 гектар ғалла майдони, 236 гектарсабзавот, 813 гектартоморқа, 1705 гектарбошқа экинларнинг сув таъминоти яхшиланди. Жами 32 насос станциядан 24 тасини ишлатишга зарурат қолмади. Натижада йилига 146 тонна дизель ёқилғисини, 6,5 млн. квт. электр энергиясини иқтисод қилиш имкони яратилди, 12,5 млн. м3сув иқтисод қилинади.
Шунингдек, экин майдонларида пахта ҳосилдорлигини 5, ғалла ҳосилдорлигини 8 центнерга оширишга эришилади.
Бу ўз навбатида туманимизда қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштиришни сезиларли даражада кўпайтиришга замин яратади.
Бахтиёр Давеков, "Манғит-Назархон”ИТБ бошлиғи.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
