HAMIShA NAVQIRON VA GOʻZAL AYYoM

Navroʻz – Oʻrta Osiyo va Yaqin Sharq xalqlarining qon-qoniga singib ketgan eng qadimiy, eng goʻzal va navqiron bayram.

Ming yillarki, xalqimiz yuragidan joy olib, hayot tarzimizning beqiyos maʼnaviy gultojiga aylangan Navroʻz - qaysi zamonda qanday nom bilan atalishidan qatʼiy nazar, har koʻngil uchun aziz, goʻzal, muqaddas va tabarruk. Azizligi shundaki, Navroʻz yaqinlashgan sari insonlar bir-birlari ila yanada jipslashadilar: mahallalarda boshlangan sumalak sayllarida keksa onaxonlarimiz barcha millat vakillari boʻlgan yosh kelin-u qizjonlarga bosh boʻlib, el-yurtga omonlik tilab, sumalak tortadilar. Sumalak saylidan boshlangan oʻzaro mehr-oqibat, birdamlik, millatlararo totuvlik Navroʻz kuni yanada joʻshqinlik kasb etadi. Ana shu lahzalar – oʻzbeg-u qozoq, turkman-u qoraqalpoq, koreys, rus, tatar, yana necha-necha millat vakillarining sumalak xushboʻyi taralgan damlardagi quvonchini koʻring! Bundayin goʻzallik faqat va faqat bagʻri butun, bagʻri keng, totuv va obod yurt Navroʻziga xos!

Biz Navroʻzi olamni muqaddas va tabarruk qilmogʻimizda ham olam-olam hikmatlar bor, azizlar. Xalqimizning juda olis oʻtmishiga borib taqaladigan tarixiy ildizlaridagi teranlik Navroʻzni bizga muqaddas va tabarruk qilmadimi? Tarixiy ildizlarimizdan to bugungacha yetib kelgan Navroʻz bilan bogʻliq maʼnaviy yodgorliklarning oʻzida ming xil hikmat buloqlari hamon xalqimiz yuragiga quvvat baxsh etib turgani-chi! Qadimgi davrlardan bugungacha yetib kelgan Navroʻz bilan bogʻliq osori atiqalar, Abu Rayhon Beruniy, Abulqosim Firdavsiy, Mahmud Qoshgʻariy va Umar Hayyom asarlaridagi Navroʻzga xos xususiyatlar, rasm-rusumlarning hamon xalqimiz hayotini ziynatlab turganligi – olam Navroʻzi, mustaqil Oʻzbekiston Navroʻzi bilan dillarda faxr tuygʻusi uygʻonadi.

Ana shu faxr bilan yurtimizda yangi kun – dehqonchilik taqvimida yangi mehnat fasli – gul Navroʻz boshlanadi. Qarang, Mahmud Qoshgʻariy "Devonu lugʻotit turk” asarida:

Kuldi bahorning yuzi,

Oqdi sel erib muzi.

Chiqdi yorugʻ yulduzi,

Tingla soʻzim kulgusiz,

- deya Navroʻz sharhini nihoyatda shodiyonalik bilan tasvirlab, tabiatdagi oʻzgarishlar pallasiga har bir qalbning eʼtiborini qaratishida ham insonning orzu-umidlariga, mehnat fasli bilan uzviy turmush tarziga, quvonchlariga goʻzal bir ishora hokim: bahorning yuzi kuldi, muzlar erib bitdi, yorugʻ yulduzli kunlar boshlandi, xotirjam boʻlma, demoqda ulugʻ bobokalonimiz.

Azizlar, necha asr avval Navroʻzga berilgan taʼrif hamon oʻshanday: hamon Navroʻzning tashrifi bilan izgʻirinlar yoʻlini toʻsib, Dehqon bobo Bahoroyga peshvoz chiqadi, muzlari erib ketgan ariqlarni yoqalab yurib, yangi rejalar tuzadi. Kechalari osmon shamchiroqlari porlab ketganidan ruhlangan shoir tongda quyoshga boʻy choʻzayotgan maysalar, novdalarda shodalangan kurtaklar qulogʻiga ashʼorlar aytadi. Varraklar ipini boʻsh qoʻyib, yashil kengliklar tomon qulochin yoyib yugurayotgan bolakaylar shashtidadir Navroʻz hikmatlari!

Ana, bogʻbonning quchogʻi toʻla koʻchat, qalamcha! Farovonlik, obodlik va toʻkinlik nihollarini ekib borayotir u! Bogʻbonning har bir harakatidan mustaqil Vatan tuprogʻiga ming xil hikmat yogʻilib turganini koʻrdingizmi! Bu hikmatlarda yashamoq, yashnatmoq gashti bor, kelajakni koʻzlab qoʻyilayotgan eng ezgu, zalvorli dadil qadamlar bor!

Aylanayin, Vatanga ezguliklarni boshlab, rizq-u roʻz uchun oydin yoʻllar ochib kelayotgan gul Navroʻz! Mustaqil, mangu Bahor Vatanga qadaming qutlugʻ boʻlsin!

Barchaga mangu navqiron, aziz va goʻzal, muqaddas va tabarruk Navroʻzi olam muborak!

TAHRIRIYaT.