ODDIY VA KAMTARIN IJODKORNING ZIYoBAXŞ QALBI
Hayotda şunday insonlar böladi: bilimdon, hatto olim, öz kasbining ustasi lekin ana şu ilmi, olimlik maqomi, katta tajribasini amalda namoyon etişga kelganda sust. Bu toifa insonning olimligi-yu ilmi, kasbiy tajribasi ham öz qobiğidan çiqib, el-yurtga manfaat keltirişi amrimahol. Şu bois, ular hayotga faol aralaşiş, imkoniyatlarini amaliyot bilan qöşib olib boriş xislati yöqligidan odamlar nazaridan çetda qolişadi. Yana bir toifa insonlar borki, zarragina uçqundan alanga hosil qilişga qodir, qalblari oddiygina hayot gözalliklaridan ham yaşnab, mangu uyğoq, çaşma kabi qaynab turadi.
Agar taʼbir joiz bölsa, mening bugungi qahramonim aynan ana şunday fazilatlar sohibasi, ijodkor, oddiy qişloq ayoli. Men uni ilk marta 2003-yilda “Taraqqiyot közgusi” gazetasi tahririyatiga: “şeʼrlarimni körib bering, agar maʼqul bölsa...”, deya iymanibgina kirib kelganida körganman. Öşa paytda 55-sonli umumtaʼlim maktabida kutubxonaçi bölib işlaydigan Zuhra Ahmedova özining oqköngil va samimiyligi bilan, qolaversa, öziga xos ijod uslubiga egaligi bilan avval tahririyat jamoasiga, keyinçalik vaqt ötişi bilan “Taraqqiyot közgusi” va “Mening oilam” gazetalari obunaçilariga, mazkur gazetalar orqali Amu eliga tanildi.
Zuhra Ahmedova tabiatan sinçkov, kuzatuvçan ijodkor. Nazarimda u qayerda bölişidan qatʼiy nazar, inson köngli, insonning öziga xos manzaralarini teran nigoh, çuqur fikrat bilan kuzatib, örganadi. Ana şu kuzatişlari, örganişlari ölaroq dunyoga kelgan “Turmuş çorrahalarida” turkumidagi hayotiy hikoyalari yoritilgan gazetalarni obunaçilar qiziqiş, hatto hayrat bilan öqişadi. Özim guvoh bölgan bir voqea bunga yaqqol misol. Zuhra Ahmedova qalamiga mansub “Noşukr” hayotiy voqea gazetada yoritilgan kunlar edi. Amir Temur nomli ovulga Amudaryo televideniyesining grant-loyihasi doirasidagi rejaviy tadbirni ötkaziş uçun bordik. Tadbirda iştirok etayotgan onaxonlardan biri:
– Zuhra Ahmedova haqiqatni yozibdi, öşa voqea bizning qişloqda bölgan, men uning hamma yozganlarini öqib, voqealarni aniq bilib turaman, ilohim, umri uzoq bölsin. Şunday voqealarni xalqqa röy-rost aytib turilsa, bunday noşukr bandalar kamayardi, – dedilar taassurotlari haqida söz yuritib.
Z.Ahmedova heç qaçon yozganlarini baʼzi qalamkaşlarga öxşab “töqib” taşlamaydi. “Turmuş çorrahalarida” turkumidagi hayotiy hikoyalarining qahramonlari oramizdagi odamlar, öqigan kişiga barçasi taniş tuyulaveradi. Bu hikoyalar özining maʼnaviy-axloqiy va tarbiyaviy xususiyati bilan öquvçida ijobiy taassurot uyğotadi. Uning “Podaçi”, “Kaliş yoki fidoyilik”, “Xiyonat”, “Bemor”, “Kuçukça” kabi hayotiy hikoyalarida yaxşilik, töğrilik, halollik kabi insoniy fazilatlar uluğlanib, jamiyatga yot illatlar, ayniqsa, noşukrlik, firibgarlik, xiyonat, badnafslik kabi salbiy odatlar keskin qoralanadi.
Zuhraning şeʼriyati ham öziga xos. Öziga xosligi şundaki, u könglining nozik keçinmalarini balandparvoz iboralar orqali emas, xalqona, töğriroği, baxşiyona tarzda ifodalaydi. Şeʼrlarida ham yomonlik, yovuzlik ustidan ezgulikning ğalabasini tasvirlaş istagi kuçli. Vatanni madh etiş, yaxşilikni, insoniylikni, xalqparvarlikni uluğlaş Zuhraning ezgu aʼmoli.
U şeʼriyat davralariga butun vu-judi şeʼrga aylanib kirib keladi va jöşib, hamma narsani unutib, şeʼr öqiydi. Şundanmi, Zuhrani ustoz jurnalist, şoir otaxonimiz Saʼdulla aka Xöjaniyozov: “Mayakovskiy” deb ataydilar. Zuhra haqiqatan ham buyuk rus şoiri Mayakovskiy uslubida şeʼr öqisa, şeʼriyat davralarining eng zör olqişlari ham uniki böladi.
Tinib-tinçimas Z.Ahmedova har gal paxta yiğim-terimi mavsumida paxtakorlarga yordam sifatida taşkil etiladigan xalq haşarining taşabbuskori va eng peşqadami. U har yilgi paxta yiğim-terimi mavsumida 3-3,5, baʼzan 4 tonnagaça paxta terib, fermerlar, tuman rahbariyatining eʼtiborini qozongan, qator faxriy yorliqlar, taşakkurnomalar sohibasi ham .
Oilada esa quruvçiusta Saʼdullaning sevimli umr yöldoşi, mehribon ona, bağrikeng qaynona va buvijon. Bir öğil va uç qizni el-yurtga munosib farzandlar qilib tarbiyalagan Zuhra özi istiqomat qiladigan Oybek nomli mahallada ibratli oila sohibasi sifatida eʼtibor topgan.
– Yaqinda uyimizga kelin keldi, – deydi quvonç bilan Zuhraxon yelib-yugurib xizmat qilayotgan keliniga mehr bilan boqib. – Qizlarim uçta edi, törtta böldi!
Zuhraxonning qizlari ham biri-biridan odobli, maʼnaviyatli, bilimdon. Katta qizi Zumradxon hamşira, ikki şirin farzandning onasi, oilaparvar kelin. Nafosatxon Özbekiston Milliy Universitetida, Adolatxon esa Qoraqalpoq Davlat Universitetida tahsil olişmoqda.
Öğli Qudratjon ham qöli gul quruvçi-usta, har bir işda ota-onasiga kömakdoş.
Ayni paytda Z.Ahmedova öz ijod mahsullarini kitob holida çop ettiriş va muxlislariga hadya etiş orzusida. Uning şeʼriyati alohida, hayotiy hikoyalari alohida kitob bölgulik. Sermahsul ijodkor Z.Ahmedovaga:
– Aslo ijod qilişdan töxtamang, el-yurtga manzur, maʼnaviy-axloqiy tarbiya vositasi bölgan hikoyalaringizni, jöşqin şeʼrlaringizni kutib qolamiz, oddiy va kamtarin hayotingiz va ijodingiz xalqimiz qalbiga ziyo baxş etsin, – deymiz.
Robiya YÖLDOŞEVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶