ODDIY VA KAMTARIN IJODKORNING ZIYoBAXSh QALBI

Hayotda shunday insonlar boʻladi: bilimdon, hatto olim, oʻz kasbining ustasi lekin ana shu ilmi, olimlik maqomi, katta tajribasini amalda  namoyon etishga kelganda sust. Bu toifa insonning olimligi-yu ilmi, kasbiy tajribasi ham oʻz qobigʻidan chiqib, el-yurtga  manfaat keltirishi amrimahol. Shu bois, ular hayotga faol aralashish, imkoniyatlarini amaliyot bilan qoʻshib olib borish xislati yoʻqligidan odamlar nazaridan chetda qolishadi. Yana bir toifa insonlar borki, zarragina uchqundan alanga hosil qilishga qodir, qalblari oddiygina hayot goʻzalliklaridan ham yashnab, mangu uygʻoq, chashma kabi qaynab turadi.

Agar taʼbir joiz boʻlsa, mening  bugungi  qahramonim aynan ana shunday fazilatlar sohibasi, ijodkor, oddiy qishloq ayoli. Men uni ilk marta 2003-yilda “Taraqqiyot koʻzgusi” gazetasi tahririyatiga: “sheʼrlarimni koʻrib bering, agar maʼqul boʻlsa...”, deya iymanibgina  kirib kelganida koʻrganman. Oʻsha paytda  55-sonli umumtaʼlim maktabida kutubxonachi boʻlib ishlaydigan Zuhra Ahmedova oʻzining oqkoʻngil va samimiyligi bilan, qolaversa, oʻziga xos ijod uslubiga egaligi bilan avval tahririyat jamoasiga, keyinchalik vaqt oʻtishi bilan “Taraqqiyot koʻzgusi” va “Mening oilam” gazetalari obunachilariga, mazkur gazetalar orqali Amu eliga tanildi.

Zuhra Ahmedova tabiatan sinchkov, kuzatuvchan ijodkor. Nazarimda u qayerda boʻlishidan qatʼiy nazar, inson koʻngli, insonning oʻziga xos manzaralarini teran nigoh, chuqur fikrat bilan kuzatib, oʻrganadi. Ana shu kuzatishlari, oʻrganishlari oʻlaroq dunyoga kelgan “Turmush chorrahalarida” turkumidagi hayotiy hikoyalari yoritilgan gazetalarni obunachilar qiziqish, hatto hayrat bilan oʻqishadi. Oʻzim  guvoh boʻlgan bir voqea bunga yaqqol misol. Zuhra Ahmedova qalamiga mansub “Noshukr” hayotiy voqea gazetada yoritilgan kunlar edi. Amir Temur nomli ovulga Amudaryo televideniyesining grant-loyihasi doirasidagi rejaviy tadbirni oʻtkazish uchun bordik. Tadbirda ishtirok etayotgan onaxonlardan biri:

– Zuhra Ahmedova haqiqatni yozibdi, oʻsha voqea bizning qishloqda boʻlgan, men uning hamma yozganlarini oʻqib, voqealarni aniq bilib turaman, ilohim, umri uzoq boʻlsin. Shunday voqealarni xalqqa roʻy-rost  aytib turilsa, bunday noshukr bandalar  kamayardi, – dedilar taassurotlari haqida  soʻz yuritib.

Z.Ahmedova hech qachon yozganlarini baʼzi qalamkashlarga oʻxshab “toʻqib” tashlamaydi. “Turmush chorrahalarida” turkumidagi hayotiy hikoyalarining qahramonlari oramizdagi odamlar, oʻqigan kishiga barchasi tanish tuyulaveradi. Bu hikoyalar oʻzining maʼnaviy-axloqiy va tarbiyaviy xususiyati bilan oʻquvchida ijobiy taassurot uygʻotadi. Uning “Podachi”, “Kalish yoki fidoyilik”, “Xiyonat”, “Bemor”, “Kuchukcha” kabi hayotiy hikoyalarida yaxshilik, toʻgʻrilik, halollik kabi insoniy fazilatlar ulugʻlanib, jamiyatga yot illatlar, ayniqsa, noshukrlik, firibgarlik, xiyonat, badnafslik kabi salbiy odatlar keskin qoralanadi.

Zuhraning sheʼriyati ham oʻziga xos. Oʻziga xosligi shundaki, u koʻnglining  nozik kechinmalarini balandparvoz iboralar orqali emas, xalqona, toʻgʻrirogʻi, baxshiyona tarzda ifodalaydi. Sheʼrlarida  ham yomonlik, yovuzlik ustidan ezgulikning gʻalabasini tasvirlash istagi kuchli. Vatanni madh etish, yaxshilikni, insoniylikni, xalqparvarlikni ulugʻlash Zuhraning ezgu aʼmoli.

U sheʼriyat davralariga butun vu-judi sheʼrga aylanib kirib keladi va joʻshib, hamma narsani unutib, sheʼr oʻqiydi. Shundanmi, Zuhrani ustoz jurnalist, shoir otaxonimiz  Saʼdulla aka Xoʻjaniyozov: “Mayakovskiy” deb ataydilar. Zuhra haqiqatan  ham buyuk rus shoiri Mayakovskiy uslubida sheʼr oʻqisa, sheʼriyat davralarining eng zoʻr olqishlari ham uniki boʻladi.

Tinib-tinchimas Z.Ahmedova har gal  paxta yigʻim-terimi mavsumida paxtakorlarga yordam sifatida tashkil etiladigan xalq hasharining tashabbuskori va eng peshqadami. U har yilgi paxta yigʻim-terimi mavsumida 3-3,5, baʼzan 4 tonnagacha paxta terib, fermerlar, tuman rahbariyatining eʼtiborini qozongan, qator faxriy yorliqlar, tashakkurnomalar sohibasi ham .

Oilada esa quruvchiusta Saʼdullaning sevimli umr yoʻldoshi, mehribon ona, bagʻrikeng qaynona va buvijon. Bir oʻgʻil va uch qizni el-yurtga munosib farzandlar qilib tarbiyalagan Zuhra oʻzi istiqomat qiladigan Oybek nomli mahallada ibratli oila sohibasi sifatida eʼtibor topgan.

– Yaqinda uyimizga kelin keldi, – deydi quvonch bilan Zuhraxon yelib-yugurib xizmat qilayotgan keliniga mehr bilan  boqib. – Qizlarim uchta edi, toʻrtta boʻldi!

Zuhraxonning qizlari ham  biri-biridan odobli, maʼnaviyatli, bilimdon. Katta qizi Zumradxon hamshira, ikki shirin farzandning onasi, oilaparvar kelin. Nafosatxon Oʻzbekiston Milliy Universitetida, Adolatxon esa Qoraqalpoq Davlat Universitetida tahsil olishmoqda.

Oʻgʻli Qudratjon ham qoʻli gul quruvchi-usta, har bir ishda ota-onasiga koʻmakdosh.

Ayni paytda Z.Ahmedova oʻz ijod mahsullarini kitob holida chop ettirish va muxlislariga hadya etish orzusida. Uning sheʼriyati alohida, hayotiy hikoyalari alohida kitob boʻlgulik. Sermahsul ijodkor Z.Ahmedovaga:

– Aslo ijod qilishdan toʻxtamang, el-yurtga manzur, maʼnaviy-axloqiy tarbiya vositasi boʻlgan hikoyalaringizni, joʻshqin sheʼrlaringizni kutib qolamiz, oddiy va kamtarin hayotingiz va ijodingiz xalqimiz qalbiga ziyo baxsh etsin, – deymiz.

Robiya YOʻLDOShEVA.