ENDI HECh KIM URUSh KOʻRMASIN!
Afgʻonistondan sobiq ittifoq qoʻshinlari olib chiqilganiga 34-yil boʻldi. Maʼlumotlarga koʻra, Afgʻon urushida 65 ming nafar oʻzbek yigitlari qatnashib, 1500 nafardan koʻprogʻi halok boʻlgan. Ularning aksari 18-19 yoshli yigitlar boʻlgan. Qoʻshni Afgʻon elida boʻlgan, mashʼum xotiralar bilan tarixda muhrlangan oʻsha urushda amudaryolik yigitlar ham yurt tinchligi uchun kurashishgan.
Afgʻon urushi qatnashchilari, Amudaryo tumanining Qipchoq ovulida yashovchi Komiljon Iskandarov, Farhod Otajonovlar ham oʻzlari guvoh boʻlgan qonli urushni, Afgʻon choʻllarida chorasiz qolgan kunlarini, dahshatli otishmalar, oʻqlar yomgʻiri ostida qolib, bevaqt hayotdan koʻz yumgan quroldoshlar yodini aslo unutishmaydi. Tirik qaytib kelish baxtiga musharraf boʻlgan, bugungi tinch-osoyishta kunlarda oilasi va el-yurt ardogʻida yashab kelayotgan sobiq quroldoshlar har uchrashganida oʻsha kunlarni va birga jang qilib, halok boʻlgan doʻstlar xotirasini eslab turishadi.
Amudaryolik Komiljon Iskandarov, Farhod Otajonovlarni 1981-yilda Vatan oldidagi burchini bajarish uchun Qozogʻistonning Chimkent viloyatidagi Abay tumaniga joʻnatishgan edi. Shu yerda ularni ikki yarim oy davomida kuchli rejimda harbiy tayyorgarlikdan oʻtkazishdi. Harbiy mashgʻulotlarda chiniqqan yigitlarni shundan soʻng, Toshkentga yuborishdi va aeroportda qoʻllariga harbiy biletlarini berib, Afgʻonistonga joʻnatishayotganini aytishdi. Oʻshanda ham ularning hech biri birdan jang maydonlariga olib kirilishini oʻylashmagan va bilishmagan. Harbiy hayotga koʻnikishga ulgurib-ulgurmagan bu yigitlar Kobulga yetib kelishganidan keyin samolyotdan tushishlari bilan koʻchalarda qurol koʻtarib yurgan, yuz-koʻzlarini oʻrab olgan afgʻon jangchilari, tank va harbiy mashinalar kolonnasiga koʻzi tushib, oʻzlarini xuddi tush koʻrayotgandek his qilishgan.
Oʻshanda hammasini turli polklarga qoʻshishgan va barchasi oʻzlari kutmagan holda jangga kirib ketishgan. Tirik qolish gumon, imkonsiz boʻlgan hayotga birdan tushib qolish kimni ham dovdiratmaydi deysiz. Ular togʻlar orasidagi yoʻllarda, BTRlar, tanklar, oʻq yomgʻirlari orasida ikki yil tahlikada yashab, jang qilishdi. Afgʻon choʻllarida och-nahor, suvsiz qolib ketganida, dahshatli otishmalar bir on tinganida ular tinchlikning juda-juda qadrli ekanini his qilishardi. Uylariga xat joʻnatishganida esa urushdaligini aslo aytmas, ota-onalarini xavotirga qoʻyishni istashmas edi. Qoʻllarida rubob yoki boshqa buyumlarni ushlab tushgan suratlarni yuborib, oʻzlarini xuddi oʻynab-kulib yurgandek koʻrsatishga harakat qilishardi. Aslida esa bugun tirik boʻlsa, ertangi kun omon qolishiga ishonchlari yoʻq edi.
Quroldosh doʻstlar birgalikda oʻsha azobli kunlarni, tashlab ketilgan joyida haftalab nonsiz, suvsiz qolib ketganlarini hali ham eslab turishadi. Koʻz oldida halok boʻlib, uylariga temir tobutlarda qaytishgan qanchadan-qancha quroldosh doʻstlarini yodga olishadi.
Komiljon Iskandarov qaytib kelganidan keyin Ellikqalʼa tumanidagi qishloq xoʻjaligi texnikumida, Farhod Otajonov esa Toʻrtkoʻl tumanidagi qishloq xoʻjaligi texnikumida tahsil olishdi. Biri agronom, biri hisobchi boʻlib uzoq yillar qishloq xoʻjaligi sohasida mehnat qilishdi. Komiljon aka umr yoʻldoshi bilan 2 oʻgʻil, 1 qizni voyaga yetkazishdi, nevarali ham boʻlishdi. Farhod aka ham umr yoʻldoshi bilan 5 farzandni voyaga yetkazib, nevaralar koʻrishdi. Ha, ularga farzandlar kamolini, nevaralar koʻrish nasib qildi.
Afgʻon urushining oʻzbek oilalariga yetkazgan jarohati haliga qadar bitmagan. Urushda qurbon boʻlgan qancha-qancha mard yigitlar xotirasi, qahramonliklari ham aslo unutilmaydi. Bu urushlarni endi hech kim koʻrmasin. Bugungi osoyishta kunlarimiz bardavom boʻlsin. Tinchlik, toʻkin-sochinlik Allohning bizga bergan eng ulugʻ neʼmatlardandir. Biz bularning qadriga yetishimiz, koʻz qorachigʻiday asrashimiz kerak.
O.Xudoyberganova
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
