AMIR TEMUR – MILLIY DAVLATÇILIGIMIZ ASOSÇISI
XIV asrning 50-60-yillarida Movarounnahr önga yaqin mustaqil bekliklarga bölinib ketgan edi. Keyinçalik ularni yagona davlatga birlaştirgan bobokalonimiz Amir Temur Keş (Şahrisabz) şahri yaqinidagi Xöjailğor qişloğida 1336-yil, 9-aprel kuni tavallud topgan. Uning töliq ismi Amir Temur ibn Amir Tarağay ibn Amir Barqul.
Amir Temurning yoşligi ona yurti Keşda keçadi. Özining ilk harbiy faoliyatini qöl ostidagi navkarlari bilan ayrim viloyat amirlariga xizmat qilişdan boşlagan.
1363-yil Seistonda möğullarga qarşi bölgan jangda çap oyoğidan jarohat olib, oqsoq bölib qoladi.
A.Temur mamlakatda qonun va tartib joriy etadi. Maxsus qöşin tuzib, unga katta imtiyozlar beradi. U butun Movarounnahr, Xuroson va Xorazmni birlaştirib, yirik markazlaşgan davlat tuzdi.
Keng kölamli harbiy yurişlar natijasida sohibqiron saltanatining çegarasi Usmonli turklar davlati çegarasigaça borib taqaldi. Uning davlati 27 ta podşolikni egalladi.
A.Temur 1405-yil 18-fevralda, Xitoyga yurişi çoğida vafot etadi. U davlat arbobi, mohir sarkarda sifatida yurtimizda milliy davlatçilikning yuksalişida muhim örin tutadi. Tarixiy manbalarda Sohibqiron nomi bilan bir qatorda yana "Sohibi jahon" hamda "Sohibi adl" – Adolat sohibi nomlari bilan uluğlanadi.
Sobiq Ittifoq davrida A.Temur bosqinçi sifatida qaralgan bölsa, Özbekiston mustaqillikka erişgaç, uning nomi qayta tiklandi.
Buyuk A.Temurning siyosiy faoliyati nafaqat davlatçilik tarixini boyitişda, şu bilan birga hozirgi şaroitda milliy davlatçiligimizni mustahkamlaşda ham ulkan ahamiyat kasb etmoqda.
Buyuk Amir Temur tomonidan yozilgan muhim asar bu «Temur tuzuklari», yaʼni «Tuzukoti Temuriy»dir.
Yurtimiz va xalqimiz mustaqil bölgaç, mustaqil davlatçiligimiz asoslarini yaratişda buyuk A.Temur va uning «Tuzuklari»ga murojaat qilmoqdamiz. Uning «Kuç – adolatda» tamoyili esa huquqiy davlat barpo etişimizda muhim qöllanma bölib xizmat qilmoqda.
Inomjon TURSUNBOYeV, 41-sonli maktab öqituvçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶