QUTURISh KASALLIGINING OLDINI OLISh ChORALARI TARGʻIB ETILDI

Quturish – oʻtkir yuqumli kasallik boʻlib, markaziy asab tizimining zararlanishi bilan taʼriflanadi. Ushbu xavfli kasallikdan saqlanish borasida aholi orasida tuman Sanitariya epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi tomonidan keng targʻibot ishlari olib borilmoqda. Koʻchalarda bolalarning daydi, egasiz itlar bilan oʻynashiga yoʻl qoʻymaslik xususida ogohlantirilmoqda. Chunki egasiz itlarning quturgan yo quturmaganligini aniqlashning imkoni yoʻq.

12-dekabr kuni tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi markazi epidemiolog shifokori Durbek Bobojonov shu haqda tushuntirish-targʻibot ishlarini olib borish maqsadida 40-maktab oʻqituvchilari, oʻquvchilari huzurida boʻldi. Ishtirokchilarga quturish kasalligining oldini olish, bunga sabab boʻluvchi yovvoyi hayvonlarning jarohat yetkazishidan ehtiyot boʻlish lozimligi xususida batafsil gapirib berdi.

Mazkur kasallik infektsiyasi manbai quturgan uy va yovvoyi hayvonlardir. Itning soʻlagida virus quturish belgilari maʼlum boʻlishidan 7-10 kun ilgari paydo boʻla boshlaydi. Itdan quturish kasalligi yuqishi uchun itning odamni tishlashi shart emas, uning soʻlagi odam terisidagi shilingan yoki tirnalgan joyiga tushsa ham kasallik yuqadi.

Yaralangan odam terisiga tushgan it soʻlagidagi virus asab tolalari boʻylab, bosh va orqa miyaga yetib boradi va ularda koʻpayib, chuqur oʻzgarishlar yuz berishiga sabab boʻladi.

Kasallikning inkubatsion, yaʼni yashirin davri 1-2 oy davom etadi, baʼzan 2 haftagacha qisqarishi yoki 1-yilgacha uzayishi mumkin. Shuning uchun ham it tishlashidan saqlanish, ehtiyotkorlik juda muhim.

Shuningdek, shu kuni Beruniy mahalla fuqarolar yigʻinida ham oqibati oʻlim bilan tugaydigan quturish kasalligi, uning profilaktikasi xususida maʼruza qildi. Yangiobod mahallasi xonadonlarida ham bu haqda fuqarolarga keng tushunchalar berdi. Bu bejiz emas. Chunki tumanimizda it tishlashi kabi noxush voqealar tez-tez sodir boʻlib turibdi.

Boʻlimga joriy yilning oʻtgan 11 oyi davomida 119 nafar fuqarolar yovvoyi hayvonlar tishlashi oqibatida murojaat qilganlar. Shularning koʻpchiligi egasiz itlar boʻlib chiqmoqda. Agar jarohat yetkazgan it egasi maʼlum boʻlsa it darrov nazoratga olinadi.

Yovvoyi hayvonlar tishlab, boʻlimga murojaat qilgan fuqarolarning barchasi toʻliq davolandi va quturish kasalligidan himoya qilindi. Jarohat yetkazgan itlarda epidemiologik tekshirishlar oʻtkazilib, zarur chora-tadbirlar amalga oshirildi.

Shuni alohida taʼkidlash joizki, fuqarolarning yovvoyi hayvonlardan jabrlanishdan saqlanishi juda muhim. Agar shunday koʻngilsiz holat sodir boʻlsa, shu zahotiyoq tibbiyot muassasasiga murojaat qilishi lozim.

Inson hayoti aziz. Arzimagan baxtsiz tasodiflarga, xususan, yovvoyi hayvonlar tishlashi natijasida yetkazilgan jarohatlarga eʼtiborsiz qaramaslik lozim.

Quturishning davosi yoʻq. Profilaktikasi – daydi it va hayvonlardan ehtiyot boʻlish-dir. It tishlagan odamlarni oʻz vaqtida ehtiyotdan emlash orqaligina hayotini saqlab qolish mumkin.

Oygul RAJABOVA.