QUTURIŞ KASALLIGINING OLDINI OLIŞ ÇORALARI TARĞIB ETILDI

Quturiş – ötkir yuqumli kasallik bölib, markaziy asab tizimining zararlanişi bilan taʼriflanadi. Uşbu xavfli kasallikdan saqlaniş borasida aholi orasida tuman Sanitariya epidemiologik osoyiştalik va jamoat salomatligi bölimi tomonidan keng tarğibot işlari olib borilmoqda. Köçalarda bolalarning daydi, egasiz itlar bilan öynaşiga yöl qöymaslik xususida ogohlantirilmoqda. Çunki egasiz itlarning quturgan yo quturmaganligini aniqlaşning imkoni yöq.

12-dekabr kuni tuman Sanitariya-epidemiologik osoyiştalik va jamoat salomatligi markazi epidemiolog şifokori Durbek Bobojonov şu haqda tuşuntiriş-tarğibot işlarini olib boriş maqsadida 40-maktab öqituvçilari, öquvçilari huzurida böldi. Iştirokçilarga quturiş kasalligining oldini oliş, bunga sabab böluvçi yovvoyi hayvonlarning jarohat yetkazişidan ehtiyot böliş lozimligi xususida batafsil gapirib berdi.

Mazkur kasallik infektsiyasi manbai quturgan uy va yovvoyi hayvonlardir. Itning sölagida virus quturiş belgilari maʼlum bölişidan 7-10 kun ilgari paydo böla boşlaydi. Itdan quturiş kasalligi yuqişi uçun itning odamni tişlaşi şart emas, uning sölagi odam terisidagi şilingan yoki tirnalgan joyiga tuşsa ham kasallik yuqadi.

Yaralangan odam terisiga tuşgan it sölagidagi virus asab tolalari böylab, boş va orqa miyaga yetib boradi va ularda köpayib, çuqur özgarişlar yuz berişiga sabab böladi.

Kasallikning inkubatsion, yaʼni yaşirin davri 1-2 oy davom etadi, baʼzan 2 haftagaça qisqarişi yoki 1-yilgaça uzayişi mumkin. Şuning uçun ham it tişlaşidan saqlaniş, ehtiyotkorlik juda muhim.

Şuningdek, şu kuni Beruniy mahalla fuqarolar yiğinida ham oqibati ölim bilan tugaydigan quturiş kasalligi, uning profilaktikasi xususida maʼruza qildi. Yangiobod mahallasi xonadonlarida ham bu haqda fuqarolarga keng tuşunçalar berdi. Bu bejiz emas. Çunki tumanimizda it tişlaşi kabi noxuş voqealar tez-tez sodir bölib turibdi.

Bölimga joriy yilning ötgan 11 oyi davomida 119 nafar fuqarolar yovvoyi hayvonlar tişlaşi oqibatida murojaat qilganlar. Şularning köpçiligi egasiz itlar bölib çiqmoqda. Agar jarohat yetkazgan it egasi maʼlum bölsa it darrov nazoratga olinadi.

Yovvoyi hayvonlar tişlab, bölimga murojaat qilgan fuqarolarning barçasi töliq davolandi va quturiş kasalligidan himoya qilindi. Jarohat yetkazgan itlarda epidemiologik tekşirişlar ötkazilib, zarur çora-tadbirlar amalga oşirildi.

Şuni alohida taʼkidlaş joizki, fuqarolarning yovvoyi hayvonlardan jabrlanişdan saqlanişi juda muhim. Agar şunday köngilsiz holat sodir bölsa, şu zahotiyoq tibbiyot muassasasiga murojaat qilişi lozim.

Inson hayoti aziz. Arzimagan baxtsiz tasodiflarga, xususan, yovvoyi hayvonlar tişlaşi natijasida yetkazilgan jarohatlarga eʼtiborsiz qaramaslik lozim.

Quturişning davosi yöq. Profilaktikasi – daydi it va hayvonlardan ehtiyot böliş-dir. It tişlagan odamlarni öz vaqtida ehtiyotdan emlaş orqaligina hayotini saqlab qoliş mumkin.

Oygul RAJABOVA.