YaRAŞUV INSTITUTINING AHAMIYaTI
Jamiyat hayotining barça jabhalarida izçil amalga oşirilayotgan keng kölamli islohotlar zamirida fuqarolar manfaatini himoya qiliş, şaʼni va qadr-qimmatini uluğlaş hamda erkin va farovon turmuşini taʼminlaş kabi oliyjanob maqsadlar mujassamdir. Islohotlardan közlangan asosiy maqsad inson omili ekan, bugungi kunda milliy qonunçiligimizdan mustahkam örin olgan yaraşuv instituti töğrisida alohida töxtaliş lozim böladi.
Hayot sinovidan muvaffaqiyatli ötgan bu amaliyot endilikda maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi işlarda ham keng qöllanilmoqda. Bunga 2021-yil 4-oktyabrdagi “Özbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi kodeksi”ga qöşimça va özgartişlar kiritiş haqida»gi qonuni huquqiy asos böladi. Unga köra yaraşganligi munosabati bilan şaxsni maʼmuriy javobgarlikdan ozod qiliş asoslari “Maʼmuriy javobgarlik töğrisida”gi kodeksning 21-2-moddalarida belgilab qöyildi. Yanada aniqroq aytganda, 12 turdagi maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan şaxs öz aybiga iqror bölsa, jabrlanuvçi bilan yaraşsa va yetkazilgan zararni bartaraf etsa, sud uni maʼmuriy javobgarlikdan ozod qilib işni tugatişi mumkin.
Uşbu norma Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi kodeksning 40-, 41-, 45-, 46-, 46/1-, 52-, 104-, 133-, 134-, 183-, 200-moddalaridagi nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklarga oid işlar böyiça yaraşuv şartlari bajarilgan hollarda tatbiq etilişi mumkin.
Eslatiş joizki, uşbu huquqbuzarlikni bir yil içida takroran sodir etgan şaxs tomonlarning yaraşganligi munosabati bilan maʼmuriy javobgarlikdan ozod qilinmaydi.
Ilgari birinçi marta huqquqbuzarlik sodir etgan şaxs öz vaqtida jabrlanuvçiga yetkazilgan moddiy va maʼnaviy zararni qoplagan, qilmişidan çin köngildan puşaymon bölgan hamda jabrlanuvçi bilan yaraşgan taqdirda ham maʼmuriy javobgarlikdan ozod qiliş tartibi qonunçilikda mavjud emas edi.
Lekin huquqni qöllaş amaliyotida er-xotin, qarindoş-uruğ, qöni-qöşni, taniş-biliş va hamkasblar örtasida kelişmovçilik röy bergandan söng özaro yaraşib, zararlar qoplanib, örtalarida adovat qolmagan holatlar tez-tez uçrab turar, aksariyat hollarda taraflar yaraşgan bölsa ham huquqbuzarlar maʼmuriy jazoga tortilar edi. Tabiiyki, bu yaqin insonlar orasida adovat davom etişiga, ularning munosabatlariga sovuqlik tuşişiga sabab bölardi.
Endilikda qonunçilikda yaraşuv institutining joriy etilişi natijasida bu kabi salbiy oqibatlarning oldi olinadi.
Jasurbek Urazbayev, Jinoyat işlari böyiça Amudaryo tuman sudi raisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶